    |
 |
| Quang cảnh phiên làm việc chiều 21/9 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Chiều 21/9, tiếp tục chương trình làm việc Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo công tác năm 2026, dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán nhà nước.
Thực hiện 132 nhiệm vụ với 180 đoàn kiểm toán trong năm 2026
Trình bày Tờ trình tóm tắt dự thảo báo cáo công tác năm 2026, dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán nhà nước (KTNN), Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, báo cáo công tác năm 2026 được chuẩn bị kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện, sâu sắc trên các mặt công tác.
|
 |
| Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa trình bày Báo cáo. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Theo đó, năm 2026 KTNN thực hiện 132 nhiệm vụ với 180 đoàn kiểm toán và đến ngày 30/8, toàn ngành đã xét duyệt 143 kế hoạch kiểm toán, triển khai 133 đoàn (105 đoàn đã kết thúc) và ban hành 74 báo cáo kiểm toán. Qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm, thu hồi tiền, tài sản nhà nước bị chiếm đoạt hoặc sử dụng trái mục đích, lãng phí.
Tỷ lệ thực hiện kiến nghị xử lý tài chính đạt điểm sáng vượt bậc khi hoàn thành 73% đối với tài sản bằng VNĐ (cùng kỳ năm ngoái đạt 58%) và hơn 86% đối với ngoại tệ USD. Để có chuyển biến này, KTNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp theo Nghị quyết 21 của Quốc hội, ban hành Chỉ thị của Đảng ủy và mở 7 chiến dịch kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị.
Bên cạnh xử lý tài chính, KTNN chú trọng kiến nghị tháo gỡ vướng mắc thể chế, đã kiến nghị sửa đổi các nội dung không còn phù hợp tại một số văn bản quy phạm pháp luật và quản lý. Trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, KTNN đã cung cấp các báo cáo và tài liệu cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cơ quan điều tra và các cơ quan nhà nước; đồng thời chuyển hồ sơ một số vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.
Nhìn nhận thẳng thắn, KTNN đã chỉ ra 6 tồn tại, hạn chế, 6 nhóm nguyên nhân (chủ yếu là nguyên nhân chủ quan) và đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho những tháng cuối năm 2026 cũng như năm 2027…
Dự kiến thực hiện 139 nhiệm vụ, tập trung vào 6 lĩnh vực trọng điểm trong năm 2027
Về phương hướng năm 2027, KTNN xác định tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách đối với 100% các bộ, cơ quan trung ương, địa phương; tăng cường kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin; kiểm toán các chương trình, chính sách lớn, nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, dự án trọng điểm quốc gia, các lĩnh vực dư luận quan tâm và tiềm ẩn rủi ro lãng phí, tiêu cực.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Dự kiến năm 2027, KTNN thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán dựa trên 8 nguyên tắc định hướng. Tỷ lệ kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin đạt 39% (vượt sớm mục tiêu 35 - 40% đến năm 2030 theo Chiến lược phát triển ngành).
6 lĩnh vực tập trung kiểm toán năm 2027 bao gồm:
Quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước: Kiểm toán tại 9 bộ, cơ quan trung ương; kiểm toán quyết toán 34/34 cơ quan trung ương, 34 địa phương (trong đó kiểm toán đồng thời ngân sách địa phương và quyết toán năm 2026 tại 26 địa phương).
Kiểm toán chuyên đề: dự kiến thực hiện 24 chuyên đề quy mô lớn, phạm vi rộng, dư luận quan tâm.
Hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin: dự kiến thực hiện 7 chủ đề liên quan đến bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu, công nghệ thông tin.
Đầu tư xây dựng: dự kiến triển khai 31 cuộc kiểm toán dự án đầu tư công.
Doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng: Kiểm toán Ngân hàng nhà nước, 9 tập đoàn/tổng công ty và 5 tổ chức tài chính, ngân hàng.
Quốc phòng, an ninh và khối cơ quan Đảng: dự kiến triển khai 14 cuộc.
Kiến nghị tập trung kiểm toán các khoản chi có nguy cơ lãng phí, thất thoát
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Báo cáo của KTNN thể hiện tiến độ, chất lượng kiểm toán đạt nhiều kết quả tích cực, thẳng thắn chỉ ra hạn chế và đề ra giải pháp cụ thể cho năm 2027.
|
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị KTNN lưu ý các nhóm nội dung trọng tâm sau:
Đối với công tác năm 2026, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cần bổ sung đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 gắn với tồn tại, nguyên nhân; bổ sung mục riêng báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao tại các Nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH (đặc biệt là Nghị quyết 21 về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024), đối chiếu rõ tiến độ, nhiệm vụ chưa hoàn thành hoặc dở dang.
Đẩy nhanh tiến độ rà soát, xây dựng trình Quốc hội xem xét sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước; trình UBTVQH phê chuẩn Chiến lược phát triển KTNN. Nâng cao chất lượng hoạt động, bảo đảm báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách địa phương phát hành trước khi HĐND phê chuẩn quyết toán; sớm hoàn thành báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 phục vụ Kỳ họp thứ 2; chủ động bố trí nguồn lực kiểm toán xác định giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất ngay khi đủ điều kiện.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Đối với dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch và đề xuất cụ thể hóa nguyên tắc "6 rõ". Theo đó, kế hoạch kiểm toán 2027 phải bám sát kế hoạch trung hạn, cụ thể hóa nguyên tắc "6 rõ" trong từng nhiệm vụ, chọn nhiệm vụ dựa trên đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu. Đối với chính sách mới ban hành năm 2026, không yêu cầu đánh giá toàn diện khi chưa đủ thời gian và dữ liệu thực tiễn.
Với quy mô 139 nhiệm vụ, KTNN cần rà soát giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông; không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng một thời điểm; ưu tiên nguồn lực kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2026, các chuyên đề lớn, lĩnh vực rủi ro cao và nhiệm vụ phục vụ giám sát của Quốc hội.
Tập trung đánh giá việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, lập, phân bổ, chấp hành, chuyển nguồn, dự phòng, quản lý tài sản); chú trọng chất lượng phân bổ, hiệu quả nguồn lực và tác động đến phát triển kinh tế - xã hội. Kiểm toán chuyên đề cần xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra.
Đồng thời, với kiểm toán đầu tư công cần chú trọng huy động nguồn lực, tiến độ, kết quả đầu ra và hiệu quả kinh tế - xã hội. Đối với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, ngân hàng, tập trung kiểm toán hiệu quả sử dụng vốn, tài sản và các khoản chi có nguy cơ lãng phí, thất thoát.
Ngoài ra, đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu và kiểm toán từ xa, hạn chế yêu cầu đơn vị cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có, góp phần nâng cao hiệu quả và giảm chi phí tuân thủ cho các cơ quan, đơn vị…