leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên VKSND Khu vực 9 TP Hồ Chí Minh đang làm việc với ông Lý Văn T. và con gái. 

Từ sự chủ động ấy, đơn vị đã vào cuộc, ban hành kiến nghị yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân, từng bước bảo đảm quyền nhân thân cho công dân thuộc nhóm dễ bị tổn thương.

Từ thông tin dư luận đến kiến nghị bảo vệ quyền công dân

Theo hồ sơ vụ việc, công dân Lý Văn T. (SN 1955), hiện sinh sống tại một nhà trọ trên địa bàn phường An Lạc, nhiều năm qua chưa được cấp Căn cước công dân. Do không biết đọc, không biết viết, lại sống một mình, không có người thân hỗ trợ, ông T. đã bỏ lỡ các đợt làm căn cước công dân khi địa phương triển khai.

Việc không có giấy tờ tùy thân khiến cuộc sống hàng ngày của ông gặp nhiều trở ngại, từ giao dịch dân sự đến tiếp cận các chính sách an sinh.

Đáng chú ý, sau khi theo dõi các bài viết phản ánh hoạt động của Viện kiểm sát trong bảo vệ quyền lợi người yếu thế - trong đó có các tin, bài về việc VKSND Khu vực 9 TP Hồ Chí Minh kiến nghị cấp Giấy khai sinh cho trẻ em trên địa bàn phường Bình Trị Đông do Báo Bảo vệ pháp luật đăng tải - ông T. và con gái của mình đã chủ động tìm đến trụ sở Viện kiểm sát để trình bày hoàn cảnh, mong được hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15.

Tiếp nhận thông tin, VKSND Khu vực 9 TP Hồ Chí Minh đã tiến hành xác minh, làm việc trực tiếp với ông T. và các cá nhân liên quan. Biên bản làm việc thể hiện rõ hoàn cảnh sinh sống, tình trạng cư trú, cũng như nguyên nhân dẫn đến việc công dân này chưa được cấp Căn cước công dân. Trên cơ sở đó, đơn vị xác định đây là trường hợp người cao tuổi, thuộc nhóm dễ bị tổn thương theo quy định của Nghị quyết 205/2025/QH15, cần được bảo vệ để bảo đảm đầy đủ quyền về nhân thân và quyền dân sự.

leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên liên hệ với chủ nhà trọ nơi ông Lý Văn T. cư trú để làm rõ các thông tin liên quan.

Từ kết quả xác minh, ngày 9/2/2026, VKSND Khu vực 9 đã ban hành kiến nghị yêu cầu Trưởng Công an phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh chỉ đạo thu thập thông tin, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân cho ông T. theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời rà soát các trường hợp tương tự trên địa bàn để kịp thời hỗ trợ, bảo đảm quyền lợi cho người dân.

Kiến nghị nêu rõ căn cứ pháp lý, viện dẫn Luật Căn cước năm 2023, Luật Người cao tuổi và các quy định của Nghị quyết 205/2025/QH15, qua đó thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công và quyền công dân.

Khi người dân tìm đến Viện kiểm sát - hiệu quả lan tỏa của Nghị quyết 205/2025/QH15

Điểm đáng chú ý của vụ việc không chỉ nằm ở kết quả kiến nghị, mà còn ở “con đường” dẫn đến kiến nghị ấy. Thay vì Viện kiểm sát phát hiện vi phạm qua hoạt động nghiệp vụ truyền thống, chính người dân đã tìm đến cơ quan bảo vệ pháp luật sau khi tiếp cận thông tin tuyên truyền về Nghị quyết 205/2025/QH15. Điều này cho thấy hiệu quả bước đầu của công tác phổ biến, lan tỏa chủ trương mới của Quốc hội, đồng thời khẳng định vai trò cầu nối thông tin của báo chí pháp luật trong đời sống xã hội.

Trong quá trình làm việc, Kiểm sát viên không chỉ thu thập hồ sơ, tài liệu cần thiết mà còn trực tiếp giải thích cho đương sự về quyền, nghĩa vụ của công dân; hướng dẫn các bước phối hợp với cơ quan chức năng để hoàn thiện thủ tục. Các buổi làm việc tại trụ sở Viện kiểm sát và tại nơi cư trú của ông T. được tiến hành thận trọng, đúng quy trình, bảo đảm tôn trọng, lắng nghe và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Việc ban hành kiến nghị trong trường hợp này cũng cho thấy cách làm linh hoạt của VKSND Khu vực 9 trong triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15: không chờ đến khi phát sinh tranh chấp hay hậu quả pháp lý phức tạp, mà chủ động “đi trước một bước”, kịp thời yêu cầu cơ quan có thẩm quyền khắc phục thiếu sót hành chính, ngăn ngừa nguy cơ xâm phạm quyền công dân. Đây là cách tiếp cận mang tính phòng ngừa, phù hợp với tinh thần nhân văn của Nghị quyết 205/2025/QH15 về bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.

leftcenterrightdel
 Văn bản kiến nghị của VKSND Khu vực 9 TP Hồ Chí Minh vừa được ban hành ngày 9/2/2026.

Từ góc độ xã hội, việc một người dân làm nghề xe ôm, không biết chữ, sống đơn lẻ, vẫn có thể tiếp cận thông tin pháp luật và mạnh dạn tìm đến Viện kiểm sát để nhờ hỗ trợ là tín hiệu tích cực. Nó phản ánh niềm tin từng bước được xây dựng giữa người dân và cơ quan bảo vệ pháp luật, cũng như hiệu quả của việc đưa chính sách pháp luật đến gần hơn với đời sống.

Ở chiều ngược lại, vụ việc cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết 205/2025/QH15 bằng nhiều hình thức phù hợp, để người dân - nhất là người yếu thế - biết rằng họ có thể tìm đến Viện kiểm sát khi quyền, lợi ích hợp pháp bị bỏ sót hoặc chưa được bảo đảm. Khi thông tin được lan tỏa đúng cách, Viện kiểm sát không chỉ là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, mà còn là điểm tựa pháp lý để người dân gửi gắm niềm tin.

Từ một cuộc gặp gỡ bắt đầu bằng việc “đọc báo rồi tìm đến”, vụ việc của ông Lý Văn T. đã trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả thực tiễn của Nghị quyết 205/2025/QH15. Không ồn ào, không phô trương, nhưng mỗi kiến nghị kịp thời, đúng đối tượng như vậy góp phần làm rõ hơn vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân; đồng thời cho thấy khi chính sách đi vào cuộc sống, người dân sẽ là người hưởng lợi đầu tiên - và cũng là người chủ động tham gia vào quá trình bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Trân Định - Việt An