Tạm đình chỉ giải quyết vụ việc, vụ án hình sự là chế định tố tụng cần thiết, được áp dụng khi xuất hiện những trở ngại khiến cơ quan tiến hành tố tụng chưa thể hoàn tất việc giải quyết trong thời hạn luật định. Tuy nhiên, tạm đình chỉ không đồng nghĩa với kết thúc giải quyết. Sau khi tạm đình chỉ, các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải tiếp tục theo dõi nguyên nhân, khắc phục trở ngại và kịp thời phục hồi khi căn cứ tạm đình chỉ không còn.
Ngày 6/8/2026, VKSND tối cao tổ chức Hội nghị rút kinh nghiệm thông qua công tác theo dõi, quản lý chuyên đề nghiệp vụ “Tạm đình chỉ”, qua đó đánh giá thực trạng, nhận diện tồn tại và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác này. Đây cũng là yêu cầu đặt ra từ thực tiễn tại VKSND khu vực 12, tỉnh Đồng Tháp.
Từ khi đi vào hoạt động tháng 7/2025, đơn vị tiếp nhận, quản lý hồ sơ từ 3 đơn vị trước đây. Trong bối cảnh thay đổi đầu mối, chuyển giao hồ sơ, dữ liệu và tổ chức lại hệ thống cơ quan tiến hành tố tụng, việc rà soát án tạm đình chỉ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Qua các đợt rà soát, phân loại và phối hợp liên ngành, số lượng hồ sơ từng bước được kéo giảm.
    |
 |
| VKSND khu vực 12, tỉnh Đồng Tháp phối hợp rà soát vụ việc tạm đình chỉ. |
Nếu giai đoạn đầu đơn vị quản lý trên 80 vụ án tạm đình chỉ thì đến ngày 26/8/2026 còn 74 vụ/5 bị can; vụ việc tạm đình chỉ còn 18 vụ. Đáng chú ý, trong kỳ không phát sinh vụ việc, vụ án tạm đình chỉ mới. Một kết quả quan trọng là đến nay không còn trường hợp vụ án tạm đình chỉ đã hết thời hiệu nhưng chưa lập thủ tục giải quyết. VKSND Khu vực 12 đã chủ động yêu cầu, kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra rà soát, xử lý các trường hợp liên quan đến thời hiệu, qua đó hạn chế nguy cơ hồ sơ kéo dài qua nhiều năm.
Đối với 18 vụ việc tạm đình chỉ, có 14 vụ do chưa thu thập được tài liệu, đồ vật quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án; 4 vụ còn lại liên quan đến chờ kết quả giám định, định giá tài sản hoặc tương trợ tư pháp. Thực tế này đòi hỏi Kiểm sát viên phải làm rõ nguyên nhân chưa có tài liệu, việc yêu cầu và đôn đốc đã được thực hiện đầy đủ hay chưa, đồng thời rà soát các nguồn chứng cứ hợp pháp khác có thể khai thác.
Đối với các trường hợp chờ giám định, định giá hoặc tương trợ tư pháp, việc theo dõi phải được thực hiện thường xuyên, không chờ đến khi hết thời hạn mới kiểm tra. Những vụ việc có nguy cơ kéo dài cần xác định rõ nguyên nhân, chủ động trao đổi, đôn đốc và kiến nghị khắc phục nếu nguyên nhân mang tính chủ quan.
Đối với án hình sự, trong 74 vụ/5 bị can tạm đình chỉ hiện còn 70 vụ chưa xác định được bị can và 4 vụ/5 bị can bỏ trốn, đang bị truy nã. Nhóm vụ án chưa xác định được bị can chiếm tỷ lệ lớn, đòi hỏi tiếp tục khai thác các nguồn chứng cứ, thông tin và dấu vết còn lại, trong đó chú trọng dữ liệu điện tử, giao dịch, viễn thông, camera, dữ liệu dân cư và các nguồn thông tin hợp pháp khác.
Đối với các vụ án có bị can bỏ trốn, qua rà soát liên ngành, VKSND khu vực 12 phối hợp với Cơ quan Cảnh sát điều tra và Tòa án xác định 3 vụ/3 bị can có đủ điều kiện để tiếp tục thực hiện các thủ tục điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt theo quy định. Một vụ/2 bị can tiếp tục được kiểm tra, đánh giá chứng cứ và khả năng áp dụng trình tự, thủ tục tương ứng. Việc giải quyết vắng mặt phải được thực hiện thận trọng, bảo đảm đầy đủ quyền bào chữa và quyền tố tụng của bị can, bị cáo.
Một yêu cầu mới trong công tác quản lý án tạm đình chỉ là tăng cường ứng dụng công nghệ. Việc cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu chuyên đề “Tạm đình chỉ” trên Nền tảng Quản lý án hình sự giúp theo dõi thời điểm tạm đình chỉ, nguyên nhân, nội dung đang chờ giải quyết, người phụ trách, thời hiệu, lần rà soát gần nhất và khả năng phục hồi. Qua đó, lãnh đạo đơn vị có cơ sở kiểm tra, chỉ đạo và cảnh báo sớm những hồ sơ có nguy cơ kéo dài hoặc hết thời hiệu.
Thực hiện Kế hoạch số 2335/KH-VKS ngày 6/8/2026 của VKSND tỉnh Đồng Tháp về phong trào thi đua “60 ngày đêm tăng tốc, bứt phá kéo giảm tỉ lệ tạm đình chỉ các vụ việc, vụ án hình sự”, VKSND khu vực 12 tập trung rà soát toàn bộ hồ sơ, xác định căn cứ phục hồi và ưu tiên những vụ có khả năng giải quyết. Mỗi Kiểm sát viên phải trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, xác định nguyên nhân, đánh giá khả năng khắc phục và đề xuất hướng xử lý cụ thể.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục phân loại án theo nguyên nhân; tăng cường trách nhiệm của Kiểm sát viên; thường xuyên kiểm soát thời hiệu; đánh giá lại chứng cứ đối với án chưa xác định được bị can; rà soát điều kiện giải quyết vắng mặt đối với bị can bỏ trốn; tăng cường kiến nghị đối với nguyên nhân mang tính hệ thống và chuẩn hóa dữ liệu trên nền tảng số.