VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh kiến nghị khởi kiện 13 doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội

Đại diện VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh tại một buổi làm việc với các doanh nghiệp chậm đóng BHXH trên địa bàn.

VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh vừa đồng loạt ban hành 13 kiến nghị khởi kiện đối với 13 doanh nghiệp có hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Theo các kiến nghị, tổng số tiền các doanh nghiệp còn phải đóng được xác định tại các thời điểm kiểm tra tương ứng là 17.593.923.556 đồng. Trước đó, Viện kiểm sát đã yêu cầu các doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nhưng nghĩa vụ vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

13 doanh nghiệp, với hơn 17,5 tỉ đồng nghĩa vụ bảo hiểm còn nợ

Trong số 13 doanh nghiệp được VKSND khu vực 9 kiến nghị xem xét khởi kiện, Công ty TNHH T.Sh có số tiền lớn nhất, hơn 3,061 tỉ đồng. Doanh nghiệp này chỉ đóng BHXH đến hết tháng 12/2021, sau đó không tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, tương ứng 56 tháng chậm đóng.

Tiếp đó là Công ty CP Dược phẩm Tr.M với hơn 2,596 tỉ đồng, chậm đóng 53 tháng; Công ty TNHH TV Kiến trúc và Xây dựng Tr.D hơn 2,285 tỉ đồng, trong đó thời gian chậm đóng lên tới 77 tháng, dài nhất trong 13 trường hợp được kiến nghị lần này.

Một số doanh nghiệp khác cũng có số tiền nghĩa vụ bảo hiểm vượt 1 tỉ đồng. Công ty CP Tin học Đ.Ph còn phải đóng hơn 1,570 tỉ đồng, tương ứng 42 tháng chậm đóng; Công ty TNHH Dây khóa kéo T.Ph hơn 1,530 tỉ đồng, với 48 tháng chậm đóng; Công ty CP Công nghệ N.Ph.V hơn 1,050 tỉ đồng.

Nhóm còn lại gồm: Công ty TNHH MTV Th.S VN với hơn 950,8 triệu đồng; Công ty TNHH TM và DV TST Gi.Ng hơn 889 triệu đồng; Công ty TNHH V.N.EX hơn 803,2 triệu đồng; Công ty CP Đầu tư Thương mại Đ.H hơn 783 triệu đồng; Công ty TNHH Thương mại xây dựng H.H.V hơn 683,6 triệu đồng; Công ty TNHH Đ.B.V hơn 657,8 triệu đồng và Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Khẩu trang T.T.Đ hơn 591,3 triệu đồng.

Thông tin từ 13 kiến nghị cho thấy, thời gian chậm đóng giữa các doanh nghiệp có sự chênh lệch đáng kể, từ 13 tháng đến 77 tháng. Tuy nhiên, điểm chung là các khoản phải đóng không chỉ gắn với nghĩa vụ của doanh nghiệp mà trực tiếp liên quan quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và việc quản lý quỹ bảo hiểm xã hội.

Theo VKSND khu vực 9, hành vi chậm đóng kéo dài có thể ảnh hưởng đến việc người lao động hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, đồng thời tác động đến việc quản lý quỹ và thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Ở từng vụ việc, trước khi ban hành kiến nghị khởi kiện, Viện kiểm sát đều đã thụ lý, xác minh và ban hành quyết định yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả.

Đơn cử, Công ty CP Tin học Đ.Ph được yêu cầu chấm dứt vi phạm theo Quyết định số 36/QĐ-VKS-KV9 ngày 12/8/2026; Công ty T.Tr.Đ theo Quyết định số 18/QĐ-VKS-KV9 ngày 11/8/2026; Công ty T.Sh theo Quyết định số 25/QĐ-VKS-KV9 ngày 11/8/2026; Công ty Tr.D theo Quyết định số 34/QĐ-VKS-KV9 ngày 12/8/2026. Tuy nhiên, theo nội dung các kiến nghị, đến thời điểm kiểm tra, các doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Hình ảnh tại phiên tòa xét xử Công ty T.G.K.T.

