Đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND tối cao; đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội đồng chủ trì hội nghị.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND tối cao và đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội đồng chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc VKSND tối cao; đại diện lãnh đạo nhiều cơ quan, ban, ngành TP Hà Nội.

Phát biểu khai mạc hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND tối cao cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự (TTHS) năm 2015, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018, đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tố tụng hình sự.

Qua hơn 8 năm thi hành, Bộ luật đã phát huy vai trò là đạo luật nền tảng, trung tâm điều chỉnh trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc, vụ án hình sự.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu khai mạc hội nghị.

Tuy nhiên, yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và yêu cầu khơi thông nguồn lực phát triển đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với pháp luật tố tụng hình sự. Đồng thời, thực tiễn thi hành Bộ luật cũng cho thấy một số quy định về thẩm quyền, biện pháp ngăn chặn, thủ tục tố tụng, chứng cứ và dữ liệu điện tử, thủ tục rút gọn, xử lý vật chứng, tài sản và hợp tác quốc tế còn bất cập, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.

Đặc biệt, tại Thông báo số 01-TB/BCĐTW ngày 6/7/2026, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật đã cơ bản thống nhất sự cần thiết nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật TTHS; yêu cầu việc sửa đổi không chỉ dừng ở những vấn đề kỹ thuật mà phải đặt trong tổng thể cải cách tư pháp, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và dựa trên các nguyên tắc nền tảng: công bằng, công khai, minh bạch, hiệu quả, nhân văn. Đồng chí Nguyễn Duy Giảng nhấn mạnh, việc sửa đổi phải bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, VKSND tối cao đã khẩn trương triển khai xây dựng dự án Bộ luật. Đến nay, hồ sơ dự án Bộ luật đã được gửi tới Quốc hội để xem xét, cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp không thường lệ diễn ra trong tháng 8/2026.

leftcenterrightdel
 Quang cảnh hội nghị.

Theo hồ sơ dự án hiện nay, Bộ luật được xác định sửa đổi toàn diện. Dự thảo gồm 503 điều, trong đó bổ sung 16 điều mới, sửa đổi, bổ sung 103 điều, giữ nguyên 384 điều và bãi bỏ 5 điều. Các nội dung sửa đổi tập trung vào 6 nhóm vấn đề lớn: (1) đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; (2) đổi mới thủ tục tố tụng bảo đảm phân hóa và khoan hồng trong xử lý tội phạm; (3) hoàn thiện chế định thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực và bảo đảm tốt hơn quyền con người; (4) đổi mới phương thức hoạt động tố tụng theo hướng tố tụng điện tử, tố tụng trực tuyến; (5) đổi mới thủ tục tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế; và (6) luật hóa các chế định đã được thí điểm, đồng thời khắc phục những vướng mắc, bất cập qua tổng kết thực tiễn.

Trong đó, nhiều nội dung có tính cải cách mạnh như hoàn thiện thủ tục rút gọn gắn với cơ chế tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để được hưởng khoan hồng; bổ sung thủ tục tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự; phân định rõ hơn thẩm quyền và tăng trách nhiệm cho Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán; bổ sung biện pháp giám sát điện tử; xác lập cơ sở pháp lý cho tố tụng điện tử, hồ sơ vụ án điện tử, thu thập và sử dụng dữ liệu điện tử; đồng thời luật hóa cơ chế xử lý sớm vật chứng, tài sản đã được thực tiễn thí điểm. Đây là những nội dung được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động tố tụng hình sự.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự hội nghị.

Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết, hội nghị được tổ chức nhằm tiếp tục khảo sát, lắng nghe ý kiến từ thực tiễn để kiểm nghiệm tính đúng đắn, khả thi của các chính sách và quy định dự kiến sửa đổi. Đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn, cụ thể, nhất là đối với những nội dung mới, lớn; đánh giá tác động đối với từng giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử; khả năng tổ chức thực hiện ở địa phương; cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực; cũng như các điều kiện về nhân lực, hạ tầng công nghệ và cơ sở vật chất bảo đảm thi hành.

Các ý kiến tại hội nghị là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Bộ luật và các tài liệu trong hồ sơ dự án, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Tôn Thiện Phương, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Vụ 14), VKSND tối cao phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Tôn Thiện Phương, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Vụ 14), VKSND tối cao cho biết, xác định Bộ luật TTHS là đạo luật nền tảng, trung tâm, quy định các nguyên tắc cơ bản có giá trị chi phối, định hướng các văn bản pháp luật liên quan, VKSND tối cao đã tổ chức xây dựng dự án Bộ luật với tinh thần thận trọng, dân chủ, khách quan và cầu thị.

Thực hiện chủ trương của Đảng và chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, VKSND tối cao đã chủ trì tổng kết thực tiễn thi hành Bộ luật TTHS năm 2015; rà soát các chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp, pháp luật có liên quan và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế; xây dựng Đề án “Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới” và báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật xem xét, cho ý kiến.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi, Kiểm sát viên VKSND tối cao phát biểu và điều hành phần thảo luận.

