VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh khởi kiện 12 doanh nghiệp chậm đóng hơn 15,8 tỉ đồng bảo hiểm xã hội

Đại diện VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh làm việc với BHXH cơ sở Tân Phú và các đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH - BHYT – BHTN trên địa bàn.

Ngày 13/10/2026, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh đồng loạt ban hành 12 quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích đối với 12 doanh nghiệp chậm thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm cho người lao động trên địa bàn.

Theo các mốc tương ứng của từng hồ sơ, tổng số tiền Viện kiểm sát yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ là hơn 15,8 tỉ đồng. Đây là bước xử lý tiếp theo sau khi đơn vị đã yêu cầu chấm dứt vi phạm và kiến nghị các chủ thể có quyền xem xét khởi kiện.

 12 quyết định khởi kiện được ban hành trong cùng ngày

Trong 12 doanh nghiệp bị khởi kiện, Công ty TNHH T.S có số tiền phải đóng lớn nhất, hơn 3,06 tỉ đồng. Hồ sơ xác định doanh nghiệp chỉ đóng BHXH đến hết tháng 11/2021; từ tháng 12/2021 đến ngày 31/7/2026 không tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người lao động, tương ứng 56 tháng chậm đóng.

Tiếp đó là Công ty CP Dược phẩm Tr.M với số tiền hơn 2,58 tỉ đồng. Doanh nghiệp được xác định đóng BHXH đến hết tháng 12/2022, sau đó chậm thực hiện nghĩa vụ trong 42 tháng. Viện kiểm sát yêu cầu doanh nghiệp nộp số tiền được xác định đến ngày 30/9/2026, đồng thời tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm phát sinh và khoản tiền chậm đóng theo quy định.

Công ty TNHH TV Kiến trúc và Xây dựng Tr.D bị khởi kiện liên quan hơn 2,28 tỉ đồng; Công ty CP Tin học Đ.P hơn 1,57 tỉ đồng; Công ty TNHH MTV Th.S VN hơn 950 triệu đồng và Công ty CP Công nghệ N.P.V hơn 946 triệu đồng.

Các trường hợp còn lại gồm Công ty TNHH TM và DV TST G.N với hơn 889 triệu đồng; Công ty TNHH V.N.M.X hơn 803 triệu đồng; Công ty CP Đầu tư Thương mại Đ.H hơn 783 triệu đồng; Công ty TNHH TM DV Xây dựng H.H.V hơn 683 triệu đồng; Công ty TNHH Đ.B.V hơn 657 triệu đồng và Công ty TNHH TM SX Khẩu trang T.T.Đ hơn 591 triệu đồng.

Do thời điểm xác minh ở từng vụ việc khác nhau, số tiền trong các quyết định được xác định tại các mốc 31/7, 31/8 hoặc 30/9/2026. Cộng theo từng quyết định, 12 vụ án liên quan tổng số tiền 15.808.606.174 đồng.

Hồ sơ cho thấy yêu cầu khởi kiện không chỉ dừng ở khoản tiền còn phải đóng tại thời điểm xác minh. VKSND khu vực 9 còn yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục thực hiện đúng nghĩa vụ về BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và chịu khoản tiền chậm đóng theo quy định cho đến khi hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ.

Một điểm chung trong các quyết định là Viện kiểm sát xác định tiền thuộc quỹ BHXH là tài sản công. Vì vậy, việc doanh nghiệp kéo dài tình trạng chậm đóng không chỉ ảnh hưởng đến nguồn quỹ mà còn tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Khi nghĩa vụ bảo hiểm không được thực hiện đầy đủ, người lao động có thể gặp khó khăn trong việc chốt quá trình tham gia BHXH, bị chậm hoặc không được giải quyết đầy đủ các chế độ khi phát sinh các sự kiện như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hay nghỉ hưu.

Đối với những lao động thuộc nhóm dễ bị tổn thương, chẳng hạn phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, việc chậm đóng còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền dân sự của họ. Đây cũng là một trong những căn cứ được Viện kiểm sát phân tích khi xem xét áp dụng cơ chế bảo vệ theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Từ những căn cứ đó, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh xác định các vụ việc thuộc trường hợp cần áp dụng cơ chế bảo vệ bằng tố tụng dân sự công ích.

Khởi kiện sau khi các biện pháp tự khắc phục không đạt kết quả

Việc ban hành 12 quyết định khởi kiện ngày 13/10/2026 không phải là bước xử lý đầu tiên trong quá trình thực hiện Nghị quyết 205.

Trước đó, từ tháng 8/2026, trên cơ sở tài liệu do cơ quan BHXH cung cấp và kết quả xác minh, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh đã lần lượt ban hành các quyết định yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, đồng thời áp dụng biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả.

