139 nền đất giao sai đối tượng, có cả cán bộ

Theo kết luận của Thanh tra TP Cần Thơ, Dự án cụm dân cư vượt lũ huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang (cũ) được triển khai tại 5 cụm gồm: cụm dân cư vượt lũ thị trấn Ngã Sáu (giai đoạn 1 và giai đoạn 2), cụm dân cư vượt lũ xã Đông Phước, cụm dân cư vượt lũ xã Phú Hữu A (giai đoạn 1) và cụm dân cư vượt lũ xã Phú Hữu (giai đoạn 2) được Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư tại Công văn số 2737/UBND- ngày 11/12/2008.

Đoàn thanh tra đã trực tiếp xác minh 459 trong tổng số 1.024 hồ sơ được xét duyệt bố trí vào các cụm dân cư vượt lũ. Kết quả cho thấy có tới 139 hồ sơ, tương ứng 139 nền đất, được Chủ tịch UBND huyện Châu Thành (cũ) thời điểm đó phê duyệt không đúng đối tượng ưu tiên theo quy định. Đặc biệt, trong số 139 nền đất giao sai đối tượng, có 8 trường hợp là cán bộ.

leftcenterrightdel
 Cụm dân cư vượt lũ thị trấn Ngã Sáu (giai đoạn 1 và giai đoạn 2) hỗ trợ những hộ dân thực sự khó khăn, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, ngập lụt. (Ảnh: Xuân Trường).

Con số này khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi về tính công bằng và minh bạch của quá trình bình xét. Bởi lẽ, các cụm dân cư vượt lũ được xây dựng từ nguồn lực Nhà nước nhằm hỗ trợ những hộ dân thực sự khó khăn, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, ngập lụt, không phải để trở thành cơ hội hưởng lợi cho những người không thuộc diện ưu tiên.

Thanh tra xác định trách nhiệm trực tiếp thuộc về hội đồng bình xét các xã, thị trấn huyện Châu Thành (cũ) và hội đồng bình xét cấp huyện trong việc lựa chọn, thẩm định danh sách các hộ dân được bố trí nền nhà.

Đất chính sách bị mua bán sang tay

Một thực tế đáng chú ý khác là nhiều nền đất thuộc dự án sau khi được cấp cho người dân đã nhanh chóng bị chuyển nhượng bằng giấy viết tay cho người khác.

Ghi nhận tại các cụm dân cư vượt lũ cho thấy cơ sở hạ tầng đã được đầu tư hoàn chỉnh, nhiều căn nhà được xây dựng khang trang, tỷ lệ người dân đến sinh sống khá cao. Tuy nhiên, không ít người hiện đang sinh sống tại đây lại không phải là những người được xét duyệt ban đầu.

leftcenterrightdel
 Tại cụm dân cư vượt lũ tình trạng mua bán, chuyển nhượng nền nhà chính sách diễn ra khá phổ biến trong thời gian dài, công tác quản lý, kiểm tra và giám sát sau khi bố trí nền nhà gần như bị buông lỏng.

Bà Nguyễn Thị V.B. (SN 1964) cho biết, gia đình bà không thuộc diện được cấp nền nên đã mua lại một nền đất trong dự án từ năm 2013 với giá khoảng 10 cây vàng. Sau khi mua, gia đình bà xây nhà sinh sống ổn định cho đến nay.

"Tôi mua lại của người khác, bỏ tiền xây dựng nhà cửa đàng hoàng và ở hơn chục năm nay nhưng vẫn chưa được giao đất, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất", bà B. chia sẻ.

Tình trạng mua bán, chuyển nhượng nền nhà chính sách diễn ra khá phổ biến trong thời gian dài cho thấy công tác quản lý, kiểm tra và giám sát sau khi bố trí nền nhà gần như bị buông lỏng.

Nếu các hộ dân được xét duyệt đúng đối tượng, nhưng sau đó tự ý chuyển nhượng thì cần được xem xét xử lý theo quy định. Ngược lại, nếu ngay từ đầu việc xét duyệt đã không đúng đối tượng thì đây là vấn đề cần được làm rõ trách nhiệm của những cá nhân, tập thể liên quan.

Người dân bức xúc vì người nghèo mất cơ hội

Thông tin về việc có tới 139 nền đất giao sai đối tượng, trong đó có cả cán bộ, đã khiến nhiều người dân địa phương bức xúc.

