Nhà xưa ông Hai Thái được xây dựng từ năm 1925 theo lối kiến trúc Pháp, lưng tựa núi, mặt trước hướng ra cánh đồng.
Ngôi nhà do ông Nguyễn Đình Thái, người gốc xã Vĩnh Trung (Nha Trang) lên khẩn hoang, khai phá, tạo dựng. Sau ngày giải phóng, khu nhà được giao cho địa phương quản lý. Khu nhà cổ ẩn dưới tán cây trong khuôn viên rộng gần 2ha, trong đó điểm nhấn là căn nhà chính 5 gian phía trước.
Vài năm trước, đây vẫn là điểm đến dấu ấn của tỉnh Khánh Hòa, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.
Hiện nay, theo quan sát, khu bảo tồn nhà xưa ông Hai Thái không có người coi sóc, quản lý, trong tình trạng bị bỏ hoang.
Toàn cảnh khu bảo tồn Nhà xưa ông Hai Thái chụp ngày 1/6.
Hàng rào khuôn viên khu bảo tồn bị phá bỏ từ bao giờ, chỉ còn duy nhất chiếc cổng phía trước.
Không có người coi sóc, tôn tạo, khu bảo tồn Nhà xưa ông Hai Thái hoang vắng, tàn tạ, cỏ dại mọc đầy.
Cái sân gạch phía trước bị phá hủy, cày xới, hằn vết bánh xe tải.
Không còn những chậu cây cảnh từng điểm tô vẻ đẹp cổ kính cho ngôi nhà.
Hầu như toàn bộ những cây cổ thụ trong khuôn viên cũng đã bị bứng đi, để lại những thùng hố nham nhở.
Toàn bộ khuôn viên xơ xác, hoang tàn. Cả vườn dừa cổ thụ cong vút, cao hàng chục mét biến mất.
Giếng nước cổ xây bằng gạch thẻ, cây dại mọc đầy.
Phía sau ngôi nhà chính là bãi tập kết rác.
Cửa phía trước được “niêm phong” cẩu thả.
Cửa đầu hồi phía nam nhà chính toang hoác, dẫn vào bên trong ngôi nhà tối tăm.
Bên trong ngôi nhà chính tối tăm, vắng vẻ, tạo một cảm giác rờn rợn.
Hệ thống công trình nước và ao hồ từng tạo vẻ tươi mát, hài hòa cho khu nhà, giờ trơ đáy, chỉ còn bèo, rác.
Khu bếp tro tàn lạnh lẽo.
Nắp của một hiện vật bị vứt bỏ, lẫn trong đống rác.
Đầu hồi phía tây bắc nhà chính bị sập từ bao giờ.
Có vẻ như di sản đã bị quên lãng!