Trong bối cảnh tội phạm về ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng về quy mô, tính chất và mức độ nguy hiểm, VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh đã không ngừng đổi mới phương thức thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng đấu tranh hiệu quả với các đường dây ma túy lớn, xuyên quốc gia, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và khẳng định vai trò của ngành Kiểm sát trong công tác phòng, chống tội phạm.
    |
 |
| Đồng chí Lê Văn Đông, Thành ủy viên, Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị giao ban công tác quý II/2026. (Ảnh: VKS) |
Chủ động thực hành quyền công tố ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm
Là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và giao lưu quốc tế lớn nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh luôn là địa bàn trọng điểm mà các tổ chức tội phạm về ma túy lợi dụng để trung chuyển, cất giấu, mua bán và tiêu thụ ma túy. Những năm gần đây, hoạt động phạm tội không chỉ gia tăng về số lượng mà còn có nhiều phương thức, thủ đoạn mới; các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng, các ứng dụng liên lạc mã hóa, dịch vụ chuyển phát, thanh toán điện tử, tiền mã hóa và mạng lưới giao nhận để tổ chức hoạt động phạm tội, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, điều tra và xử lý.
Trước tình hình đó, VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh đã quán triệt nghiêm chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật, chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao và Thành ủy TP Hồ Chí Minh; xác định đấu tranh với tội phạm về ma túy là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Việc thực hành quyền công tố được thực hiện theo hướng chủ động từ sớm, bám sát ngay từ đầu, kiểm sát chặt chẽ toàn bộ quá trình tố tụng, bảo đảm xử lý nghiêm minh tội phạm, không để xảy ra oan, sai, không bỏ lọt tội phạm.
Một trong những điểm nổi bật trong công tác của VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh là đổi mới phương thức thực hành quyền công tố theo hướng tham gia ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm.
|
 |
| Đồng chí Huỳnh Thị Ngọc Hoa, Phó Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh chủ trì cuộc họp liên ngành. (Ảnh: VKS) |
Trong 6 tháng đầu năm 2026, VKSND hai cấp đã phê chuẩn khởi tố mới 2.998 vụ với 8.831 bị can về ma túy; tổng số vụ án được kiểm sát điều tra là 3.817 vụ với 11.509 bị can. Viện kiểm sát đã quyết định truy tố 2.363 vụ với 7.109 bị can; đồng thời thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử 3.129 vụ/9.095 bị cáo.
Khối lượng công việc rất lớn, trong khi tính chất các vụ án ngày càng phức tạp, đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố ngay từ giai đoạn đầu. Vì vậy, Kiểm sát viên được phân công bám sát tiến độ điều tra, trực tiếp kiểm sát các hoạt động điều tra trọng yếu, kịp thời ban hành yêu cầu điều tra, bảo đảm việc thu thập chứng cứ đầy đủ, khách quan và đúng quy định của pháp luật.
Đối với các vụ án có tổ chức, nhiều bị can, hoạt động trên nhiều địa bàn hoặc có yếu tố xuyên quốc gia, Viện kiểm sát chủ động yêu cầu Cơ quan điều tra làm rõ vai trò của từng đối tượng trong đường dây; xác định người chủ mưu, cầm đầu, nguồn cung cấp ma túy, kho chứa, phương thức vận chuyển, phân phối, tiêu thụ, dòng tiền và tài sản có liên quan; đồng thời kiểm sát chặt chẽ việc thu giữ, bảo quản, giám định vật chứng, thu thập dữ liệu điện tử, xác minh tài khoản ngân hàng và các phương tiện phục vụ hoạt động phạm tội.
Cách làm này đã góp phần nâng cao chất lượng điều tra, hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, tạo nền tảng quan trọng để truy tố và xét xử đúng pháp luật.
Thực hành quyền công tố gắn với định hướng điều tra
Không chỉ kiểm sát kết quả điều tra, VKSND TP Hồ Chí Minh đã từng bước khẳng định vai trò định hướng hoạt động điều tra.
Thông qua việc nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và trực tiếp kiểm sát các hoạt động điều tra quan trọng, Kiểm sát viên đã kịp thời phát hiện những thiếu sót trong quá trình điều tra, yêu cầu khắc phục; đồng thời đề ra nhiều yêu cầu điều tra nhằm mở rộng vụ án, làm rõ đầy đủ hành vi phạm tội và vai trò của từng đối tượng trong đường dây.
|
 |
| Từ đối tượng nghiện nhỏ lẻ, Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá đường dây ma túy liên tỉnh, bắt, xử lý 140 đối tượng. (Ảnh: Công an cung cấp) |
Đối với các vụ án sử dụng công nghệ cao, Kiểm sát viên đặc biệt chú trọng việc thu thập chứng cứ điện tử, dữ liệu từ điện thoại, máy tính, các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng liên lạc mã hóa; xác minh giao dịch ngân hàng, truy nguyên dòng tiền, làm rõ tài sản do phạm tội mà có. Đây là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh tội phạm ma túy ngày càng lợi dụng thành tựu của khoa học, công nghệ để che giấu hành vi phạm tội.
