Khởi tố 1.464 vụ buôn lậu, gian lận thương mại trong 4 tháng đầu năm

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực 389 quốc gia, trong 4 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng đã bắt giữ, xử lý 43.970 vụ việc vi phạm. Ảnh: Nguyễn Anh

Trong đó, đã bắt giữ, xử lý 6.255 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (tăng 208,13% so với cùng kỳ); 34.715 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế (tăng 15,10% so với cùng kỳ); 3.000 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (tăng 167,14% so với cùng kỳ); thu nộp ngân sách nhà nước hơn 6.552 tỉ đồng...

Hàng hóa vi phạm chủ yếu là chất ma túy, pháo nổ, vật liệu nổ, thuốc lá điếu ngoại,thuốc lá điện tử; nhóm hàng hóa vi phạm khác gồm khoáng sản, xăng dầu, hàng điện tử, điện lạnh, vải, các sản phẩm thời trang, quần áo, giày dép, đồ chơi trẻ em, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, thực phẩm đông lạnh, hàng gia dụng, hàng tiêu dùng …

Các hành vi vi phạm đó là vận chuyển, tàng trữ, kinh doanh các loại hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, công bố chất lượng sản phẩm.

Vụ buôn lậu hàng hóa giả mạo xuất xứ, nhãn hiệu được lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. (Ảnh minh họa)

Ngoài ra, vi phạm các quy định về thủ tục pháp lý trong hoạt động kinh doanh, điều kiện kinh doanh đối với các ngành hàng kinh doanh có điều kiện; gian lận thuế; kinh doanh vi phạm các quy định về giá, không niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ, niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ không đúng quy định; khai thác, vận chuyển trái phép khoáng sản; tác động và điều khiển kỹ thuật để vi phạm các quy định về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Đặc biệt, các đối tượng lợi dụng môi trường thương mại điện tử, ứng dụng bán hàng trực tuyến, các trang mạng xã hội facebook, zalo, tiktok… để quảng cáo, kinh doanh; gửi bưu điện, chuyển phát nhanh, các phương tiện vận tải phục vụ bưu chính... để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, gian lận thương mại và hàng giả...

Quá trình thực hiện công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, các cơ quan, đơn vị, địa phương gặp một số khó khăn, vướng mắc như: việc xác định, kết luận về sai phạm trong quảng cáo nói chung và quảng cáo về thực phẩm nói riêng cần phải được thực hiện bởi các cơ quan quản lý chuyên ngành ở trung ương và địa phương. Bộ, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ có thể yêu cầu chặn gỡ, xử lý quảng cáo vi phạm sau khi đã có ý kiến kết luận của các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Việc xác định đối tượng thực hiện các vi phạm trên các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới còn gặp nhiều khó khăn do các nền tảng này chưa có hiện diện pháp lý tại Việt Nam, chỉ hoạt động cung cấp thông tin công cộng xuyên biên giới vào Việt Nam, các thông tin cá nhân của người sử dụng được các nền tảng bảo mật. Đối với các vi phạm trên các trang thông tin điện tử  có tên miền quốc tế, các đối tượng cố tình sử dụng dịch vụ ẩn giấu các thông tin để thực hiện hành vi vi phạm dẫn tới khó khăn trong việc xác minh đối tượng để tiến hành xử lý theo quy định.

Về công tác phòng, chống các hành vi xâm phạm quyền tác giả trên internet rất khó khăn, phức tạp, nhất là trên các trang mạng xã hội xuyên biên giới, các đối tượng thực hiện thường che dấu thông tin (sử dụng tài khoản ảo, ẩn danh...) để thực hiện chào bán, giới thiệu, quảng cáo xuất bản phẩm khó xác định, truy vết nguồn gốc xuất bản phẩm có hợp pháp hay không, đòi hỏi phải có sự vào cuộc, phối hợp của nhiều lực lượng chức năng.

Ngoài ra, công tác giám định chất lượng hàng hóa còn gặp nhiều khó khăn do các trung tâm giám định ở xa, thời gian chờ kết quả giám định để xác định hành vi vi phạm quá lâu, ảnh hưởng đến công tác thiết lập hồ sơ xử lý (đặc biệt là đối tượng vi phạm không có điều kiện để ràng buộc).

Chế tài xử phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe; kinh phí chi, phương tiện kỹ thuật trang bị các cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ còn thiếu; việc vận chuyển, bảo quản, lấy mẫu, giám định tang vật là các mặt hàng xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật... rất phức tạp, kéo dài, gây khó khăn cho hoạt động điều tra, xác minh và xử lý tang vật vi phạm của cơ quan chức năng...

Nhằm đấu tranh phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia sẽ tiếp tục tham mưu cho Ban chỉ đạo 389 quốc gia và các bộ, ngành địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả nghị quyết, chỉ thị, chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, chỉ đạo của các bộ, ngành, địa phương về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Xây dựng và thực hiện tốt quy chế phối hợp; tăng cường trao đổi thông tin về tình hình, phương thức, thủ đoạn buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; có giải pháp đồng bộ để phát hiện xử lý nghiêm vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.