Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 15 điểm cầu VKSND khu vực. Đồng chí Phạm Trung Thuận, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND tỉnh Đắk Lắk dự và chỉ đạo Hội nghị.
Theo Chỉ thị số 06-CT/TU: Thời gian qua, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người thuộc nhóm dễ bị tổn thương, lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước theo pháp luật tố tụng dân sự đạt được những kết quả bước đầu. Tuy nhiên, trách nhiệm và vai trò khởi kiện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền vẫn chưa thực sự phát huy hiệu quả; việc phát hiện, kiến nghị và khởi kiện các vụ án dân sự công ích trên địa bàn tỉnh còn hạn chế; một số cấp ủy, cơ quan, đơn vị chưa nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ này; sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ. Thực tế hiện nay vẫn còn xảy ra các vụ việc xâm hại quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc liên quan đến lợi ích công, nhưng chưa xác định rõ chủ thể được giao nhiệm vụ khởi kiện...
Ngày 22/01/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 120-KL/TW về Đề án “Nghiên cứu hoàn thiện quy định của pháp luật về khởi kiện vụ án dân sự trong trường hợp chủ thể các quyền dân sự là nhóm dễ bị tổn thương hoặc trường hợp liên quan đến lợi ích công nhưng không có người đứng ra khởi kiện” (Kết luận số 120-KL/TW); Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công cộng (Nghị quyết số 205/2025/QH15); trong đó, tỉnh Đắk Lắk là một trong sáu tỉnh, thành phố được lựa chọn thực hiện thí điểm trong thời hạn 3 năm, kể từ ngày 1/1/2026.
Để triển khai thực hiện Kết luận số 120-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công trên địa bàn tỉnh, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề nghị các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả mội số nội dung trọng tâm sau:
Các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Kết luận số 120-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi và các văn bản có liên quan. Xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, gắn việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương, bảo vệ lợi ích công và lợi ích của Nhà nước với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh ở địa phương.
Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả việc khởi kiện vụ án dân sự trong trường hợp chủ thể của quyền dân sự là nhóm dễ bị tổn thương hoặc trong các vụ việc liên quan đến lợi ích công; nâng cao nhận thức, trách nhiệm và cơ chế phối hợp của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, công chức, đảng viên ở các cấp, ngành, địa phương. Đẩy mạnh giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức làm công tác khởi kiện vụ án dân sự trong các trường hợp chủ thể quyền dân sự là nhóm dễ bị tổn thương hoặc vụ việc liên quan đến lợi ích công.
Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành và UBND cấp xã thường xuyên kiểm tra, rà soát các vụ việc nổi cộm, bức xúc liên quan đến nhóm dễ bị tồn thương và lợi ích công để kịp thời phát hiện, xử lý, hạn chể tối đa các hành vi xâm phạm. Thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm lợi ích công như đất đai, tài nguyên, môi trường, an toàn thực phẩm, đầu tư công và di sản văn hóa...
Nâng cao năng lực, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công theo quy định tại Điều 187 Bộ luật Tố tụng dân sự. Rà soát, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức; sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp để thực hiện nhiệm vụ khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan.
Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân các cấp, Thi hành án dân sự tỉnh và các cơ quan có liên quan trong công tác kiểm tra, xác minh, thu thập thông tin, chứng cứ, giám định, định giá tài sản và tham gia giải quyết, thi hành các vụ án dân sự công ích trên địa bàn, đảm bảo đúng quy định pháp luật, kịp thời bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công cộng.
Đảng ủy HĐND tỉnh lãnh đạo HĐND tỉnh thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương, bảo vệ lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước; đảm bảo quyền con người, quyền công dân, trong đó có quyền dân sự của các nhóm yếu thế và lợi ích công; quyết định, giám sát việc phân bổ và sử dụng ngân sách địa phương, bảo đảm điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác khởi kiện vụ án dân sự công ích trên địa bàn tỉnh.
Đảng ủy Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh
Rà soát, chuẩn bị các điều kiện cần thiết về tổ chức bộ máy, nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện bảo đảm khác; xây dựng kế hoạch triển khai, bố trí đội ngũ cán bộ có năng lực, kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích. Chủ trì xây dựng các Quy chế phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan ở địa phương để thực hiện nhiệm vụ.