Kết quả nổi bật trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra được thể hiện qua nhiều vụ án, chuyên án lớn được phát hiện và xử lý trong thời gian qua.
Điển hình vụ Trần Nguyễn Đức Thọ và 170 đồng phạm là chuyên án được mở rộng từ một đối tượng nghiện ma túy, qua đó bóc gỡ toàn bộ đường dây hoạt động liên tỉnh. Quá trình điều tra đã xử lý Đặng Phan Thanh Tùng và 140 đối tượng, trong đó khởi tố 105 đối tượng, đưa 35 đối tượng đi cai nghiện bắt buộc; thu giữ hơn 9 kg ma túy, nhiều phương tiện, công cụ phạm tội và vật chứng liên quan. Thành công của chuyên án thể hiện hiệu quả của phương châm đấu tranh "lần theo dòng chảy của ma túy", truy xét đến cùng các mắt xích trong đường dây để xử lý triệt để các đối tượng chủ mưu, cầm đầu và các đối tượng tiêu thụ, sử dụng trái phép chất ma túy.
|
 |
| Kiểm sát viên phối hợp cùng Điều tra viên tiến hành lấy lời khai có ghi âm, ghi hình từ giai đoạn đầu của vụ án. (Ảnh: VKS) |
Một chuyên án khác cũng để lại nhiều dấu ấn khi từ 10 nỏ thủy tinh thu giữ trong quá trình kiểm tra hành chính, lực lượng tiến hành tố tụng đã mở rộng điều tra, phát hiện đường dây sản xuất, mua bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy hoạt động với quy mô đặc biệt lớn. Kết quả khám xét đã thu giữ hơn 100.000 mẫu vật, dụng cụ và bán thành phẩm, trong đó có hơn 14.000 nỏ thủy tinh thành phẩm, gần 2.000 bình thủy tinh cùng số lượng lớn cân tiểu ly, túi zip, thiết bị sản xuất và nhiều vật chứng khác. Vụ án không chỉ xử lý hành vi phạm tội mà còn góp phần triệt tiêu nguồn cung cấp công cụ phục vụ việc sử dụng trái phép chất ma túy.
Đặc biệt, từ một đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy, quá trình điều tra mở rộng đã bắt giữ và xử lý 173 đối tượng, khởi tố Huỳnh Văn Thắng, Hồ Thị Bảo Nhi và 148 đối tượng khác, triệt xóa 5 đường dây cùng hơn 20 phân nhánh mua bán trái phép chất ma túy hoạt động liên tỉnh. Chuyên án tiếp tục khẳng định hiệu quả của việc thực hành quyền công tố từ sớm, chủ động định hướng điều tra và kiên quyết truy xét đến cùng toàn bộ tổ chức tội phạm thay vì chỉ xử lý các đối tượng trực tiếp sử dụng hoặc mua bán nhỏ lẻ.
|
 |
| Công an TP Hồ Chí Minh triệt phá đường dây sản xuất hơn 100.000 dụng cụ sử dụng ma túy. (Ảnh: Công an cung cấp) |
Khẳng định vai trò của ngành Kiểm sát trong tình hình mới
Thực tiễn công tác đấu tranh với tội phạm ma túy trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cho thấy, vai trò của Viện kiểm sát không chỉ dừng lại ở việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, mà ngày càng thể hiện rõ ở khả năng định hướng điều tra, kiểm soát chất lượng chứng cứ, phát hiện sơ hở trong quản lý nhà nước để kiến nghị phòng ngừa, đồng thời tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách và pháp luật.
Đây là sự chuyển biến từ tư duy "kiểm sát kết quả điều tra" sang "đồng hành cùng hoạt động điều tra trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ theo luật định", qua đó nâng cao chất lượng giải quyết án, hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, bảo đảm truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật và tăng cường hiệu quả đấu tranh với các đường dây tội phạm có tổ chức.
|
 |
| Quảng cảnh hội nghị ký kết quy chế phối hợp giữa VKSND TP Hồ Chí Minh và các đơn vị. (Ảnh: VKS) |
Trong thời gian tới, VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp theo hướng chủ động, chuyên sâu, hiện đại; lấy chất lượng thực hành quyền công tố làm trung tâm, lấy hiệu quả phòng ngừa vi phạm và tội phạm làm mục tiêu; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu nghiệp vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ Kiểm sát viên và tăng cường phối hợp liên ngành, góp phần thực hiện hiệu quả Chiến lược cải cách tư pháp, xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành địa bàn an toàn, ổn định, hướng tới mục tiêu "TP Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030".