Bỏ điều kiện 3 năm làm công tác pháp luật đối với ngạch Kiểm tra viên của Viện kiểm sát nhân dân

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung Phiên họp.

Chiều 22/9, tiếp tục chương trình của Phiên họp thứ 6, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, với 100% thành viên có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 924/2015/UBTVQH ngày 13/5/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn bổ nhiệm, điều kiện nâng ngạch Kiểm tra viên của VKSND.

Bỏ nội dung thời gian công tác thực tiễn, không đặt ra trong tiêu chuẩn chung

Thừa ủy quyền của Viện trưởng VKSND tối cao trình bày tóm tắt Tờ trình Về việc xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng đã nêu rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn cần thiết ban hành Nghị quyết. Trong đó, về cơ sở thực tiễn, sau hơn 10 năm thi hành Nghị quyết số 924, qua thực tiễn tổ chức thi hành Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15 đã bộc lộ 3 vướng mắc chính.

Thừa ủy quyền của Viện trưởng VKSND tối cao, đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao trình bày Tờ trình tại Phiên họp.

Thứ nhất, điều kiện phải có ít nhất 3 năm làm công tác pháp luật trước khi bổ nhiệm Kiểm tra viên gây chậm trễ trong công tác tổ chức cán bộ; chưa đảm bảo yêu cầu tuyển dụng công chức theo vị trí việc làm phù hợp với Luật Cán bộ, công chức hiện nay...

Thứ hai, đối tượng đủ điều kiện thi nâng ngạch bị giới hạn bởi ngạch liền kề, chưa phù hợp với trường hợp cán bộ ngành khác như: Công an, Tòa án… được điều động luân chuyển vào ngành Kiểm sát dù đã có nhiều năm kinh nghiệm làm công tác pháp luật.

Thứ ba, việc thi nâng ngạch chỉ đánh giá năng lực qua một kỳ thi, chưa phản ánh được toàn diện quá trình công tác, chất lượng thực hiện nhiệm vụ, đặc biệt chưa phù hợp với Luật Cán bộ, công chức mới sửa đổi (không quy định về thi nâng ngạch công chức).

Các đại biểu tham dự Phiên họp.

Nội dung cơ bản của Nghị quyết bao gồm:

Thứ nhất, bỏ nội dung thời gian công tác thực tiễn, không đặt ra trong tiêu chuẩn chung mà quy định riêng cho từng ngạch.

Thứ hai, bỏ điều kiện 3 năm làm công tác pháp luật đối với ngạch Kiểm tra viên.

Thứ ba, điều chỉnh thời gian giữ ngạch Kiểm tra viên để xét bổ nhiệm Kiểm tra viên chính từ 5 năm lên 8 năm (do cộng thêm 3 năm làm công tác pháp luật theo quy định tại Nghị quyết 924).

Thứ tư, mở rộng nguồn xét chọn, cho phép người có ít nhất 5 năm làm công tác pháp luật được xét bổ nhiệm Kiểm tra viên chính, người có ít nhất 14 năm được xét bổ nhiệm Kiểm tra viên cao cấp, không giới hạn bởi ngạch liền kề nếu đáp ứng tiêu chuẩn chung, năng lực, nhu cầu cán bộ và vị trí việc làm.

Thứ năm, chuyển từ thi nâng ngạch sang xét chọn bổ nhiệm Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp.

Thứ sáu, không tiếp tục quy định Hội đồng thi tuyển và quy định về miễn nhiệm, cách chức Kiểm tra viên.

Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng nhấn mạnh, việc thi hành Nghị quyết không làm phát sinh tổ chức bộ máy hoặc biên chế mới, các hoạt động rà soát vị trí việc làm, xét chọn, thẩm định bổ nhiệm được thực hiện bằng nhân lực, cơ sở vật chất cũng như hệ thống hồ sơ cán bộ và dự toán chi thường xuyên hiện có của VKSND cũng như Viện Kiểm sát quân sự...

