    |
 |
| Quang cảnh phiên làm việc của Quốc hội chiều 28/10. Ảnh: Quốc hội |
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, chiều 28/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Không nhất thiết tên thương mại của dự án phải gắn với cụm từ “nhà ở xã hội”
Nhấn mạnh cần đổi mới cách tiếp cận trong quản lý nhà ở xã hội, đại biểu Hà Thị Anh Thư (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi), cho rằng không nên quá chú trọng tên gọi, mà cần quan tâm đến bản chất và hiệu quả thực chất của chính sách nhà ở xã hội. Theo đó, không nhất thiết tên thương mại của dự án phải gắn với cụm từ “nhà ở xã hội”, nhưng hồ sơ pháp lý và thông tin công khai cần xác định rõ tính chất dự án, đối tượng thụ hưởng và các điều kiện quản lý theo quy định.
|
 |
| Đại biểu Hà Thị Anh Thư (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Đại biểu cho rằng, nhà ở xã hội là chính sách an sinh, không phải dấu hiệu để phân biệt người dân theo điều kiện kinh tế. Nhà ở có thể được hỗ trợ về giá nhưng không được thấp hơn về chất lượng sống và sự tôn trọng dành cho người dân. "Tôi cho rằng thước đo cuối cùng của chính sách nhà ở không chỉ là số căn nhà được xây dựng mà là số người dân thực sự được sống trong những ngôi nhà an toàn, ổn định, có hạ tầng đồng bộ, chất lượng sống bảo đảm và phù hợp với khả năng tài chính của mình", đại biểu Hà Thị Anh Thư nêu quan điểm.
Cần làm rõ các điều kiện cốt lõi về thu nhập, tình trạng đã được hưởng chính sách
Đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, việc xác minh, kê khai thu nhập và xác nhận đối với người không có hợp đồng lao động là những vấn đề phát sinh khá phổ biến trong thực tế, trong khi hướng dẫn thực hiện chưa thực sự rõ ràng. Đặc biệt, người thường xuyên chuyển đổi việc làm, làm việc thời vụ hoặc có thu nhập không ổn định dù thuộc đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội nhưng vẫn có thể gặp nhiều khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ, thủ tục.
|
 |
| Đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần làm rõ các điều kiện cốt lõi về thu nhập, tình trạng đã được hưởng chính sách; đồng thời, thống nhất cách xác định địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính và xem xét trường hợp người dân đã có nhà ở nhưng ở xa nơi làm việc.
Đối với hồ sơ chứng minh thu nhập, cần hướng dẫn cụ thể cách xác định thu nhập trong 12 tháng liên tục đối với trường hợp người lao động thay đổi việc làm hoặc vừa làm công ăn lương, vừa làm công việc tự do. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị làm rõ quy trình xác minh thu nhập và các điều kiện thực hiện hậu kiểm, bảo đảm có căn cứ cụ thể để hoàn thiện thủ tục, tạo thuận lợi cho người đủ điều kiện tiếp cận chính sách nhà ở xã hội.
Làm rõ nguyên tắc xác định giá chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm
Về cơ chế xác định giá bán nhà ở xã hội, khoản 3 Điều 67 quy định chủ đầu tư tự xây dựng hoặc thuê tư vấn thẩm tra giá trước khi phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội; sau khi nghiệm thu phải kiểm toán, quyết toán chi phí đầu tư xây dựng. Nhiều ý kiến đại biểu đánh giá cao việc đơn giản hóa thủ tục xác định giá nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án. Tuy nhiên, nhà ở xã hội là loại hình được hưởng nhiều chính sách ưu đãi của Nhà nước về đất đai, thuế, tín dụng và các cơ chế khác. Do đó, cơ chế chủ đầu tư tự xác định giá cần đi kèm với trách nhiệm giải trình, công khai thông tin và kiểm soát hiệu quả.
Liên quan đến cơ chế chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm, đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) đồng tình với việc giới hạn giá bán lại trong thời hạn 5 năm nhằm hạn chế đầu cơ, trục lợi chính sách. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo Luật chưa xác định nguyên tắc kiểm soát giá bán lại sau thời hạn này.
|
 |
| Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Theo đại biểu, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội còn lớn, nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ, trong khi giá nhà ở thương mại ngày càng vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, việc chưa có cơ chế kiểm soát giá bán lại có thể làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội của những người thực sự có nhu cầu.
Trên thực tế, dù nhà ở xã hội được bán lại với giá thấp hơn nhà ở thương mại, mức giá đó vẫn có thể cao hơn đáng kể so với giá bán ban đầu. Khi đó, người bán có thể thu được khoản chênh lệch lớn từ chính tài sản được hình thành nhờ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, trong khi người mua thuộc diện được hưởng chính sách lại phải gánh mức giá cao hơn nhiều so với khả năng chi trả dự kiến. Điều này có thể làm giảm ý nghĩa an sinh của chính sách nhà ở xã hội.
“Tôi đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu cơ chế xác định giá bán lại sau 5 năm dựa trên giá mua ban đầu và chỉ số hoặc hệ số điều chỉnh do cơ quan có thẩm quyền xác định, có tính đến biến động hợp lý của chi phí xây dựng và mặt bằng giá”, đại biểu Lý Anh Thư đề nghị.
Việc chuyển nhượng không được vượt quá giá thời điểm mua nhà ở xã hội
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến chính sách nhà ở xã hội, trong đó có giá bán nhà ở xã hội, điều kiện chuyển nhượng sau 5 năm, quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội và cơ chế hoạt động của Quỹ phát triển nhà ở xã hội.
|
 |
| Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm. Ảnh: Quốc hội |
Về giá bán nhà ở xã hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, giá bán phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định trước khi đưa ra bán. Theo đó, giá nhà ở xã hội được xác định trên cơ sở chi phí xây dựng, chi phí hạ tầng và lãi vay ngân hàng của chủ đầu tư. Trong đó, chi phí hạ tầng có sự khác biệt tùy theo yêu cầu của từng dự án; giá vật tư, vật liệu xây dựng tại các địa phương cũng khác nhau.
Theo Bộ trưởng, vì những yếu tố này, giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động khoảng 15 - 29 triệu đồng/m², tùy địa phương và địa bàn. Các chính sách ưu đãi dành cho chủ đầu tư như về thuế, tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và tín dụng đã được quy định rõ nhằm hỗ trợ phát triển loại hình nhà ở này.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội |
Về điều kiện chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm, Bộ trưởng cho biết, theo quy định trong dự thảo Luật, người mua khi có nhu cầu chuyển nhượng vẫn phải tuân thủ các điều kiện nhất định, trong đó có việc chuyển nhượng cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và giá bán không vượt quá mức giá tại thời điểm mua theo quy định được nêu trong phần giải trình.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, nhà ở xã hội thể hiện tính nhân văn trong chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm hỗ trợ người dân khó khăn về chỗ ở. Vì vậy, việc chuyển nhượng không vượt quá giá thời điểm mua nhà ở xã hội để tránh tình trạng lợi dụng chính sách nhằm trục lợi. Nhà ở có tuổi thọ khoảng 100 năm nếu được sử dụng bình thường, do đó, không thể mua nhà ở xã hội rồi sau 5 năm chuyển nhượng theo giá thị trường…