    |
 |
| Bí thư Đảng ủy, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày tham luận tại Đại hội. |
Thay mặt Đảng bộ Bộ Công Thương, đồng chí bày tỏ sự nhất trí cao với nội dung Báo cáo chính trị và các văn kiện do Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII trình Đại hội; đồng thời khẳng định quyết tâm của toàn ngành trong việc góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Ngành Công Thương, trụ cột chiến lược của nền kinh tế
Trong nhiệm kỳ 2021–2025, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ tình hình thế giới và khu vực, kinh tế nước ta vẫn giữ vững ổn định, phục hồi và phát triển, đạt được những thành tựu quan trọng, toàn diện, với nhiều điểm sáng nổi bật như Báo cáo chính trị đã chỉ ra.
Trong thành tựu chung đó, ngành Công Thương tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột chiến lược, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả.
Nổi bật trước hết là sự phục hồi và tăng trưởng tích cực của sản xuất công nghiệp. Giai đoạn 2021–2025, sản xuất công nghiệp đạt mức tăng trưởng bình quân 6,1%/năm, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng bình quân 6,9%/năm, tiếp tục giữ vai trò là động lực chủ yếu dẫn dắt tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tỷ lệ nội địa hóa được cải thiện; một số ngành công nghiệp mũi nhọn từng bước hội nhập thành công và khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Lĩnh vực năng lượng có bước phát triển mạnh mẽ, đưa Việt Nam vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô hệ thống điện. An ninh năng lượng quốc gia cơ bản được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và đời sống nhân dân.
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng nổi bật của nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,9%/năm. Thặng dư thương mại liên tục được duy trì ở mức cao, góp phần quan trọng vào việc bổ sung dự trữ ngoại hối, ổn định các cân đối lớn và các chỉ số kinh tế vĩ mô.
Thị trường trong nước phát triển tích cực, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 7,7%/năm, thực sự trở thành “bệ đỡ” giúp nền kinh tế đứng vững và phục hồi nhanh trước các cú sốc từ bên ngoài. Đặc biệt, thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm, tạo động lực cho phát triển kinh tế số và dẫn dắt quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Cùng với đó, hội nhập kinh tế quốc tế được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Việt Nam đã ký kết và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA), mở rộng không gian thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại.
Nhận diện hạn chế, xác định nhiệm vụ trọng tâm trong kỷ nguyên mới
Bên cạnh những kết quả đạt được, tham luận cũng thẳng thắn chỉ rõ những khó khăn, tồn tại của ngành công nghiệp và thương mại, đúng như Báo cáo chính trị đã nêu. Trong đó, mức độ tự chủ về công nghệ, giá trị gia tăng và năng suất lao động trong công nghiệp còn thấp; việc phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ nguồn còn hạn chế; quá trình chuyển đổi sang sản xuất xanh, thông minh còn chậm.
Hạ tầng năng lượng chưa theo kịp tốc độ phát triển nhanh của các nguồn năng lượng tái tạo; cơ cấu nguồn điện giữa các vùng miền còn mất cân đối, chậm phát triển các nguồn điện nền. Hoạt động xuất khẩu chưa thực sự đa dạng, giá trị gia tăng còn thấp, phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu và khu vực doanh nghiệp FDI. Hạ tầng thương mại, logistics chưa đồng bộ, chi phí còn cao, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan của tình hình thế giới và nguyên nhân chủ quan trong nước.
Để tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thương mại, góp phần thực hiện thắng lợi, toàn diện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, Đảng bộ Bộ Công Thương quyết tâm tập trung thực hiện hiệu quả một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất là, hoàn thiện thể chế, chính sách: Thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành chính sách đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện hiệu quả. Đẩy mạnh “chuyển đổi kép” - kết hợp chuyển đổi xanh gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển đổi số - như một đột phá chiến lược, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, tháo gỡ điểm nghẽn, huy động nguồn lực; phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống và tạo động lực tăng trưởng mới.
Thứ hai là, cơ cấu lại công nghiệp, thương mại gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: Đổi mới tư duy, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp, thương mại theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh (mục tiêu tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo lên 28-30%); lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính. Ưu tiên làm chủ các ngành công nghiệp mới nổi, xây dựng một số doanh nghiệp lớn trong nước có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu, có lợi thế cạnh tranh, làm hạt nhân thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và các trung tâm logistics theo hướng xanh, thông minh.
Thứ ba là, phát triển chuỗi cung ứng tự chủ: Củng cố, phát triển các chuỗi sản xuất và cung ứng trong nước nhằm tăng cường tự chủ cho nền kinh tế. Có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam kết nối và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài; Thực hiện cơ chế đặt hàng cho doanh nghiệp tham gia các dự án trọng điểm quốc gia.
Thứ tư là, hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả: Chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế; đón dòng dịch chuyển đầu tư vào các ngành trọng điểm. Nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm và năng lực sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ sản xuất trong nước. Hỗ trợ các địa phương, các doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA; đẩy nhanh đàm phán nâng cấp các FTA hiện có và ký kết FTA mới với đối tác tiềm năng, mở rộng không gian phát triển. Đa dạng hóa nguồn cung và thị trường xuất khẩu, đổi mới, nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu; phát triển mạnh thương mại điện tử và kinh tế số.
Thứ năm là, chuyển đổi số, cải cách hành chính: Thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, tạo đột phá trong phát triển. Đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính và cải cách công vụ; mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, triển khai hiệu quả cơ chế một cửa liên thông, để tiết kiệm thời gian và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trọng tâm, Đảng bộ Bộ Công Thương đề ra một số giải pháp cụ thể:
Một là, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện và đề xuất nâng tầm các chủ trương lớn về phát triển công nghiệp, thương mại quốc gia theo định hướng tự chủ, hiện đại, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; xác định công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng là nền tảng vật chất quan trọng của nền kinh tế độc lập, tự chủ.
Hai là, đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thực thi pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Thực hiện các cơ chế thí điểm có kiểm soát nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực; trên cơ sở đó tổng kết, nhân rộng mô hình phù hợp.
Ba là, tập trung nguồn lực Nhà nước và huy động nguồn lực xã hội để phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng năng lượng, công nghiệp, logistics và thương mại; tạo điều kiện khu vực tư nhân tham gia đầu tư, vận hành một số khâu hạ tầng then chốt, trên cơ sở bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và lợi ích quốc gia.
Bốn là, kiên định chủ trương nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước bằng các giải pháp đồng bộ; coi đây là yêu cầu chiến lược để củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Năm là, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế theo hướng chủ động, thực chất, hiệu quả; gắn hội nhập kinh tế quốc tế với nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, đồng thời chú trọng tính bền vững của tăng trưởng.
Ngành Công Thương cam kết chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”, đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động khơi thông nguồn lực, biến thách thức từ xu hướng xanh hóa, số hóa thành cơ hội bứt phá, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.