Theo phản ánh của người dân, chính sách xây dựng cụm dân cư vượt lũ vốn dành cho những hộ có hoàn cảnh khó khăn, thiếu đất ở hoặc thường xuyên bị ảnh hưởng bởi ngập lụt. Việc những người không thuộc diện ưu tiên vẫn được xét duyệt, thậm chí có cán bộ được hưởng chính sách, đã làm mất đi cơ hội của những hộ dân thực sự cần được hỗ trợ.

leftcenterrightdel
 Cơ sở hạ tầng đã được đầu tư hoàn chỉnh, tỷ lệ người dân đến sinh sống khá cao. Tuy nhiên, không ít người hiện đang sinh sống tại đây lại không phải là những người được xét duyệt ban đầu.

Một người dân cho rằng việc giao đất cho cán bộ hoặc người không thuộc diện ưu tiên là điều khó chấp nhận. "Nếu có việc cố tình xét duyệt sai đối tượng, ưu tiên cho người nhà hoặc cho chính cán bộ thì cần phải làm rõ. Chính sách của Nhà nước đáng lẽ phải đến đúng người cần hỗ trợ. Những sai phạm như vậy dễ làm người dân mất niềm tin", người này bày tỏ.

Không chỉ tồn tại sai phạm trong khâu xét duyệt đối tượng, dự án còn bộc lộ nhiều bất cập trong quá trình quản lý và hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Theo Thanh tra TP Cần Thơ, mặc dù dự án đã triển khai từ nhiều năm trước nhưng UBND huyện Châu Thành (cũ) vẫn chưa ban hành Quyết định giao đất và chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cho các hộ dân theo quy định.

Điều này khiến hàng trăm hộ dân rơi vào tình trạng "ở nhờ trên chính căn nhà của mình". Nhà đã xây, cuộc sống đã ổn định nhưng quyền sở hữu hợp pháp vẫn chưa được xác lập.

Trong khi đó, việc chuyển nhượng bằng giấy tay diễn ra nhiều năm càng làm cho tình trạng pháp lý của các nền đất trở nên phức tạp hơn, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp trong tương lai.

Hàng trăm hồ sơ không được cung cấp cho Đoàn thanh tra!?

Một nội dung đáng chú ý khác được Thanh tra TP Cần Thơ chỉ ra là việc các đơn vị liên quan không cung cấp đầy đủ hồ sơ phục vụ công tác thanh tra.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Châu Thành B cùng các xã chỉ cung cấp được 371 trong tổng số 1.024 hồ sơ theo yêu cầu.

Cụ thể, xã Châu Thành chỉ cung cấp 34/247 hồ sơ; xã Phú Hữu cung cấp 275/527 hồ sơ; xã Đông Phước cung cấp 62/250 hồ sơ.

leftcenterrightdel
 Người dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ những vướng mắc pháp lý, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho họ, để yên tâm an cư lạc nghiệp.

Theo kết luận thanh tra, Đoàn thanh tra đã nhiều lần làm việc nhưng đến khi kết thúc thanh tra trực tiếp, các đơn vị vẫn không cung cấp đầy đủ hồ sơ, gây khó khăn cho hoạt động thanh tra và làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ.

Việc hơn 650 hồ sơ chưa được cung cấp cũng đồng nghĩa với việc còn rất nhiều trường hợp chưa được xác minh, làm rõ có hay không các sai phạm tương tự?

Từ những sai phạm được phát hiện, Thanh tra TP Cần Thơ kiến nghị Chủ tịch UBND TP Cần Thơ chỉ đạo các địa phương tiếp tục rà soát 565 hồ sơ còn lại chưa được xác minh; nếu phát hiện vi phạm phải xử lý theo quy định pháp luật.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cần kiểm tra, rà soát những trường hợp đã nhận nền rồi sang nhượng cho người khác; thực hiện việc thu tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ, tiền mua trả chậm nền nhà và hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Sau nhiều năm tồn tại, vụ việc không chỉ đặt ra yêu cầu xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, tập thể đã để xảy ra sai phạm trong quá trình xét duyệt nền nhà, mà còn đòi hỏi các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ những vướng mắc pháp lý để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân đang sinh sống tại các cụm dân cư vượt lũ. Bởi hơn ai hết, những người dân đã bỏ tiền mua đất, xây nhà, sinh sống tại đây suốt nhiều năm qua không thể tiếp tục chờ đợi trong tình trạng nhà có thật, nhưng quyền sở hữu vẫn chỉ nằm trên những tờ giấy viết tay.

Báo Bảo vệ pháp luật sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc.

Thanh Phong - Mai Phong - Xuân Trường