Nhiều bất cập công tác quản lý, sử dụng đất

Theo thông báo kết luận thanh tra, việc giao đất, cho thuê đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Công ty LNBT chưa thực hiện lập phương án và lập thủ tục xin thuê đất theo Quyết định số 1805/QĐ-UBND, ngày 11/8/2017 của UBND tỉnh Lâm Đồng (cũ) phê duyệt Đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty và Quyết định số 1549/QĐ-UBND ngày 3/10/2025 của UBND tỉnh phê duyệt phương án sử dụng đất.

Từ năm 2021, sau khi được UBND tỉnh ban hành quyết định phê duyệt điều chỉnh phạm vi, ranh giới diện tích đất lâm nghiệp và cơ cấu 3 loại rừng giao Công ty quản lý, đến nay Công ty chưa lập thủ tục đăng ký biến động đất đai theo nội dung được UBND tỉnh giao tại Quyết định số 2404/QĐ-UBND ngày 27/9/2021.

Đến thời điểm thanh tra, Công ty chưa thực hiện hoàn chỉnh thủ tục đăng ký đất đai đối với 0,24 ha đất phi nông nghiệp.

Trong công tác quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp, Công ty LNBT cũng không thực hiện đúng mục đích theo phương án đã được phê duyệt. Trong đó đất lâm nghiệp được quy hoạch làm vườn ươm nhưng để người lao động trồng cây ăn trái và cây thông, không đúng theo quy định của Luật Đất đai.

Trong Công tác quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp, theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, Công ty LNBT buông lỏng quản lý diện tích đất được giao trong thời gian dài, để người dân lấn chiếm 51,71 ha để sản xuất nông nghiệp, nhưng không lập hồ sơ, báo cáo cơ quan chức năng xử lý, không tiến hành giải tỏa cây trồng trên đất để trồng rừng, vi phạm quy định của Luật Đất đai.

Trên diện tích đất này, Công ty đã triển khai thực hiện Đề án phát triển rừng bằng phương pháp trồng xen cây lâm nghiệp trên diện tích đất người dân lấn chiếm. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện ký cam kết không rõ ràng, không ràng buộc thời gian khép tán, không theo dõi, giám sát. Đến nay, chưa có diện tích được trồng xen khép tán và không có hợp đồng giao khoán được ký.

Đáng lưu ý, 2 lãnh đạo Công ty là ông Nguyễn Tấn Địch - Chủ tịch Hội đồng thành viên và ông Lê Minh Thành - Phó Giám đốc Công ty, tự ý đề xuất đưa diện tích đất lâm nghiệp (5,47 ha) ra ngoài 3 loại rừng trên diện tích được UBND tỉnh giao cho Công ty quản lý để sử dụng vào mục đích cá nhân, hành vi được xác định là vi phạm quy định tại khoản 8 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013 (nay là khoản 4 Điều 11 Luật Đất đai năm 2024).

Chi sai ngân sách, giao khoán bảo vệ rừng trái quy định

Kết luận thanh tra xác định, Công ty LNBT ký hợp đồng giao khoán quản lý bảo vệ rừng (QLBVR) từ nguồn ngân sách tỉnh cho lực lượng vũ trang, vi phạm Nghị định số 168/2016/NĐ-CP của Chính phủ; đồng thời không đúng theo các quyết định phân bổ kinh phí giao khoán, đặt hàng QLBVR của UBND tỉnh (từ năm 2019 đến năm 2021).

Công ty đã ký hợp đồng giao khoán bảo vệ rừng với 28 hộ vượt quá 30 5 ha, 4 lượt hộ không đúng đối tượng giao khoán theo quy định tại các quyết định phân bổ dự toán của UBND tỉnh dẫn đến chi sai hơn 144 triệu đồng. Mặt khác, chưa thực hiện đúng tiêu chuẩn, định mức về trồng rừng năm 2023 và 2024; khối lượng thực hiện không đúng thực tế, thanh toán sai cho các đơn vị thụ hưởng số tiền 17,406 triệu đồng.

leftcenterrightdel
 Trụ sở Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bảo Thuận. Ảnh: thanhtra.

Trong khi Công ty cũng chưa phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, phổ biến về giao khoán QLBVR, do đó người dân chưa tiếp cận được với nguồn vốn UBND tỉnh phân khai (năm 2024) để ký hợp đồng giao khoán bảo vệ rừng với Công ty trên phần diện tích rừng trước đây giao khoán với lực lượng vũ trang.

Công ty có tờ trình xin UBND tỉnh để tự QLBVR, tuy nhiên về trình tự thủ tục không tiến hành họp dân để lấy ý kiến theo đúng quy định, văn bản làm việc với UBND xã có sau khi có tờ trình gửi Sở Tài chính và UBND tỉnh, trong khi Sở Tài chính không yêu cầu làm rõ trước khi tham mưu UBND tỉnh đồng ý chủ trương.