Theo đồng chí Tôn Thiện Phương, trên cơ sở kết luận của Ban Chỉ đạo, VKSND tối cao đã hoàn thiện hồ sơ chính sách, xây dựng dự thảo Bộ luật theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức lấy ý kiến Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan, tổ chức có liên quan. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã thẩm tra; Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến lần đầu. Đến nay, hồ sơ dự án Bộ luật đã được gửi Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội vào tháng 8/2026.

Đồng thời, Đảng ủy VKSND tối cao cũng đã báo cáo, xin ý kiến Bộ Chính trị về một số vấn đề mới, lớn của dự án Bộ luật TTHS (sửa đổi). Trên cơ sở ý kiến kết luận của Bộ Chính trị, trong thời gian tới, VKSND tối cao sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức hữu quan để chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ dự án, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chỉ đạo, kết luận của Đảng, bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và đáp ứng các yêu cầu thực tiễn đặt ra.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Ngọc Việt, đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội phát biểu tham luận tại hội nghị.

Tại hội nghị, đồng chí Tôn Thiện Phương đã trình bày một số nội dung cơ bản của dự án Bộ luật TTHS (sửa đổi), đồng thời lấy ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự.

Về các chính sách của Bộ luật TTHS (sửa đổi)

Trên cơ sở Kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, Viện trưởng VKSND tối cao đã ban hành Quyết định số 208/QĐ-VKSTC ngày 8/7/2026 thông qua 6 chính sách của dự án Bộ luật TTHS (sửa đổi), gồm: (1) đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; (2) đổi mới thủ tục tố tụng bảo đảm phân hóa và khoan hồng trong xử lý tội phạm; (3) hoàn thiện chế định thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực, bảo đảm tốt hơn quyền con người; (4) đổi mới phương thức hoạt động tố tụng hình sự theo hướng thực hiện tố tụng điện tử; (5) đổi mới thủ tục tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế; (6) luật hóa các chế định đã triển khai thí điểm, sửa đổi, bổ sung thủ tục tố tụng hình sự để khắc phục vướng mắc, bất cập qua tổng kết thực tiễn.

leftcenterrightdel
  Đồng chí Nguyễn Xuân Văn, Phó Chánh án TAND TP Hà Nội phát biểu tham luận tại hội nghị.

Về một số nội dung mới của dự thảo Bộ luật

Dự thảo Bộ luật TTHS được xây dựng trên cơ sở bám sát kết luận của Ban Chỉ đạo về các chính sách nêu trên, trong đó có một số nội dung quan trọng sau:

1. Bổ sung thủ tục rút gọn đối với trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để được hưởng khoan hồng; hoàn thiện thủ tục xét xử phúc thẩm rút gọn (các điều 23, 443, 445, 447, 448, 449, 450, 451, 452, 453, 454 và 456 dự thảo Bộ luật).

Nội dung này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, phân hóa xử lý tội phạm và khuyến khích người phạm tội thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả; rút ngắn thời gian giải quyết vụ án, giảm chi phí tố tụng nhưng vẫn bảo đảm quyền con người và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa thủ tục tố tụng hình sự với chính sách hình sự khoan hồng đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt, tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả và bảo đảm tính hiệu quả của chế định này, VKSND tối cao đã báo cáo và được Bộ Chính trị nhất trí việc bổ sung vào Bộ luật Hình sự (sửa đổi) quy định riêng về mức khoan hồng áp dụng đối với trường hợp nêu trên, cao hơn mức khoan hồng đối với các trường hợp áp dụng tình tiết giảm nhẹ.

leftcenterrightdel
 Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội phát biểu tham luận tại hội nghị.

2. Bổ sung thủ tục tố tụng trong trường hợp người bị buộc tội được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự (các điều 146, 147, 148, 149, 155, 236, 254, 287 và 303 dự thảo Bộ luật).

Nội dung này nhằm bảo đảm đồng bộ với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi); tạo cơ chế khuyến khích người phạm tội chủ động khắc phục hậu quả, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, giảm chi phí và nguồn lực tố tụng.

Dự thảo Bộ luật quy định điều kiện, trình tự, thủ tục áp dụng việc tạm đình chỉ giải quyết vụ việc, vụ án trong thời gian được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự (không quá 2 năm kể từ ngày ra quyết định tạm đình chỉ; được gia hạn một lần không quá 1 năm); trên cơ sở kết quả thực hiện phương án khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại và các nghĩa vụ khác của người phạm tội để quyết định không khởi tố, đình chỉ hoặc phục hồi giải quyết vụ án theo quy định.

leftcenterrightdel
  Đồng chí Ngô Hồng Sơn, Phó Viện trưởng VKSND TP Hà Nội tham luận tại hội nghị.

3. Mở rộng phạm vi vụ án khởi tố theo yêu cầu của bị hại (Điều 162 dự thảo Bộ luật).

Dự thảo Bộ luật TTHS (sửa đổi) bổ sung 5 tội của Bộ luật Hình sự chỉ khởi tố khi có yêu cầu của bị hại, gồm: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (khoản 1 Điều 175), Tội chiếm giữ trái phép tài sản (khoản 1 Điều 176), Tội sử dụng trái phép tài sản (khoản 1 Điều 177), Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 1 Điều 178), Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180).