Nếu không khắc phục, bước tiếp theo có thể là vụ kiện công ích

Sau giai đoạn yêu cầu doanh nghiệp tự khắc phục nhưng chưa đạt kết quả, VKSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh chuyển sang bước tiếp theo trong cơ chế bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Cụ thể, tại 13 kiến nghị cùng ban hành ngày 24/9/2026, Viện kiểm sát đề nghị Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh và cơ quan BHXH có thẩm quyền xem xét, thực hiện quyền khởi kiện đối với từng doanh nghiệp; yêu cầu Tòa án buộc doanh nghiệp thanh toán toàn bộ số tiền bảo hiểm xã hội còn phải đóng, tiền chậm đóng và tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định.

Các kiến nghị cũng đặt thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản để các cơ quan được kiến nghị trả lời bằng văn bản về kết quả thực hiện. Trường hợp không khởi kiện hoặc cho rằng không đủ căn cứ khởi kiện, cơ quan được kiến nghị phải nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý để Viện kiểm sát xem xét thực hiện thẩm quyền theo Nghị quyết 205.

Đây là điểm cho thấy cơ chế khởi kiện dân sự công ích không được sử dụng ngay từ đầu, mà được đặt sau một chuỗi biện pháp nhằm tạo điều kiện để chủ thể có trách nhiệm tự khắc phục hoặc trực tiếp thực hiện quyền khởi kiện.

Ở các vụ việc lần này, VKSND khu vực 9 trước hết xác minh nguồn tin, làm rõ thời gian và số tiền chậm đóng, ban hành quyết định yêu cầu chấm dứt vi phạm. Khi doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ, Viện kiểm sát mới tiếp tục kiến nghị Liên đoàn Lao động và cơ quan BHXH thực hiện quyền khởi kiện.

Nếu hết thời hạn mà không có chủ thể khởi kiện hoặc kết quả xử lý không đáp ứng yêu cầu bảo vệ lợi ích công, hồ sơ có thể được Viện kiểm sát tiếp tục xem xét theo thẩm quyền mà Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội đã trao.

Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh VKSND khu vực 9 vừa trực tiếp khởi kiện 3 doanh nghiệp khác về nghĩa vụ bảo hiểm. Ngày 30/9/2026, TAND Khu vực 9 đã liên tiếp xét xử 3 vụ dân sự công ích đối với Công ty CP Tập đoàn T.G.K.T, Công ty CP Thương mại Sản xuất T.U.V và Công ty TNHH Thang máy V.Tr.

Cả 3 vụ đều được Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 9, liên quan tổng số tiền hơn 10,85 tỉ đồng tính đến thời điểm mà hồ sơ từng vụ xác định.

So với 3 vụ đã được đưa ra xét xử, 13 kiến nghị mới cho thấy phạm vi xử lý đang được mở rộng đáng kể. Từ một số vụ việc ban đầu, VKSND khu vực 9 đang từng bước hình thành cách làm theo nhóm đối với lĩnh vực chậm đóng bảo hiểm xã hội: kiểm tra, xác minh; yêu cầu chấm dứt vi phạm; kiến nghị chủ thể có quyền khởi kiện và, khi đủ điều kiện, trực tiếp sử dụng quyền khởi kiện dân sự công ích.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp hay tổng số tiền hơn 17,5 tỉ đồng. Giá trị của quá trình này còn ở việc mỗi khoản chậm đóng được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với quyền lợi của người lao động và an toàn của quỹ bảo hiểm xã hội.

Nếu các kiến nghị không được thực hiện và doanh nghiệp tiếp tục không khắc phục nghĩa vụ, 13 hồ sơ ngày 24/9/2026 có thể trở thành những vụ việc tiếp theo được xem xét bằng cơ chế tố tụng dân sự công ích.

Sau 3 vụ án đã được Tòa chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, chuỗi 13 kiến nghị mới vì vậy cho thấy việc triển khai Nghị quyết 205 tại VKSND khu vực 9 đang chuyển từ những vụ việc riêng lẻ sang một hướng xử lý có tính hệ thống hơn đối với tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội.