    |
 |
Hình ảnh container lúa mì bị giữ được kiểm tra trước khi bàn giao lại cho doanh nghiệp ngày 27/8. (ảnh doanh nghiệp cung cấp). |
Theo phản ánh, Công ty TNHH XNK và Dịch vụ Phúc Thành đã nhập khẩu lô lúa mì từ Kazakhstan ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới nước này, coi đây là một phần hoạt động hưởng ứng thúc đẩy hợp tác thương mại song phương.
Ở một lô hàng trước đó, do sơ suất trong tờ khai, doanh nghiệp đã khai nhầm mục đích sử dụng lúa mì từ thức ăn chăn nuôi thành dùng cho người, và đã bị xử phạt hành chính tại Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực II, đồng thời chấp hành đầy đủ. Tuy nhiên, khi lô hàng mới cập cảng Đình Vũ, Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục tạm giữ với lý do “có dấu hiệu vi phạm hình sự”.
Trong hơn một tháng, Đội kiểm soát Hải quan kiểm tra lô hàng nhưng không phát hiện sai phạm hình sự nào. Thế nhưng, lô hàng vẫn không được giải phóng, doanh nghiệp cũng không nhận được văn bản thông báo chính thức, dù nhiều lần làm việc với Chi cục Hải quan khu vực III.
Theo đại diện Công ty Phúc Thành, lô hàng được ký hợp đồng để sản xuất thức ăn chăn nuôi. Việc tạm giữ kéo dài khiến chi phí lưu bãi, lưu container lên tới 2,2 tỉ đồng, trong khi giá trị lô hàng khoảng 6 tỉ đồng. Doanh nghiệp buộc phải hủy hợp đồng bán trong nước và đối mặt với yêu cầu bồi thường từ đối tác.
    |
 |
Theo phản ánh của doanh nghiệp, rất may lô lúa mì chỉ bị ít bọ, mọt sau 1 tháng bị giữ tại kho cảng. (Ảnh DNCC) |
Ngày 22/8/2025, Cục Hải quan đã có văn bản gửi Chi cục Hải quan khu vực III về việc xử lý. Văn bản khẳng định chính sách nhập khẩu lúa mì phải tuân thủ quy định kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm theo Luật Chăn nuôi, Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Cục yêu cầu Chi cục đối chiếu hồ sơ vụ việc với quy định pháp luật, nếu thông tin phù hợp thì hoàn tất thủ tục nhập khẩu, đồng thời phối hợp với cơ quan liên quan để quản lý hàng hóa đúng mục đích khai báo. Ngoài ra, cần xem xét trách nhiệm, thái độ của công chức trong quá trình làm thủ tục.
Ngày 28/8, đại diện Chi cục Hải quan khu vực III cho biết, đơn vị đã làm đúng theo quy định khi tiếp nhận và xử lý lô hàng. Đến ngày 27/8, hàng được bàn giao lại cho doanh nghiệp.
Đại diện Công ty Phúc Thành xác nhận, lúa mì chỉ bị ít bọ mọt, chưa ảnh hưởng nhiều đến chất lượng. Tuy nhiên, chi phí phát sinh hơn 2 tỉ đồng vẫn là gánh nặng lớn và công ty đang tìm cách xoay xở để thanh toán.
Từ câu chuyện này, doanh nghiệp đặt ra hàng loạt câu hỏi: Lô hàng có vi phạm hay không, việc dừng hàng để xác minh có đúng quy trình, và ai sẽ chịu trách nhiệm về những thiệt hại tài chính phát sinh.
Vụ việc không chỉ phản ánh khó khăn của một doanh nghiệp, mà còn gợi mở vấn đề rộng hơn về cách thức phối hợp giữa các cơ quan, cũng như sự minh bạch trong thủ tục hải quan. Bởi, nếu quy trình kéo dài mà không có kết luận rõ ràng, doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu tổn thất lớn, trong khi môi trường đầu tư và niềm tin của thị trường cũng bị ảnh hưởng.