Chủ trì nghiên cứu, tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn, đảm bảo thống nhất nhận thức và quy trình triển khai; xây dựng quy trình kiểm sát cụ thể để thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người khởi kiện trong giai đoạn tố tụng và chức năng kiểm sát hoạt động thi hành án đổi với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, đảm bảo việc thi hành án kịp thời, triệt để.
Định kỳ hàng tháng, Đảng ủy Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh báo cáo các vụ việc dân sự công ích do Viện Kiểm sát nhân dân hai cấp đã thụ lý, quá trình giải quyết và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy (qua Ban Nội chính Tỉnh uý) để biết, theo dõi và lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Đảng ủy Tòa án nhân dân tỉnh lãnh đạo Tòa án nhân dân hai cấp chủ động phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân trong việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất và quy trình nghiệp vụ để bảo đảm thụ lý, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội và Bộ luật Tố tụng dân sự.
Khi thụ lý và giải quyết vụ án, Tòa án cần tạo điều kiện cho Viện kiểm sát thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ khởi kiện và kiểm sát hoạt động tố tụng; bảo đảm việc xét xử được tiến hành công khai, minh bạch, khách quan.
Định kỳ hằng tháng, Đảng ủy Tòa án nhân dân tỉnh báo cáo kết quả thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự công ích cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy (qua Ban Nội chính Tỉnh ủy); đồng thời, phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 để kịp thời tham mưu cấp thẩm quyền lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ, bảo đảm việc thực hiện thí điểm đạt hiệu quả.
Đảng ủy Công an tỉnh lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và Công an cấp xã chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện các vụ việc nồi cộm, phức tạp có dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và các lĩnh vực liên quan đến lợi ích công cộng; chủ động trao đổi, cung cấp thông tin cho Viện Kiểm sát nhân dân để phục vụ việc xem xét khởi kiện vụ án dân sự công ích theo quy định của pháp luật.
Phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp và các cơ quan chức năng trong tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo giải quyết dứt điểm các vấn đề ngay từ cơ sở, góp phần ngăn ngừa vi phạm, hạn chế đơn thư khiếu kiện phức tạp, kéo dài.
Công an tỉnh có trách nhiệm hỗ trợ, tạo điều kiện để Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh thực hiện đầy đủ vai trò là chủ thể khởi kiện và kiểm sát hoạt động tố tụng trong quá trình thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự công ích.
Phối hợp với Thi hành án dân sự tỉnh bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình cưỡng chế thi hành án dân sự công ích; kịp thời xử lý các hành vi chống đối, cản trở, góp phần bảo đảm hiệu lực, hiệu quả thi hành các bản án, quyết định do Tòa án ban hành theo yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát.
Đảng ủy Thi hành án dân sự tỉnh lãnh đạo Thi hành án dân sự tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp với liên ngành Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh và các cơ quan liên quan trong việc tổ chức thi hành bản án, quyết định về vụ án dân sự công ích. Tăng cường công tác xác minh điều kiện thi hành án, áp dụng biện pháp cưỡng chế khi cần thiết; kiên quyết xử lý các trường hợp chây ỳ, cản trở thi hành án. Trong quá trình tổ chức thi hành, Thi hành án dân sự tỉnh phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh để bảo đảm việc kiểm sát thi hành án được thực hiện đầy đủ, đúng pháp luật.
Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh tăng cường công tác giám sát, phản biện xã hội đối với việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội và Chỉ thị này; phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh trong phát hiện, kiến nghị khắc phục những hạn chế, bất cập, góp phần bảo đảm việc bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công được thực hiện hiệu quả.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan chỉ đạo định hướng tuyên truyền về nội dung Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội, các văn bản hướng dẫn về vai trò, trách nhiệm của Viện Kiểm sát nhân dân trong việc thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích; đồng thời, phổ biến ý nghĩa và tác dụng thực tiễn của việc thí điểm khởi kiện này nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong việc bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.
Giao Ban Nội chính Tỉnh ủy chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chỉ thị này; định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy tình hình, kết quả thực hiện và tham mưu chỉ đạo các nội dung liên quan theo quy định.