Tán thành thay thế phương thức thi tuyển bằng xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND, phạm vi sửa đổi, bổ sung và các nội dung của dự thảo Nghị quyết. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ, đảm bảo đúng thành phần, trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra.

Cùng với đó, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cũng nêu rõ quan điểm thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về một số nội dung của dự thảo Nghị quyết.

Về tiêu chuẩn của chức danh Kiểm tra viên (Điều 2 và Điều 3), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhất trí việc lược bỏ quy định “có thời gian làm công tác thực tiễn” tại Điều 2 và lược bỏ quy định “có thời gian làm công tác thực tiễn 3 năm đối với việc bổ nhiệm Kiểm tra viên” tại Điều 3 dự thảo Nghị quyết so với Nghị quyết số 924.  Việc bỏ quy định “có thời gian làm công tác thực tiễn” cũng phù hợp với quy định của pháp luật đối với Thư ký Tòa án.

Bên cạnh đó, đề nghị VKSND tối cao bổ sung quy định đối tượng là “sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp” vào khoản 1 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết để đảm bảo phù hợp với các đối tượng “đang làm việc tại Viện kiểm sát quân sự” được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên của Viện kiểm sát quân sự, thống nhất với quy định tại Luật Cán bộ, công chức năm 2025 về các đối tượng là công chức.

Về điều kiện bổ nhiệm Kiểm tra viên, Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp (các Điều 3,4 và 5), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với quy định của dự thảo Nghị quyết theo hướng kế thừa Nghị quyết số 924 hiện hành, bảo đảm phân biệt rõ về thứ bậc chuyên môn, nghiệp vụ của các ngạch Kiểm tra viên. Bên cạnh đó, đề nghị VKSND tối cao bổ sung quy định yêu cầu người được xét chọn bổ nhiệm phải có đủ năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu của vị trí việc làm của từng ngạch Kiểm tra viên để đảm bảo chặt chẽ, phù hợp với mô hình quản lý công chức theo vị trí việc làm và thống nhất về Đề án vị trí việc làm, khung năng lực của ngành Kiểm sát.

Về cơ chế xét chọn, bổ nhiệm các ngạch Kiểm tra viên (Điều 4 và Điều 5), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định của dự thảo Nghị quyết, việc thay thế phương thức thi tuyển bằng xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên phù hợp với quy định mới của pháp luật về cán bộ công chức và mô hình quản lý công chức theo vị trí việc làm, thống nhất với cơ chế xét chọn, bổ nhiệm các ngạch Kiểm sát viên.

Với 100% thành viên có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND.

Về mở rộng nguồn xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp (khoản 2 Điều 4 và khoản 2 Điều 5), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định của dự thảo Nghị quyết quy định trường hợp do nhu cầu cán bộ, người đã có thời gian làm công tác pháp luật từ 9 năm hoặc 14 năm trở lên, có đủ các điều kiện, tiêu chuẩn khác thì có thể được xét chọn, bổ nhiệm làm Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp, nhằm bảo đảm phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 27-NQ/TW về mở rộng nguồn, đổi mới phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm các chức danh tư pháp và Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ Chính trị về thu hút, trọng dụng nhân tài để xây dựng nguồn nhân lực cho ngành Kiểm sát.

Về điều khoản chuyển tiếp (Điều 6), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị VKSND tối cao rà soát thực tiễn tổ chức thi tuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Kiểm tra viên các ngạch đang thực hiện đến trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành (dự kiến ngày 1/12/2026) để xác định chính xác những nội dung tiếp tục thực hiện theo quy định của Nghị quyết số 924 và những nội dung bắt đầu thực hiện theo quy định của Nghị quyết này. Cân nhắc quy định tại Khoản 2 Điều 6, vì đây là nội dung áp dụng pháp luật, không phải là nội dung có tính chuyển tiếp.

Sau khi nghiên cứu nội dung Tờ trình của VKSND tối cao và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tại Phiên họp, với 100% thành viên có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết Về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND.

Nghị quyết gồm 8 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/12/2026.