Viện kiểm sát vào cuộc, kiến nghị xử lý lấn chiếm vỉa hè, xả rác thải tại khu vực chợ Tây Cốc

Từ phản ánh của người dân, Kiểm sát viên VKSND khu vực 5 đã kiểm tra thực tế việc người dân kinh doanh chấn chiếm vỉa hè. Ảnh:VKS

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND khu vực 5, tỉnh Phú Thọ đã tích cực triển khai công tác nắm tình hình địa bàn, tiếp nhận phản ánh của quần chúng nhân dân trên địa bàn. Thông qua công tác tuyên tuyền trên địa bàn, đơn vị đã tiếp nhận phản ánh của nhân dân và trực tiếp kiểm tra thực tế tại cơ sở, nhận thấy:

Tại tuyến đường khu phố, khu vực chợ Tây Cốc nằm trên QL 70 thuộc địa phận xã Tây Cốc, tỉnh Phú Thọ có mật độ phương tiện lưu thông cao, hiện đang diễn ra tình trạng nhiều hộ kinh doanh thường xuyên sử dụng vỉa hè, lòng đường để bày bán hàng hóa, đặt bàn ghế, mái che, tập kết phương tiện và vật dụng phục vụ hoạt động kinh doanh, làm cản trở lối đi dành cho người đi bộ và ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông.

Quá trình kinh doanh còn phát sinh tình trạng xả rác thải, nước thải, phế phẩm thực phẩm trực tiếp ra lòng đường, vỉa hè nhưng không được thu gom, xử lý kịp thời, phát sinh mùi hôi thối, làm mất mỹ quan gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của nhân dân trong khu vực.

Kiểm viên ghi nhận việc các hộ kinh doanh xả rác thải ra lòng đường, gây ô nhiễm môi trường. Ảnh: VKS

Đặc biệt, đây là tuyến đường nằm liền kề Trường Mầm non Tây Cốc, Trường THCS Tây Cốc và Trường THPT Tây Cốc, nơi hằng ngày có số lượng lớn học sinh và phụ huynh tham gia giao thông. Do diện tích vỉa hè bị lấn chiếm nên nhiều học sinh, phụ huynh buộc phải di chuyển xuống lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra tai nạn giao thông, đặc biệt đối với trẻ em mầm non và học sinh nhỏ tuổi là những đối tượng chưa có đầy đủ kỹ năng tự bảo vệ khi tham gia giao thông.

Việc lấn chiếm vỉa hè, lòng đường không chỉ vi phạm quy định về trật tự công cộng, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường mà còn trực tiếp xâm phạm lợi ích công cộng, ảnh hưởng đến quyền được sử dụng an toàn không gian công cộng của người dân; làm suy giảm mỹ quan đô thị, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục, sinh hoạt và đời sống dân cư trên địa bàn. Tình trạng vi phạm kéo dài đã trực tiếp gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương và gây bức xúc trong quần chúng nhân dân.

Để bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, góp phần bảo vệ lợi ích công cộng, bảo đảm an toàn cho học sinh và nhân dân trên địa bàn, VKSND khu vực 5 đã kiến nghị UBND xã Tây Cốc quan tâm thực hiện một số nội dung sau:

Tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước và tổ chức xử lý vi phạm: Khẩn trương xây dựng kế hoạch kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và gây ô nhiễm môi trường tại khu vực chợ Tây Cốc; phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân trong tổ chức thực hiện. Chỉ đạo các tổ chức đoàn thể, Ban quản lý chợ và các bộ phận liên quan tăng cường kiểm tra thường xuyên, định kỳ và đột xuất; kịp thời phát hiện, lập biên bản và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật; yêu cầu khôi phục lại hiện trạng ban đầu của vỉa hè, lòng đường phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân: Tổ chức tuyên truyền sâu rộng đến các hộ kinh doanh và nhân dân về các quy định của pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng lòng đường, vỉa hè; bảo vệ môi trường; bảo đảm trật tự an toàn giao thông và trách nhiệm bảo vệ không gian công cộng. Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền như: hệ thống loa truyền thanh, treo pano, biển nhắc nhở, phát tờ rơi, tổ chức ký cam kết không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và không xả rác thải ra môi trường.

Tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ môi trường học đường, bảo đảm an toàn cho học sinh khi tham gia giao thông.

Tăng cường các biện pháp phòng ngừa và bảo đảm an toàn cho học sinh: Phối hợp với các nhà trường trên địa bàn rà soát các khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đối với học sinh; có giải pháp phân luồng, bảo đảm an toàn tại các thời điểm học sinh đến trường và tan học. Thường xuyên theo dõi, duy trì kết quả xử lý vi phạm; tránh tình trạng tái lấn chiếm sau kiểm tra, xử lý.

Kiến nghị của VKSND khu vực 5 mang ý nghĩa pháp lý và thực tiễn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 - một chính sách mang tính đột phá, lần đầu tiên trao cho Viện kiểm sát quyền chủ động can thiệp bảo vệ lợi ích công. Đặc biệt, việc Viện kiểm sát chủ động nắm tình hình, xác minh thực tế và ban hành kiến nghị phòng ngừa trực tiếp đến chính quyền cơ sở thể hiện tư duy mới trong hoạt động kiểm sát: đặt trọng tâm vào phòng ngừa vi phạm từ sớm, bảo vệ quyền lợi người dân nhất là các nhóm yếu thế trước khi xảy ra thiệt hại.