Khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Trong đó, 5.220 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 56.994 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế; 5.723 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỉ đồng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội nghị Sơ kết của Ban chỉ đạo 389 quốc gia. Ảnh: BCĐ 389 quốc gia

Những thủ đoạn, phương thức tinh vi

Tại Hội nghị Sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban chỉ đạo 389 quốc gia) diễn ra hôm nay (ngày 7/7/2026) đã thông tin về một số phương thức, thủ đoạn của các đối tượng.

Cụ thể, trên tuyến biên giới đường bộ: Tại các địa bàn trọng điểm như: Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang…, các đối tượng tiếp tục lợi dụng: đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.

Phương thức nổi lên là chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển sâu vào nội địa theo nhiều chặng nhằm cắt đứt quá trình theo dõi của lực lượng chức năng; lợi dụng quá cảnh hàng hóa để vận chuyển hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ từ nước ngoài vào Việt Nam để đi nước thứ ba với nhiều chủng loại mặt hàng. Một số đường dây sử dụng xe vận tải hợp đồng, xe khách liên tỉnh, xe trung chuyển logistics để vận chuyển hàng lậu với tốc độ cao, sẵn sàng chống đối khi bị phát hiện.

Đặc biệt, các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức liên lạc, sử dụng nhóm kín trên Telegram, Zalo, WeChat để điều hành hoạt động vận chuyển; thuê người cảnh giới dọc tuyến quốc lộ, bố trí người theo dõi hoạt động của lực lượng chức năng.

Một vụ việc vi phạm được lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. Ảnh: Cục HQ

Trên tuyến đường biển, các đối tượng lợi dụng hoạt động tạm nhập tái xuất; hàng quá cảnh, chính sách phân luồng hải quan để thực hiện hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỉ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển. Một số đối tượng còn lợi dụng tàu cá, tàu vận tải nhỏ để trung chuyển xăng dầu, vàng, thuốc lá, khoáng sản trái phép trên biển trước khi đưa vào nội địa tiêu thụ.

Cũng theo báo cáo của Ban chỉ đạo 389, trên tuyến hàng không, hoạt động buôn lậu vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm tiếp tục diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Các đối tượng sử dụng thủ đoạn mới là gia cố hai đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện. Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ và hàng hóa có giá trị lớn qua đường hàng không quốc tế.

Ngoài ra, trên không gian mạng và thương mại điện tử: Đây là lĩnh vực nổi lên phức tạp nhất hiện nay. Các đối tượng lợi dụng Facebook, TikTok, Shopee, Telegram, livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn. Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển.

Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng AI, Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.

Tập trung ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại

Dự báo trong thời gian tới, trong bối cảnh tình hình an ninh thế giới, khu vực vẫn tiềm ẩn phức tạp; việc EU và Mỹ tiếp tục đưa Việt Nam vào danh sách có nguy cơ cao về rửa tiền, trốn thuế và khởi xướng điều tra đối với một số vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam, gây ra tác động tiêu cực đến sức cạnh tranh của nền kinh tế. Ở trong nước, các đối tượng gia tăng hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán, vận chuyển, kinh doanh trái phép đối với các mặt hàng xăng, dầu, kim loại quý (vàng, bạc)… và vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng hóa nhập lậu, hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba; các hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi hơn, gây khó khăn cho các lực lượng chức năng.

Trước tình hình này, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới như: Xây dựng các chương trình, kế hoạch, giải pháp trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phù hợp diễn biến tình hình địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ; đặc biệt tập trung đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi các nước khác; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ.

Các bộ, ngành, lực lượng chức năng tiếp tục rà soát, nghiên cứu đề xuất hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; xây dựng dữ liệu về truy xuất nguồn gốc; tăng cường kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin; triển khai và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng, đảm bảo thu thập, xử lý kịp thời tin báo từ quần chúng nhân dân.

Tăng cường kiểm tra, giám sát của các bộ, ngành đối với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả và lực lượng thực thi nhiệm vụ; giáo dục cán bộ, công chức nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhận thức, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, không tiếp tay, bảo kê, bao che cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả...