Sau 1,5 ngày làm việc, Kỳ họp thứ năm HĐND TP Hồ Chí Minh đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và thông qua 38 Nghị quyết. Trong số này, 24 Nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.
Việc ban hành các Nghị quyết trước thời điểm Luật Phát triển đô thị có hiệu lực được xem là bước chuẩn bị để các cơ chế, chính sách mới có thể được triển khai đồng bộ, hạn chế khoảng trống trong tổ chức thực hiện.
Các Nghị quyết trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ quản lý quy hoạch, không gian ngầm, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), đất đai, ngân sách đến y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ và mua bán điện trực tiếp.
Nhiều chính sách hỗ trợ y tế, giáo dục
Trong nhóm 24 Nghị quyết, nhiều chính sách tác động trực tiếp đến lĩnh vực y tế và giáo dục.
    |
 |
| Kỳ họp thứ năm HĐND TP Hồ Chí Minh đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và thông qua 38 Nghị quyết. (Ảnh: Quang Định). |
HĐND TP Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đối với người thực hiện chế độ luân phiên có thời hạn đến các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập cấp cơ bản và trạm y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn.
Cùng với đó là Nghị quyết quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với các cơ sở giáo dục và đào tạo; kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của thành phố.
Đáng chú ý, thành phố cũng ban hành chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho người mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 5 điều trị bằng kỹ thuật thận nhân tạo thường quy và lọc màng bụng chu kỳ (CAPD).
Một Nghị quyết khác quy định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người hiến máu tình nguyện trên địa bàn TP HCM. Các chính sách này được xây dựng trên cơ sở những quy định được Luật Phát triển đô thị phân quyền, giao thẩm quyền cho thành phố.
Tháo gỡ điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, hạ tầng
Ở lĩnh vực hạ tầng, tài nguyên và quy hoạch, HĐND TP Hồ Chí Minh thông qua nhiều nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế mới.
Trong đó có Nghị quyết quy định đối tượng, mức lưu lượng xả nước thải, bụi, khí thải công nghiệp phải áp dụng biện pháp quan trắc tự động, liên tục; quy định trường hợp thăm dò, khai thác khoáng sản nhóm III và nhóm IV không phải thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo điều kiện luật định.
Thành phố cũng quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh; quy định về loại quy hoạch, hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn, hoạt động kiến trúc.
Một Nghị quyết khác quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền thu hồi cơ sở nhà, đất do cơ quan Trung ương quản lý khi có căn cứ thu hồi đất theo pháp luật về đất đai.
Đặc biệt, nhóm chính sách về không gian ngầm và TOD được kỳ vọng tạo thêm công cụ để thành phố tổ chức lại không gian phát triển đô thị.
|
 |
| Các đại biểu dự Kỳ họp thứ năm HĐND TP Hồ Chí Minh. |
HĐND TP Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết về quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm và phát triển công trình ngầm; quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm.
Đồng thời, thành phố quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư. Cơ chế này hướng tới tháo gỡ một trong những khâu có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án.
Đối với TOD, Nghị quyết quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh phương án tuyến, vị trí công trình trên tuyến đường sắt địa phương; quy hoạch khu vực TOD, chỉ tiêu sử dụng đất, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và yêu cầu tổ chức không gian trong khu vực TOD.
Tạo thêm dư địa cho khoa học, công nghệ và khởi nghiệp
Một nhóm chính sách khác tập trung thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
Theo đó, thành phố quy định cơ chế hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
HĐND TP Hồ Chí Minh cũng thông qua chính sách liên quan đến việc thành lập, tham gia thành lập, quản lý, điều hành hoặc góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ thuộc phạm vi quản lý của thành phố.
Ngoài ra, Nghị quyết quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện ưu đãi đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo; cơ chế hỗ trợ hình thành và phát triển các trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế; hỗ trợ không hoàn lại từ nguồn chi thường xuyên cho chi phí ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo.
Thành phố cũng ban hành chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng và mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
|
 |
| 24 Nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. (Ảnh: Xuân Trường). |
Ngân sách, năng lượng cũng có cơ chế mới
Trong lĩnh vực tài chính - ngân sách, HĐND TP Hồ Chí Minh quy định nội dung chi từ nguồn thực hiện chính sách tiền lương, nguồn tăng thu ngân sách thành phố, nguồn thưởng vượt dự toán các khoản thu phân chia giữa ngân sách Trung ương và ngân sách thành phố, cùng một số nguồn bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương.
Một Nghị quyết khác quy định việc sử dụng ngân sách thành phố để thực hiện trách nhiệm chi trả, bồi thường cho tổ chức, cá nhân theo bản án, quyết định đã có hiệu lực của cơ quan có thẩm quyền.
Ở lĩnh vực năng lượng, HĐND TP Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết quy định mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia và cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện với khách hàng sử dụng điện trong phạm vi quản lý của thành phố, đồng thời quy định trách nhiệm của các đối tượng tham gia.
Việc ban hành đồng bộ 24 Nghị quyết trước thời điểm Luật Phát triển đô thị có hiệu lực tạo hành lang pháp lý để TP Hồ Chí Minh triển khai các cơ chế được phân quyền, mở rộng không gian phát triển và huy động nguồn lực trong nhiều lĩnh vực.
Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Võ Văn Minh nhấn mạnh, Nghị quyết được thông qua mới chỉ là bước khởi đầu. UBND TP Hồ Chí Minh được đề nghị khẩn trương ban hành kế hoạch và tổ chức thực hiện 24 Nghị quyết, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và gắn kết quả thực hiện với đánh giá bằng KPI.
Theo Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh, trong quá trình triển khai, thành phố cần thường xuyên theo dõi, đánh giá, nhận diện khó khăn, chủ động quản trị rủi ro, tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm giải trình. Mục tiêu cuối cùng là các chính sách được ban hành phải phù hợp thực tiễn, khả thi và tạo hiệu quả thực chất.