Trên sân khấu chung kết cuộc thi Tìm kiếm Ngôi sao diễn giả nhí toàn quốc - Oanh Vàng kể chuyện mùa 2, Ông Phương Quý xuất hiện trong vai người điều hành một phiên tòa. Khi những tiếng búa vang lên, màn hình LED hiện các dãy mã code, rồi hình ảnh cán cân công lý. Nhưng phiên tòa mà em muốn kể không nhằm xét xử một con người. Câu hỏi được đặt ra là: Khi hàng triệu thông tin cùng lên tiếng, điều gì giúp chúng ta biết nên tin vào đâu và lựa chọn hướng đi nào?
    |
 |
| Ông Phương Quý hóa thân thành “người cầm cân nảy mực” trên sân khấu. |
Hai nhân chứng được Phương Quý mời đến phiên tòa là số 0 và số 1. Từ hai con số quen thuộc trong thế giới kỹ thuật số, em liên hệ đến cách con người thường nhìn nhận mọi việc theo hai chiều đối lập: Đúng hoặc sai, thích hoặc ghét, đồng tình hoặc phản đối. Trên mạng xã hội, một người có thể được tung hô hôm nay nhưng ngày mai lại trở thành đối tượng bị chỉ trích.
Phương Quý đặt câu hỏi: Một thông tin có nhiều người tin tưởng liệu có đồng nghĩa với việc thông tin đó là sự thật? Một ý kiến được nhắc lại nhiều lần có trở nên đúng hơn chỉ vì chúng ta nghe nó quá nhiều?
Một lần hùa theo đám đông
    |
 |
| Nữ sinh lớp 8 tự tin trong phần thi của mình. |
Điều khiến câu chuyện của Phương Quý có thêm sức thuyết phục là em không chỉ nói về những gì diễn ra trên mạng xã hội mà còn kể lại một lần mình từng bị ảnh hưởng bởi ý kiến của người khác.
Em nhớ có lần nghe mọi người bàn tán về một bạn học sinh và cho rằng bạn ấy đáng bị chỉ trích, xa lánh vì những hành động của mình. Không biết rõ sự việc bắt đầu từ đâu, cũng chưa từng nghe bạn kể về câu chuyện của mình, Phương Quý vẫn đồng tình với những người xung quanh. Khi ấy, em nghĩ đơn giản rằng mọi người đều nói như vậy thì mình cũng tin như vậy.
Sau đó, khi biết được lý do đằng sau hành động của bạn, em thất vọng vì đã vội vàng phán xét. Em nhận ra chỉ một lần hùa theo đám đông, mình cũng có thể trở thành một phần khiến người khác tổn thương.
Trải nghiệm ấy khiến Phương Quý thận trọng hơn với những điều mình nghe và đọc được. Em cho rằng trước khi nhận xét về một ai đó, mỗi người cần tìm hiểu câu chuyện từ nhiều phía, thay vì chỉ dựa vào những lời bàn tán.
Theo Phương Quý, đi theo số đông thường dễ hơn việc dừng lại để nói lên một suy nghĩ khác. Nhưng nếu để ý kiến của người khác quyết định mình phải nghĩ gì, thích gì hay trở thành ai, mỗi người có thể dần đánh mất tiếng nói riêng.
Biết dừng lại trước những con sóng thông tin
    |
 |
| Ông Phương Quý dùng câu chuyện "phiên tòa" để nói về thế giới số. |
Từ câu chuyện áp lực đám đông, Phương Quý tiếp tục đề cập đến trí tuệ nhân tạo (AI). Em nhắc đến vụ việc một học sinh lớp 8 ở Đồng Nai sử dụng AI tạo hình ảnh giả về một bạn nữ cùng lớp rồi chia sẻ cho bạn bè. Theo em, đó có thể chỉ là vài thao tác trên máy tính, nhưng phía sau màn hình là một con người thật có thể bị tổn thương.
Phương Quý không cho rằng cần phải từ bỏ công nghệ. AI có thể hỗ trợ học tập, tìm kiếm thông tin, giải toán, dịch thuật và nhiều công việc khác. Điều quan trọng là con người cần biết sử dụng công nghệ đúng cách và chịu trách nhiệm với những gì mình tạo ra, chia sẻ.
Trong phiên tòa, Phương Quý đưa ra phán quyết: Bị cáo không phải điện thoại, Internet hay AI, mà là sự vội vàng của chính chúng ta. Đó là vội tin vì nhiều người cùng tin, vội chia sẻ vì một thông tin đang được chú ý và vội bước theo một hướng chỉ vì có nhiều người đi trước.
    |
 |
| Từ câu chuyện áp lực đám đông, Phương Quý tiếp tục đề cập đến trí tuệ nhân tạo (AI). |
Hình ảnh chiếc la bàn xuất hiện ở cuối phần thi. Với Phương Quý, chiếc la bàn không giúp con người tránh khỏi mọi tác động bên ngoài mà nhắc mỗi người biết dừng lại, suy nghĩ trước khi lựa chọn. Em không mong mình tránh được tất cả những con sóng, mà chỉ mong đủ tỉnh táo để nhận ra không phải con sóng nào cũng cần đi theo.
Lời kết của em cũng là điều muốn gửi đến những người cùng thế hệ: Hãy lắng nghe thật nhiều nhưng đừng vội tin; nhìn thật kỹ nhưng đừng vội chạy theo; lắng nghe người khác nhưng đừng trao cho họ quyền quyết định thay mình.
    |
 |
| Ông Phương Quý giành danh hiệu Quý quân cuộc thi Tìm kiếm Ngôi sao diễn giả nhí toàn quốc - Oanh Vàng kể chuyện mùa 2. |
Phần trình bày này được Phương Quý chuẩn bị cho vòng chung kết cuộc thi Oanh Vàng kể chuyện mùa 2, với chủ đề La bàn dẫn sóng. Cuộc thi do Thời báo Văn học Nghệ thuật tổ chức với quy mô toàn quốc. Ở chung kết, các thí sinh trải qua 2 phần thi gồm thể hiện tài năng đã chuẩn bị trước và tương tác trực tiếp với Hội đồng Giám khảo. Với phần trình bày ấn tượng của mình, Phương Quý đã giành được danh hiệu Quý quân của cuộc thi.
|
Bên cạnh khả năng kể chuyện và thuyết trình, Phương Quý có thành tích học tập khá nổi bật. Em có 6 năm đạt danh hiệu Học sinh xuất sắc, 1 năm đạt danh hiệu Học sinh giỏi; giành giải Nhì môn Tiếng Anh cấp xã năm lớp 6, giải Nhì môn Tin học cấp trường năm lớp 7 và Huy chương Đồng cuộc thi Toán học quốc tế TIMO. Em cũng đạt điểm tuyệt đối ở các chứng chỉ tiếng Anh Movers, Flyers và có chứng chỉ Tin học quốc tế IC3 Level 1, Level 2.
Phương Quý từng vào chung kết cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên tỉnh Nghệ An, tham gia các sân chơi như Viết thư UPU, Samsung Solve for Tomorrow, Canva Creative Challenge. Em cũng từng vào vòng sơ loại cấp huyện cuộc thi Chúng em kể chuyện Bác Hồ và được trao danh hiệu Cháu ngoan Bác Hồ.
|