    |
 |
| Xe bán tải bất chấp lao qua gác chắn tàu ở Hà Nội. |
Đáng chú ý, từ đầu tháng 4 đến nay, nhiều vụ việc nguy hiểm liên tiếp xảy ra tại các đường ngang dân sinh và lối đi tự mở.
Ngày 19/4, Đội CSGT đường bộ số 14 (Phòng CSGT, Công an Hà Nội) đã lập biên bản xử phạt tài xế xe bán tải 5 triệu đồng và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe trong 2 tháng với lỗi cố tình vượt gác chắn tàu hỏa tại Km 10+400 tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Trước đó, khoảng 18h28 ngày 18/4, tại Km 35+637 khu gian Đồng Văn - Phú Xuyên (Hà Nội), tàu SE6 đã va chạm với một ô tô con cố tình vượt qua đường ngang. Chiếc xe bị hư hỏng nặng, rất may tài xế thoát nạn trong gang tấc.
|
|
| Ô tô bị tàu hoả tông ở Hà Nội, nam tài xế hoảng loạn bỏ xe tháo chạy. |
Cũng trong sáng cùng ngày, tại Km 10+400 tuyến đường sắt Bắc - Nam, một tài xế điều khiển xe bán tải vẫn cố vượt qua khi rào chắn đang hạ xuống, khiến phương tiện mắc kẹt trong khu vực nguy hiểm. Nhờ xử lý kịp thời, người này đã lùi xe tránh được va chạm. Tuy nhiên, hành vi vi phạm vẫn bị xử phạt 5 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 2 tháng.
Không chỉ dừng lại ở các lối đi tự phát, vi phạm còn xảy ra ngay tại những đường ngang hợp pháp có đầy đủ tín hiệu cảnh báo. Điển hình, ngày 14/4 tại Km 1369+421 (Cam Ranh, Khánh Hòa), một xe container đã ngang nhiên húc gãy cần chắn khi nhân viên đang thao tác đóng đường – hành vi tiềm ẩn nguy cơ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.
|
 |
| Ý thức người tham gia giao thông được coi là “rào chắn” quan trọng để ngăn ngừa tai nạn đường sắt. |
Theo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, các vụ tai nạn tại điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt hiện chiếm tới một nửa tổng số vụ trên toàn mạng lưới. Nguyên nhân chủ yếu vẫn xuất phát từ ý thức người tham gia giao thông: thiếu quan sát, cố tình phớt lờ tín hiệu cảnh báo và không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác chắn.
Ông Đặng Hồng Bắc – Phó Trưởng ban An ninh, An toàn giao thông đường sắt cho biết, công tác bảo đảm an toàn hiện nay vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, trước hết là bài toán hạ tầng. Nhiều địa phương chưa cân đối được nguồn kinh phí để đầu tư các công trình thay thế như đường gom, cầu vượt hay hầm chui, dẫn đến việc vẫn phải duy trì các lối đi giao cắt tiềm ẩn rủi ro. Đối với những tuyến đường độc đạo, việc rào đóng hoàn toàn gần như không khả thi, buộc lực lượng chức năng phải bố trí cảnh giới thủ công.
Bên cạnh đó, dù công tác tuyên truyền và xử lý vi phạm đã được tăng cường, ý thức chấp hành của một bộ phận người dân vẫn chưa chuyển biến rõ rệt, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.Trong bối cảnh đó, theo ông Uông Đình Hùng – Phó Trưởng phòng Pháp chế - Thanh tra (Cục Đường sắt Việt Nam), Chính phủ đã ban hành Nghị định 81/2026/NĐ-CP thay thế quy định trước đây nhằm siết chặt kỷ cương. Nghị định mới nâng mạnh chế tài đối với hơn 30 nhóm hành vi vi phạm, tập trung vào các hành vi trực tiếp đe dọa an toàn chạy tàu, qua đó tăng tính răn đe và phòng ngừa.Trước thực trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 81/2026/NĐ-CP, thay thế các quy định trước đây, với mục tiêu tăng cường răn đe. Nghị định mới nâng mức xử phạt đối với hơn 30 nhóm hành vi vi phạm, tập trung vào những hành vi trực tiếp uy hiếp an toàn chạy tàu.
Cụ thể, hành vi điều khiển ô tô vượt rào chắn đường ngang sẽ bị phạt từ 18 đến 20 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với mức cũ. Đặc biệt, mức phạt tối đa lên tới 40 triệu đồng áp dụng với các hành vi nghiêm trọng như tự ý mở lối đi qua đường sắt hoặc vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện đường sắt.
|
 |
| Dù mức phạt tăng phạt đến 40 triệu đồng nhưng vẫn có những trường hợp phương tiện bất chấp nguy hiểm vượt rào chắn đường sắt. |
Nghị định 81/2026/NĐ-CP dự kiến có hiệu lực từ ngày 15/5/2026. Dù chế tài đã được tăng mạnh, song để kéo giảm tai nạn một cách bền vững, bên cạnh xử phạt, bài toán nâng cao ý thức người tham gia giao thông và hoàn thiện hạ tầng vẫn là yếu tố then chốt.
An toàn đường sắt không chỉ là trách nhiệm của ngành chức năng, mà bắt đầu từ sự dừng lại đúng lúc của mỗi người tham gia giao thông.