Một trong những vụ việc điển hình được VKSND Khu vực 12 kịp thời tiếp nhận, xác minh là trường hợp anh Nguyễn Phát L. (SN 1996, cư trú tại xã Xà Phiên, thành phố Cần Thơ) mắc bệnh hiểm nghèo nhưng chưa được hưởng chế độ trợ cấp bảo trợ xã hội theo quy định.

Ngày 5/2/2026, sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh từ quần chúng nhân dân, Lãnh đạo VKSND Khu vực 12 đã ban hành kế hoạch xác minh và phân công Kiểm sát viên trực tiếp làm việc với chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn và gia đình anh L. để làm rõ tình trạng sức khỏe, điều kiện sinh hoạt và hoàn cảnh thực tế.

leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên VKSND Khu vực 12 trực tiếp xác minh và ghi nhận tình trạng của anh Nguyễn Phát L

Kết quả xác minh cho thấy, anh Nguyễn Phát L. mắc bệnh hiểm nghèo, mất sức lao động, không còn khả năng tự phục vụ sinh hoạt cá nhân; hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, vợ không có việc làm ổn định, có con nhỏ. Đây là trường hợp thuộc nhóm đối tượng đủ điều kiện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội theo Luật Người khuyết tật và Nghị định số 20/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

Tuy nhiên đến nay vẫn chưa được lập hồ sơ xét duyệt. Nhận thấy quyền lợi hợp pháp của người yếu thế chưa được bảo đảm, VKSND Khu vực 12 đang tiếp tục thu thập tài liệu, phối hợp với chính quyền địa phương để khẩn trương hoàn thiện thủ tục, đồng thời nghiên cứu khả năng khởi kiện dân sự công ích nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Bên cạnh đó, VKSND Khu vực 12 cũng kịp thời vào cuộc xác minh trường hợp cháu Nguyễn Ngọc H. (SN 19/9/2015) chưa được đăng ký khai sinh theo quy định pháp luật. Ngày 4/2/2026, sau khi nắm bắt thông tin trên địa bàn, Lãnh đạo đơn vị đã phân công Kiểm sát viên tiến hành xác minh, thu thập hồ sơ hộ tịch, hồ sơ y tế, đồng thời làm việc với người giám hộ của cháu để làm rõ nguyên nhân, khó khăn dẫn đến việc chưa đăng ký khai sinh.

leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên VKSND Khu vực 12 tiến hành làm việc với chị Q., người giám hộ cháu H.

Qua xác minh, xác định cháu H. chưa được đăng ký khai sinh do chưa xác định được cha, mẹ của cháu không am hiểu thủ tục pháp lý. Việc không có Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền học tập, chăm sóc y tế và thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội theo quy định của pháp luật. Đây là dấu hiệu xâm phạm quyền nhân thân cơ bản của trẻ em, thuộc phạm vi bảo vệ theo Luật Trẻ em năm 2016 và Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ theo Nghị quyết 205/2025/QH15, VKSND Khu vực 12 đã thực hiện việc xác minh trên nguyên tắc tôn trọng thẩm quyền của cơ quan đăng ký hộ tịch, không can thiệp vào quyền tự quyết của gia đình, nhưng kịp thời kiến nghị, yêu cầu cơ quan chức năng có biện pháp khắc phục, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của trẻ em theo đúng quy định pháp luật.

Hai vụ việc trên là minh chứng sinh động cho hiệu quả của cơ chế tố tụng công ích trong thực tiễn. Việc VKSND Khu vực 12 chủ động phát hiện, xác minh và kiến nghị xử lý không chỉ góp phần bảo vệ kịp thời quyền, lợi ích hợp pháp của công dân mà còn nâng cao hiệu quả thực thi chính sách an sinh xã hội, tăng cường trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý nhà nước.

Thời gian tới, VKSND Khu vực 12 Cần Thơ sẽ tiếp tục chủ động rà soát, phát hiện các trường hợp xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người yếu thế; qua đó khẳng định vai trò tiên phong của ngành Kiểm sát trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân, góp phần đưa các chính sách an sinh xã hội đi vào thực chất, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau.

Trân Định - Hoàng Anh - Mĩ Diện