Quản lý vốn lỏng lẻo, hạch toán và kinh doanh kém hiệu quả

Công tác quản lý, sử dụng vốn của Công ty LNBT, theo kết luận thanh tra, được thực hiện chưa chặt chẽ. Việc xây dựng định mức, tiêu chuẩn không căn cứ vào các quy định của pháp luật; công tác kiểm tra, giám sát, ký kết hợp đồng còn nhiều tồn tại, sai phạm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, trong đó phát hiện sai phạm qua thanh tra hơn 284 triệu đồng.

Công ty đã trích lập quỹ khoa học và công nghệ qua các năm với số tiền 112 triệu đồng, nhưng đến thời điểm thanh tra, Công ty chưa triển khai thực hiện để cải thiện năng suất lao động, giảm chi phí và giá thành sản phẩm, theo đúng Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; chưa sử dụng Phần mềm quản lý văn bản và điều hành (VNPT-iOffice) để quản lý, xử lý văn bản đến - đi.

Thanh tra cũng xác định, Công ty LNBT đã lơ là việc triển khai phương án quản lý rừng bền vững, không theo dõi, kiểm tra, giám sát;... Khi hợp đồng đã hết thời hạn thực hiện hơn 4 năm 5 tháng, Công ty không thực hiện điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng theo quy định; sử dụng kết quả khảo sát đo đếm ô tiêu chuẩn đã được thu thập từ năm 2021 (sau 4 năm) để trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định, xin ý kiến. Công ty đã thực hiện chi không đúng tiêu chuẩn ngoại nghiệp, chi sai, chi trùng tương ứng số tiền phải thu hồi nộp NSNN 107,647 triệu đồng.

Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty phụ thuộc chủ yếu vào nguồn đặt hàng của Nhà nước và tiền lãi do tận dụng số tiền Sở Tài chính cấp phát gửi ngân hàng, sản phẩm còn đơn giản, chưa có thương hiệu và lợi thế cạnh tranh.

Công tác quản lý chi phí chưa chặt chẽ, không xây dựng định mức dẫn đến thanh toán và xác định giá không đúng quy định; khi thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty không tiến hành khảo sát đơn giá thực tế trên thị trường để tiết kiệm tối đa chi phí; không xây dựng tiêu chuẩn, định mức theo đúng quy định trước khi triển khai thực hiện.

leftcenterrightdel
 Thông báo kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng.

Công tác theo dõi, giám sát, nghiệm thu thiếu chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Qua thanh tra phát hiện số tiền sai phạm gần 689 triệu đồng.

Công ty đã được UBND tỉnh giao đất, cho thuê đất với mục đích xây dựng nhà xưởng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh (kho, chế biến gỗ,…), tuy nhiên, trên thực tế Công ty không trực tiếp triển khai hoạt động sản xuất kinh doanh mà ký hợp đồng giao khoán khai thác gỗ với Công ty xây dựng và phát triển Kala, Công ty Duy Cường Đà Lạt, Công ty xây dựng và phát triển Kala Xanh; ký hợp đồng chế biến gỗ và bán gỗ xẻ thành phẩm cho Công ty Duy Cường Đà Lạt, làm phát sinh chi phí dẫn đến lợi nhuận giảm.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra, Công ty xác định chi phí không đúng quy định tại Nghị định số 91/2015/NĐ-CP ngày 13/10/2015 của Chính phủ, dẫn đến số thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh tăng hơn 132 triệu đồng so với báo cáo tài chính của Công ty.

Khi thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty không tiến hành khảo sát đơn giá thực tế trên thị trường để tiết kiệm tối đa chi phí; không xây dựng tiêu chuẩn, định mức theo đúng quy định trước khi triển khai thực hiện.

Về quy trình lựa chọn nhà thầu, Công ty đã ký hợp đồng với đơn vị thực hiện mà không phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, trái nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Khi xây dựng kế hoạch tài chính, kế hoạch quỹ lương, Công ty không xác định rõ sản phẩm, dịch vụ công hoặc vừa thực hiện sản phẩm, dịch vụ công vừa thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh; sản phẩm, dịch vụ thu hộ - chi hộ để làm căn cứ xác định quỹ tiền lương tương ứng với sản phẩm, dịch vụ công được xác định theo khối lượng sản phẩm, dịch vụ công do Nhà nước đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ thu hộ - chi hộ, dẫn đến không phản ánh chính xác năng suất lao động để làm cơ sở đánh giá tiền lương bình quân và không phản ánh chính xác lợi nhuận hàng năm đạt được để làm cơ sở chi thù lao cho người quản lý Công ty, thực hiện không đúng quy định tại Thông tư số 26/2016/TT-BLĐTBXH.

