Bóc gỡ mắt xích sản xuất và buôn bán phân bón giả
Ngày 11/9, thực hiện Quyết định kiểm tra của Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tại các kho hàng thuộc Công ty TNHH XNK Vinh Quang Ban Mê.
    |
 |
| Kiểm sát viên VKSND tỉnh Đắk Lắk làm việc tại một kho hàng có chứa phân bón giả. |
Tại các kho hàng của doanh nghiệp này ở phường Ea Kao, lực lượng chức năng phát hiện số lượng lớn phân bón hữu cơ mang nhãn hiệu QUEEN BAT và KT FRUIT TREES KING. Trên bao bì và tem phụ thể hiện các sản phẩm có xuất xứ Bỉ (Belgium), do Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư nhập khẩu.
Cụ thể, tại kho hàng ở buôn Kao (phường Ea Kao), đoàn kiểm tra phát hiện 302 bao phân bón QUEEN BAT và 40 bao KT FRUIT TREES KING, cùng loại 25kg/bao. Tại địa điểm kinh doanh số 152 Y Wang (phường Ea Kao), lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 745 bao QUEEN BAT, loại 25kg/bao.
Tổng cộng 1.087 bao phân bón, tương đương hơn 27 tấn hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nguồn gốc, xuất xứ được lập biên bản, tạm giữ để phục vụ xác minh.
Từ dấu hiệu ban đầu này, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk tập trung truy nguyên nguồn hàng, làm rõ các doanh nghiệp nhập khẩu, cung ứng cũng như những cá nhân có liên quan.
Quá trình xác minh ban đầu, cơ quan điều tra xác định vụ việc có liên quan đến vợ chồng Dương Hồng Sơn (SN 1980), Võ Thị Kim Thúy (SN 1983, cùng trú phường Tân Thới Hiệp, TP Hồ Chí Minh), Đỗ Xuân Nam (SN 1989, trú phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) và một số cá nhân khác.
Theo tài liệu điều tra, vợ chồng Sơn, Thúy trực tiếp điều hành hoạt động của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư, có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh và Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone, có trụ sở tại tỉnh Đồng Nai. Ngoài ra, hai người còn nhờ người khác đứng tên điều hành Công ty TNHH Eximfer Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh để hoạt động kinh doanh phân bón.
Từ những thông tin, tài liệu thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra tiến hành khám xét khẩn cấp kho hàng dùng chung của Công ty Khánh Thư và Công ty Blue Zone tại Cụm công nghiệp Hố Nai 3.
Tại đây, lực lượng chức năng thu giữ hệ thống máy sàng phân, băng tải, máy quạt thổi gió, lồng sàng lọc, xe nâng, cân điện tử cùng nhiều thiết bị, dụng cụ phục vụ việc xử lý, đóng gói phân bón.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra còn phát hiện các cuộn tem phụ in dòng chữ “PHÂN BÓN HỮU CƠ QUEEN BAT”, thể hiện xuất xứ Bỉ, cùng nhiều loại bao bì mang nhãn hiệu và thông tin nguồn gốc nước ngoài.
Riêng số bao bì được ghi nhận trong quá trình khám xét lên tới khoảng 58.573 bao, với nhiều mẫu mã khác nhau.
Tại các kho hàng, cơ quan điều tra còn phát hiện hàng nghìn bao phân bón thành phẩm hoặc chưa được dán tem phụ. Tổng số phân bón chưa dán tem phụ được ghi nhận tại ba kho là 12.585 bao, tương đương 314,625 tấn.
Không dừng lại ở việc khám xét kho hàng, lực lượng chức năng tiếp tục khám xét văn phòng làm việc của Công ty Blue Zone và văn phòng đại diện Công ty Khánh Thư. Nhiều máy tính, máy in, sổ sách, phiếu xuất kho, tài liệu theo dõi nhập - xuất hàng cùng các cuộn tem phụ được thu giữ để phục vụ việc đối chiếu, làm rõ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
“Hô biến” phân bón Hàn Quốc thành phân bón Bỉ
Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2024, Đỗ Xuân Nam đã trao đổi, thỏa thuận với vợ chồng Sơn, Thúy về việc tận dụng sự chênh lệch giá giữa hai loại phân bón hữu cơ có xuất xứ Hàn Quốc và Bỉ.
Theo tài liệu điều tra, phân bón hữu cơ nhập khẩu từ Bỉ có giá cao hơn hàng cùng loại nhập khẩu từ Hàn Quốc khoảng 2.000-3.000 đồng/kg.
Từ đó, các bên thống nhất đưa phân bón nhập khẩu từ Hàn Quốc vào đóng gói, dán nhãn thể hiện xuất xứ Bỉ nhằm thay đổi thông tin về nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm trước khi bán ra thị trường với giá cao hơn.
Đối với một số loại phân bón nhập khẩu từ Hàn Quốc đã được đóng sẵn trong bao 25kg, các đối tượng chỉ đạo dán tem phụ ghi xuất xứ Bỉ.
Với loại phân bón nhập khẩu trong các bao lớn khoảng 1.100kg, hàng hóa được đưa ra chia nhỏ, đóng lại vào bao 25kg do doanh nghiệp đặt thiết kế, in ấn, trên bao bì thể hiện thông tin sản phẩm có xuất xứ Bỉ.
Sau khi đóng gói, các bao phân bón tiếp tục được dán tem phụ bằng tiếng Việt, ghi thông tin về thành phần, hướng dẫn sử dụng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và nguồn gốc, xuất xứ.
Đáng chú ý, để phân biệt từng loại hàng trong quá trình kinh doanh và theo dõi nội bộ, Dương Hồng Sơn còn sử dụng những ký hiệu riêng trên yêu cầu đặt hàng, phiếu xuất kho và sổ sách.
Theo đó, đối với phân bón có nguồn gốc thực tế từ Bỉ, còn được gọi là “hàng Bỉ xịn”, được doanh nghiệp nhập khẩu về Việt Nam, trên yêu cầu đặt hàng, phiếu xuất kho và sổ sách nội bộ được đánh dấu thêm chữ “x”.
Trong khi đó, loại phân bón có nguồn gốc, xuất xứ từ Hàn Quốc nhưng được đóng gói, dán tem, nhãn thể hiện xuất xứ Bỉ được gọi là “hàng Bỉ thường”.
Đối với loại phân bón có nguồn gốc Hàn Quốc được nhập khẩu nguyên bao 25kg, trên sổ sách theo dõi nội bộ được bổ sung ký hiệu chữ “z”. Còn loại nhập khẩu từ Hàn Quốc trong các bao lớn khoảng 1.100kg, sau đó chia nhỏ, đóng lại vào bao 25kg do công ty đặt in, được nhận diện bằng các ký hiệu liên quan đến đặc điểm bao bì.
Riêng các loại phân bón nhập khẩu từ Nhật Bản, Hàn Quốc loại bao 20kg hoặc Australia, trên mã đặt hàng, phiếu xuất kho và sổ theo dõi được ghi rõ nguồn gốc hàng Nhật, Korea (Hàn Quốc) hoặc Úc.
Sau khi hoàn tất việc đóng gói, dán tem, số phân bón có nguồn gốc Hàn Quốc nhưng mang thông tin xuất xứ Bỉ được vợ chồng Sơn, Thúy bán cho Đỗ Xuân Nam với giá từ 6.200-6.500 đồng/kg.
Sau đó Nam tổ chức vận chuyển, phân phối cho các đại lý và khách hàng, bán ra thị trường với giá từ 7.800-9.000 đồng/kg.