    |
 |
| Phiên tòa giả định với chủ đề phòng, chống ma túy tại Trường THCS Lương Thế Vinh, TP Hồ Chí Minh. |
Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), sáng 9/11/2026, tại Trường THCS Lương Thế Vinh, phường Phước Thắng, VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Giám hiệu, Đoàn - Đội nhà trường và Đoàn Thanh niên Trại tạm giam Phước Thắng tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với chủ đề phòng, chống tội phạm về ma túy.
Thông qua hình thức xét xử trực quan, chương trình giúp học sinh tiếp cận các quy định pháp luật theo cách gần gũi, dễ hiểu; đồng thời trang bị thêm kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ mình trước nguy cơ bị dụ dỗ, lôi kéo liên quan đến ma túy.
Tái hiện vụ án có thật, cảnh tỉnh từ những phút “ham vui”
Thực hiện Công văn số 1717/VKS-VP ngày 27/7/2026 của VKSND TP Hồ Chí Minh về triển khai Chiến lược truyền thông của chính quyền thành phố giai đoạn 2026-2027, VKSND khu vực 11 xây dựng kế hoạch phối hợp tổ chức phiên tòa giả định, qua đó đa dạng hóa hình thức tuyên truyền và đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với học sinh.
Khác với cách phổ biến pháp luật thuần túy, phiên tòa giả định tái hiện một vụ án hình sự có thật, xét xử các bị cáo Nguyễn Phương H., Trần Thế V. và Nguyễn Phương L. về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”, quy định tại điểm b khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự.
Theo nội dung vụ án, khoảng 19h ngày 8/4/2026, sau khi đi học về, Nguyễn Phương H. rủ Trần Thế V. đi mua ma túy về sử dụng. Sau khi có ma túy, cả hai đến nhà Nguyễn Phương L.
Tại đây, H. đề nghị L. và V. mỗi người góp 100.000 đồng để cùng sử dụng ma túy. Cả hai đồng ý. Sau đó, L. lấy bộ dụng cụ sử dụng ma túy được cất giấu sẵn trong nhà ra để cả ba cùng sử dụng.
Đến khoảng 22h cùng ngày, Công an phường Vũng Tàu kiểm tra hành chính, phát hiện các đối tượng đang sử dụng trái phép chất ma túy và tiến hành bắt quả tang.
Tại phiên tòa, thông qua hoạt động xét hỏi, Kiểm sát viên làm rõ hành vi, vai trò và trách nhiệm của từng bị cáo; đồng thời phân tích tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Điểm đáng chú ý trong phần xét hỏi bị cáo Nguyễn Phương L. là những câu hỏi của Chủ tọa về nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội, nhận thức của bị cáo khi vi phạm pháp luật cũng như tâm trạng khi phải đứng trước phiên tòa với sự chứng kiến của gia đình, thầy cô.
Trả lời Hội đồng xét xử, L. thừa nhận do ham vui, thiếu suy nghĩ nên đã đồng ý góp tiền và lấy bộ dụng cụ trong nhà ra để cả ba cùng sử dụng ma túy. Bị cáo bày tỏ sự hối hận, xấu hổ vì đã khiến cha mẹ, thầy cô buồn lòng.
Khi được hỏi về mong muốn của bản thân, L. cho biết muốn được quay trở lại trường học, tiếp tục học tập, sửa chữa sai lầm và không tái phạm.
Những tình tiết được tái hiện tại phiên tòa đã giúp học sinh thấy rõ hơn khoảng cách đôi khi rất ngắn giữa tâm lý tò mò, ham vui và hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Một lựa chọn thiếu suy nghĩ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn có thể làm gián đoạn việc học, gây tổn thương cho gia đình và tác động lâu dài đến tương lai của người trẻ.
Hiểu pháp luật để biết từ chối và tự bảo vệ mình
Bên cạnh việc làm rõ hành vi phạm tội, phiên tòa giả định còn lồng ghép tuyên truyền một số quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, giúp học sinh hiểu hơn về chính sách pháp luật đối với người chưa thành niên phạm tội.
Qua phần xét hỏi, tranh luận và luận tội, các em được theo dõi trình tự xét xử một vụ án hình sự, hiểu rõ hơn vai trò của Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, người bào chữa và những người tham gia tố tụng.
    |
 |
| Quang cảnh phiên tòa giả định xét xử vụ án hình sự về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy". |
Việc tái hiện vụ án với các bị cáo ở độ tuổi còn đi học cũng giúp học sinh nhận thức cụ thể hơn về trách nhiệm pháp lý khi thực hiện hành vi vi phạm. Đồng thời, các em được tiếp cận chính sách xử lý đối với người chưa thành niên theo hướng giáo dục, giúp người vi phạm nhận ra sai lầm, sửa chữa hành vi và có cơ hội trở lại với gia đình, nhà trường, cộng đồng.
Trong thời gian Hội đồng xét xử nghị án, VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh tổ chức giao lưu, hỏi - đáp pháp luật với học sinh. Các tình huống thực tế được đưa ra trao đổi xoay quanh tác hại của ma túy, hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên.
Kiểm sát viên cũng hướng dẫn học sinh nhận diện những biểu hiện dụ dỗ, lôi kéo sử dụng ma túy; lưu ý các em cần thận trọng trong việc lựa chọn bạn bè, xây dựng lối sống lành mạnh và biết nói “không” trước những lời rủ rê có nguy cơ dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật.
Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ liên quan đến ma túy, học sinh được khuyến cáo chủ động thông báo cho gia đình, thầy cô hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.
Phiên tòa giả định cũng tạo thêm sự gắn kết giữa cơ quan tiến hành tố tụng, nhà trường và các đơn vị liên quan trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm ở lứa tuổi thanh thiếu niên.
Qua những tình huống được tái hiện ngay trong khuôn viên trường học, các quy định pháp luật vốn có phần khô cứng trở nên dễ hình dung hơn. Học sinh không chỉ được nghe về điều luật mà còn tận mắt chứng kiến một hành vi sai trái có thể dẫn đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử và những hệ quả đối với người vi phạm.
Mỗi phiên tòa giả định vì vậy không đơn thuần là một buổi phổ biến kiến thức pháp luật, mà còn là bài học trực quan về trách nhiệm, sự lựa chọn và hậu quả của hành vi vi phạm.
Đối với lứa tuổi học sinh, việc trang bị kiến thức pháp luật từ sớm giúp các em từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, biết bảo vệ mình trước những cám dỗ của tệ nạn xã hội và tránh xa các hành vi có nguy cơ dẫn đến vi phạm.
Thông qua hoạt động này, VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh tiếp tục đưa công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến gần hơn với trường học, góp phần phòng ngừa vi phạm, tội phạm từ sớm và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.