Trách nhiệm liên đới của các cơ quan quản lý nhà nước

Kết luận thanh tra cũng xác định nguyên nhân khách quan và trách nhiệm liên quan của các cơ quan quản lý chuyên ngành. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT, nay là Sở Nông nghiệp- Môi trường) không ban hành văn bản đề nghị Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh phân bổ và cấp phát kinh phí để triển khai giao khoán QLBVR; ký hợp đồng với Công ty không thể hiện nội dung về giá trị hợp đồng, đơn giá, phương thức thanh toán, quyết toán; không tiến hành thanh lý hợp đồng năm 2024; không ký hợp đồng năm 2025, à không chấp hành Quyết định số 2522/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lâm Đồng, dẫn đến không có căn cứ để thanh toán, quyết toán số tiền giao khoán QLBVR trong 2 năm (2024 và 2025) hơn 15.954 triệu đồng; vi phạm điểm b khoản 1 và điểm đ khoản 3 Điều 14 Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ.

Trong khi Sở Tài chính không thực hiện tham mưu UBND tỉnh phân bổ kinh phí cho Sở NN-PTNT; phát hành các Thông tri duyệt y dự toán với số tiền hơn 25.542 triệu đồng cấp trực tiếp cho Công ty ngay sau khi dự toán được UBND tỉnh phê duyệt khi Sở NN-PTNT chưa ký hợp đồng với Công ty, chưa có hồ sơ, chứng từ theo chế độ quy định và chưa có yêu cầu của đơn vị sử dụng ngân sách, vi phạm quy trình chi theo hình thức lệnh chi tiền quy định tại 19 Thông tư số 342/2016/TTBTC ngày 30/12/2016 của Bộ Tài chính, vi phạm Nghị định số 32/2019/NĐ-CP của Chính phủ; dẫn đến Công ty sử dụng số tiền trên để gửi các ngân hàng thương mại và hạch toán tiền lãi vào doanh thu hoạt động tài chính qua các năm dẫn đến xác định quỹ lương thực hiện của người lao động và người quản lý không đúng thực tế tình hình hoạt động của doanh nghiệp.

leftcenterrightdel
 Phần diện tích đất lâm nghiệp được được đề xuất đưa ra ngoài quy hoạch ba loại rừng để sử dụng vào mục đích cá nhân. Ảnh minh họa.

Ngoài ra, do Sở Tài chính vi phạm quy định của pháp luật và hướng dẫn của chính cơ quan mình, dẫn đến không ban hành thông báo hoàn trả NSNN kinh phí đã cấp và hết nhiệm vụ chi năm 2024 đối với Công ty LNBT, vi phạm quy định tại điểm c khoản 3 Điều 66 Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, dẫn đến việc tham mưu UBND tỉnh báo cáo quyết toán ngân sách hằng năm gửi Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước chưa đầy đủ căn cứ để xác định số kinh phí thực tế đã chi, trong đó có quyết toán với Bộ Tài chính.

Năm 2020, Sở Tài chính ban hành 1 thông báo duyệt quyết toán gộp 3 năm (2017, 2018, 2019), điều theo kết luận thanh tra, đã vi phạm quy định tại điểm b, khoản 3 Điều 6 và khoản 4 Điều 10 Thông tư số 137/2017/TT-BTC ngày 25/12/2017 của Bộ Tài chính về quy định xét duyệt, thẩm định, thông báo và tổng hợp quyết toán năm.

Từ chỗ Sở Tài chính không thực hiện đúng quy trình chi dẫn đến qua thanh tra phát hiện Sở Tài chính cấp kinh phí năm 2024 hết nhiệm vụ chi nhưng Công ty chưa hoàn trả NSNN số tiền gần 582 triệu đồng, chưa chấp hành đúng quy định tại khoản 3 Điều 64 Luật Ngân sách nhà nước năm 2015.

Trong 3 năm (2023, 2024 và 2025), Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh ban hành 3 quyết định giám sát tài chính đối với Công ty LNBT, tuy nhiên năm 2025, chưa báo cáo giám sát tài chính.

Trong quá trình giám sát, Sở Tài chính không có văn bản yêu cầu Công ty báo cáo đầy đủ và đúng nội dung theo quy 6/10/2015 của Chính phủ và không thực hiện giám sát theo đúng nội dung đã được UBND tỉnh phê duyệt, do đó không phát hiện Công ty không chi hết số tiền năm 2023, 2024 là gần 582 triệu đồng để thu hồi hoàn trả NSNN theo quy định, dẫn đến đơn vị sử dụng số tiền trên gửi ngân hàng lấy lãi, sử dụng vốn không đúng mục đích được UBND tỉnh giao.

Từ những tồn tại được chỉ ra, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bảo Thuận cùng các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục các tồn tại, thu hồi các khoản tiền chi sai nộp ngân sách nhà nước, đồng thời kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra sai phạm.

N.H