Phát hiện, ngăn chặn hơn 8.800 vụ buôn lậu, giạn lận thương mại với những thủ đoạn tinh vi

Vụ buôn lậu vàng được lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. Ảnh: HQ

Tuyến biển tiếp tục là địa bàn trọng điểm, chiếm tỉ trọng vi phạm lớn nhất với 4.956/8.879 vụ, tương đương 55,8% tổng số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý. Hoạt động vi phạm chủ yếu tập trung tại các cảng biển lớn thuộc địa bàn quản lý của các Chi cục Hải quan khu vực II, III, XII…

Đáng chú ý, nổi lên một số hành vi vi phạm liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu; hành vi khai báo sai về tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; vi phạm quy định về nhãn hàng hóa; cũng như tình trạng nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.

Trên tuyến đường bộ, đã phát hiện, bắt giữ 2.569 vụ, chiếm 28,9% tổng số vụ vi phạm, chủ yếu tại các tuyến biên giới Việt - Trung, Việt - Campuchia. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong xuất nhập khẩu và ưu đãi cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với thủ đoạn cất giấu, trà trộn trong người và hành lý.

Lực lượng hải quan kiểm tra hàng hóa nhằm ngăn chặn vi phạm. Ảnh: HQ

Mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm ngoại tệ, thuốc lá, điện thoại di động, thực phẩm đông lạnh, vàng, thuốc lá điện tử… có xu hướng gia tăng. Hoạt động vận chuyển trái phép pháo nổ, đường kính trắng vẫn diễn ra tại khu vực miền Trung và tuyến biên giới Việt - Lào. Tại các đường mòn, lối mở và khu vực cánh gà cửa khẩu, tình trạng mua bán, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc như thực phẩm, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng… vẫn còn tiếp diễn.

Trên tuyến hàng không, đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 423 vụ, chiếm 4,76%, với trị giá vi phạm ước tính khoảng 272,9 tỉ đồng, chủ yếu tại các cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng. Đối với tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện, đã phát hiện, xử lý 703 vụ, chiếm 7,92%, với trị giá vi phạm khoảng 410,4 tỉ đồng.

Theo Cục Hải quan, các thủ đoạn vận chuyển ma túy hết sức tinh vi. Ảnh: HQ

Đáng chú ý, nổi lên tình trạng vận chuyển ma túy trên các chuyến bay có hành khách nhập cảnh từ Thái Lan, Đài Loan, Ấn Độ và các chuyến bay từ Việt Nam đi New Zealand, Úc. Ma túy thường được cất giấu tinh vi trong lọ mỹ phẩm, hộp cà phê. Bên cạnh đó, do chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới, tình trạng vận chuyển trái phép vàng qua đường hàng không tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều trường hợp hành khách nhập cảnh cất giấu vàng miếng vượt định mức nhưng không khai báo hải quan.

Theo đó, trong thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 (từ 15/10/2025 đến 15/3/2026), Cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển phát hiện, bắt giữ 85 vụ với 140 đối tượng. Trong đó, cơ quan Hải quan chủ trì 31 vụ; phối hợp với lực lượng Công an 37 vụ; phối hợp với Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển 17 vụ. Tang vật thu giữ gồm 605,6kg ma túy các loại.

Cũng theo Cục Hải quan, để đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong thời gian từ nay đến hết năm 2026, Cục Hải quan sẽ kịp thời triển khai thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xây dựng các chương trình, kế hoạch, cảnh báo trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, công tác phòng chống ma túy, phòng chống tội phạm. Xây dựng, triển khai các kế hoạch, chương trình công tác trọng tâm, trọng điểm ở từng địa bàn, nhằm cảnh báo về công tác kiểm soát chống buôn lậu trong địa bàn kiểm soát hải quan.

 Chủ động xây dựng phương án, kế hoạch xác minh, đấu tranh, ngăn chặn kịp thời, hiệu quả các vụ việc buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phức tạp, nổi cộm; xác định rõ vai trò chủ trì và trách nhiệm phối hợp của các lực lượng chức năng, địa phương trên từng tuyến, địa bàn. Tăng cường trao đổi, phối hợp, chia sẻ thông tin với các bộ, ngành, lực lượng chức năng trong nước và các nước có chung đường biên giới, các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm. Xác định rõ trách nhiệm của lực lượng hải quan trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Áp dụng đồng bộ, hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan; tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ trên các tuyến, địa bàn và đối với các mặt hàng trọng điểm, tập trung vào hàng cấm, hàng có giá trị lớn, thuế suất cao. Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, người và phương tiện xuất nhập cảnh; trọng tâm vào các loại hình tiềm ẩn rủi ro cao như gia công, sản xuất xuất khẩu, đầu tư miễn thuế, vận chuyển độc lập, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển cửa khẩu, quá cảnh và hàng gửi kho ngoại quan. Kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý hiệu quả các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng cấm, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới và các hành vi vi phạm pháp luật khác trong lĩnh vực hải quan.

Tăng cường áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát ma tuý trên tất cả các khâu, các tuyến, các địa bàn; các thông tin liên quan đến hành vi mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma tuý phải được xử lý kịp thời, bí mật, chặt chẽ từ khi bắt đầu cho đến khi kết thúc vụ việc, đảm bảo không để lộ thông tin, đối tượng; chú trọng trong công tác kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma tuý trong địa bàn hoạt động hải quan; chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng (Công an, Biên phòng,…) trong đấu tranh các chuyên án ma tuý. Kiểm soát trọng tâm về ma túy, tiền chất tại các địa bàn trọng điểm về ma túy tại cửa khẩu đường bộ, cảng biển, chuyển phát nhanh và cảng hàng không.