Việc mở rộng phạm vi khởi tố theo yêu cầu của bị hại đối với các tội danh nêu trên phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội; góp phần khuyến khích người phạm tội chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả, tăng cường hòa giải, giảm xung đột xã hội, đồng thời vẫn bảo đảm quyền của Nhà nước trong việc xử lý tội phạm khi cần thiết theo quy định của pháp luật.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự hội nghị.

4. Hạn chế áp dụng biện pháp tạm giam (các điều 115, 125 và 129 dự thảo Bộ luật).

Quán triệt nguyên tắc tạm giam chỉ là biện pháp ngăn chặn cuối cùng, bảo đảm tốt hơn quyền con người và mở rộng áp dụng các biện pháp thay thế, dự thảo Bộ luật quy định không áp dụng tạm giam đối với người phạm tội ít nghiêm trọng, trừ trường hợp tiếp tục phạm tội hoặc bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã; đồng thời bổ sung biện pháp giám sát điện tử thay thế tạm giam.

5. Đổi mới phương thức hoạt động tố tụng theo hướng thực hiện tố tụng điện tử (các điều 4, 13, 18, 113, 139, 141, 145 và 153 dự thảo Bộ luật).

Nội dung này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền tư pháp hiện đại, đồng thời bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn, khắc phục các khó khăn, vướng mắc của phương thức tố tụng truyền thống. Dự thảo Bộ luật quy định nguyên tắc hoạt động tố tụng bằng phương thức điện tử có giá trị pháp lý như phương thức truyền thống; xây dựng hồ sơ vụ việc, vụ án điện tử có mã quản lý thống nhất trong toàn bộ quá trình tiếp nhận, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án; mở rộng việc thực hiện các hoạt động tố tụng bằng phương thức điện tử, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Phạm Thanh Cao, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội phát biểu tham luận tại hội nghị.

6. Về tăng thẩm quyền cho Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng, Phó Trưởng Công an xã (Điều 41 dự thảo Bộ luật).

Nhằm phát huy nguồn lực hiện có, kịp thời giải quyết vụ án ngay từ cơ sở, giảm tải cho Cơ quan điều tra cấp tỉnh, dự thảo Bộ luật bổ sung quy định về thẩm quyền của Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng, Phó Trưởng Công an xã được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công có thẩm quyền tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội rất nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng, xảy ra trên địa bàn cấp xã. Việc mở rộng không áp dụng đại trà mà căn cứ vào điều kiện nhân lực, tình hình tội phạm của từng địa bàn, được thực hiện theo sự phân công của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh.

7. Về bổ sung biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt (Điều 230 và Điều 231 dự thảo Bộ luật).

Để bảo đảm nội luật hóa Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (Công ước Palermo) và phù hợp với chính sách bảo vệ cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, dự thảo Bộ luật đề nghị bổ sung biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt “theo dõi, kiểm soát bí mật việc vận chuyển tài sản, đồ vật liên quan đến tội phạm” và bổ sung trường hợp áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt đối với tội phạm xuyên quốc gia.

leftcenterrightdel
 Đại diện lãnh đạo Hội Luật gia TP Hà Nội phát biểu tham luận tại hội nghị.

Hiện nay, VKSND tối cao đang phối hợp với Bộ Công an để bổ sung biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt “bí mật đưa người vào tổ chức tội phạm” theo kết luận của cấp có thẩm quyền, đồng chí Tôn Thiện Phương cho biết.

Tại hội nghị, các đại biểu đánh giá cao tư duy đổi mới khi đưa vào dự thảo Bộ luật những nội dung mới phù hợp với thực tiễn phát triển của đất nước. Việc sửa đổi Bộ luật thể hiện chính sách tiến bộ, văn minh, khoan hồng, nhân đạo, phù hợp với tinh thần cải cách tư pháp.

leftcenterrightdel
  Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đồng thời, các đại biểu đã thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến quy định về tạm ngừng giao dịch; tội chiếm đoạt tài sản, hủy hoại tài sản; các quy định tháo gỡ khó khăn cho hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng; quy định về tố tụng điện tử…

Kết luận hội nghị, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết, với tinh thần làm việc nghiêm túc, thẳng thắn, hiệu quả, hội nghị đã hoàn thành các nội dung, mục tiêu đề ra. Hội nghị đã ghi nhận 9 ý kiến tham gia góp ý đối với dự thảo luật; đây đều là những ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn của các đại biểu. Các ý kiến cơ bản thống nhất với những vấn đề lớn được sửa đổi, bổ sung trong đợt này.

Tổ soạn thảo ghi nhận đầy đủ ý kiến của các đại biểu để tiếp tục hoàn thiện dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trước khi trình Quốc hội, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng khẳng định.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự hội nghị.
Hồng Nguyên