Đối với Công ty CP Tin học Đ.P, đơn vị ban hành Quyết định số 36/QĐ-VKS-KV9 ngày 12/8/2026; Công ty CP Dược phẩm Tr.M là Quyết định số 31/QĐ-VKS-KV9; Công ty TNHH T.S là Quyết định số 25/QĐ-VKS-KV9 ngày 11/8/2026. Tuy nhiên, theo nội dung các quyết định khởi kiện mới ban hành, đến thời điểm xem xét, các doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Ngày 24/9/2026, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh tiếp tục ban hành các kiến nghị, đề nghị Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh và cơ quan BHXH có thẩm quyền xem xét thực hiện quyền khởi kiện đối với các doanh nghiệp. Sau đó, cơ quan BHXH và Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh lần lượt có văn bản đề nghị VKSND khu vực 9 trực tiếp khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Hồ sơ Công ty TNHH Đ.B.V cho thấy ngày 24/9/2026, VKSND khu vực 9 ban hành Kiến nghị khởi kiện số 15/KN-VKS-KV9. Sau đó, BHXH cơ sở Tân Phú có Văn bản số 3168/BHXH ngày 6/10; ngày 12/10, Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh có Văn bản số 1727/LĐLĐ cùng đề nghị VKSND khu vực 9 khởi kiện.

Ngày 13/10/2026, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định khởi kiện số 04/KN-VKS-KV9 đối với doanh nghiệp này, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hơn 657 triệu đồng, cùng các khoản phát sinh theo quy định. Đồng thời, quy trình tương tự cũng được thực hiện đối với các trường hợp còn lại.

Trong đó, nhóm hồ sơ phối hợp với BHXH cơ sở Tân Phú gồm Công ty TNHH Đ.B.V, Công ty CP Dược phẩm Tr.M, Công ty CP Công nghệ N.P.V, Công ty CP Tin học Đ.P, Công ty TNHH TM và DV TST G.N và Công ty TNHH TV Kiến trúc và Xây dựng Tr.D.

Nhóm hồ sơ phối hợp với BHXH cơ sở An Lạc gồm Công ty TNHH V.N.M.X, Công ty TNHH T.S, Công ty TNHH TM DV Xây dựng H.H.V, Công ty TNHH MTV Th.S VN, Công ty CP Đầu tư Thương mại Đ.H và Công ty TNHH TM SX Khẩu trang T.T.Đ.

Như vậy, trước khi VKSND khu vực 9 trực tiếp đứng ra khởi kiện, từng vụ việc đã trải qua nhiều bước xử lý: cơ quan BHXH đôn đốc; Viện kiểm sát kiểm tra, xác minh và yêu cầu chấm dứt vi phạm; sau đó kiến nghị các chủ thể có quyền xem xét khởi kiện. Chỉ khi những biện pháp này chưa mang lại kết quả và các cơ quan liên quan đề nghị Viện kiểm sát trực tiếp thực hiện quyền khởi kiện, hồ sơ mới được đưa sang bước tố tụng.

Cách làm này cho thấy việc khởi kiện được đặt ở giai đoạn sau cùng, khi những biện pháp tạo điều kiện để doanh nghiệp tự khắc phục chưa đủ để bảo vệ đầy đủ lợi ích công và quyền lợi của người lao động.

Liên quan đến hoạt động này, trước nhóm 12 công ty mới vừa bị khởi kiện, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh đã trực tiếp khởi kiện 3 doanh nghiệp khác về nghĩa vụ BHXH. Và đến ngày 30/9/2026, TAND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh liên tiếp xét xử và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát trong cả 3 vụ.

Kết quả này tạo thêm cơ sở thực tiễn để đơn vị tiếp tục sử dụng quyền khởi kiện đối với những trường hợp đã được đôn đốc, yêu cầu và tạo điều kiện khắc phục nhưng vi phạm vẫn kéo dài.

Với 12 quyết định khởi kiện được ban hành cùng ngày 13/10/2026, việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội tại VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh tiếp tục được mở rộng từ một số vụ việc cụ thể sang xử lý theo nhóm những trường hợp cùng tính chất.

Mỗi hồ sơ vẫn được xác minh riêng, song cách tiếp cận đã khá rõ: ưu tiên để doanh nghiệp tự thực hiện nghĩa vụ; nếu việc đôn đốc, yêu cầu và kiến nghị chưa đủ để khôi phục quyền lợi bị ảnh hưởng, Viện kiểm sát sử dụng quyền khởi kiện để đưa yêu cầu bảo vệ lợi ích công ra Tòa án.

Ở 12 vụ khởi kiện mới đây, hơn 15,8 tỉ đồng là số tiền được thể hiện trực tiếp trong các quyết định khởi kiện. Phía sau những khoản tiền ấy còn là nghĩa vụ đối với quỹ BHXH và quyền hưởng các chế độ an sinh của người lao động - những lợi ích mà cơ chế tố tụng dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội hướng tới để bảo vệ trên thực tế.