Bãi rác quá tải sát sông Phó Đáy

Qua nguồn tin từ báo chí phản ánh về việc ô nhiễm từ bãi rác quá tải gần sông thuộc thôn Bồ Ngoài, xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ. Ngày 5/5/2025, VKSND tỉnh Phú Thọ phối hợp VKSND khu vực 9 tiến hành xem xét thực trạng tại khu vực bãi rác trên; làm việc với UBND xã Đại Đình và Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp môi trường Bồ Lý, xác định:

Khu vực đổ rác trên được hình thành từ năm 2011 theo Quyết định số 1707/QĐ-UBND ngày 15/11/2011 của UBND huyện Tam Đảo quy hoạch xây dựng Nông thôn mới xã Bồ Lý, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2011-2020 (cũ).

Dự án Bãi xử lý rác thải sinh hoạt xã Bồ Lý được UBND huyện Tam Đảo (cũ) phê duyệt địa điểm xây dựng tại Quyết định số 1328/QĐ-UBND ngày 23/9/2011 và được quyết toán vào tháng 2/2015 (vị trí thực hiện Dự án được quy hoạch với diện tích 1ha chủ yếu là đất quỹ 2 do UBND xã quản lý) để thực hiện làm điểm tập kết và xử lý rác thải sinh hoạt của 12 thôn thuộc xã Bồ Lý cũ, định kỳ 2 lần/tuần thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

leftcenterrightdel
 Bãi rác gần sông Phó Đáy, thuộc thôn Bồ Ngoài, xã Đại Đình được chất đống như núi.

Phương án thu gom rác địa phương đã áp dụng: UBND xã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã tổ chức ký hợp đồng dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt với HTX Dịch vụ Môi trường Bồ Lý.

Sau khi sáp nhập thì bắt đầu ký lại Hợp đồng số 20/HĐDV ngày 23/7/2025, từ 1/7/2025 đến 31/12/2025; sau đó ký tiếp các Hợp đồng 3 tháng/1 lần, 1 tháng khoảng hơn 100 tấn rác, quy trình xử lý là chôn lấp. Theo quy hoạch bãi rác là 1ha nhưng hiện nay đang sử dụng thực tế khoảng 700m2. Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công của xã có cử 1 đồng chí thường xuyên kiểm tra, giám sát việc xử lý rác của HTX Dịch vụ Môi trường Bồ Lý nhưng không lập biên bản gì.

Qua xem xét thực tế thấy bãi rác rộng khoảng 700m2, cao trung bình so với cốt không từ nền mặt bằng đất, có vị trí cao nhất khoảng 3m, mặt ngoài bãi rác cách sông Phó Đáy điểm gần nhất khoảng 3-4m, không có kè xây ngăn cách.

Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp môi trường Bồ Lý cho biết: Trước đây đơn vị thực hiện quy trình theo Hướng dẫn 352 và Hướng dẫn 835 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Năm 2019, thực hiện theo Văn bản số 2793 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) hướng dẫn về quy trình, đơn giá xử lý rác thải, hiện nay đang thực hiện theo văn bản này, theo đó đơn vị xử lý rác hàng tháng, thu gom trong dân sau đó đổ tập kết tại khu vực bãi rác trên, chôn lấp tại chỗ, có xử lý vi sinh.

Từ ngày 1/7/2025, thực hiện việc sáp nhập địa giới hành chính, tiếp tục ký hợp đồng xử lý rác thải với Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công, theo đó Hợp tác xã chỉ thực hiện việc thu gom, vận chuyển, tập kết rác trong dân đến bãi rác theo đúng Hợp đồng. Bãi rác có xây be xung quanh do xã cũ xây.

leftcenterrightdel
 Phòng 9, VKSND tỉnh Phú Thọ làm việc với chính quyền xã Đại Đình.

Qua xem xét thực trạng VKSND tỉnh Phú Thọ thấy rằng, việc tập kết rác thải diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phân loại, xử lý theo quy định dẫn đến các loại rác hữu cơ, điển hình là động vật chết bốc mùi hôi thối nồng nặc, các loại ruồi, nhặng sinh sôi nhanh và nhiều, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các loại dịch bệnh; các loại rác thải vô cơ như túi nilon, nhựa, hộp xốp... gây ô nhiễm nguồn không khí và gây bức xúc kéo dài đối với các hộ dân xung quanh.

Đặc biệt, mặt ngoài bãi rác cách sông Phó Đáy điểm gần nhất chỉ từ 3-4m, không có kè xây ngăn cách, có nguy cơ nước thải từ rác chảy xuống sông hoặc khi nước dâng ngập cuốn theo rác thải sẽ gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng (nhất là khi mùa mưa bão đang cận kề).

Việc tập kết rác thải với khối lượng lớn nhưng không được xử lý như trên đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trên địa bàn.

Để xảy ra tình trạng nêu trên, nguyên nhân do Chủ tịch UBND xã Đại Đình chưa kịp thời chỉ đạo thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm tra việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác để có biện pháp xử lý, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường trong khu vực nói riêng và địa bàn xã nói chung theo quy định tại khoản 2 Điều 58, điểm b khoản 3 Điều 168 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; khoản 12 Điều 23 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Để bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và phòng ngừa vi phạm pháp luật ảnh hưởng đến lợi ích công cộng trong lĩnh vực môi trường, VKSND tỉnh Phú Thọ kiến nghị Chủ tịch UBND xã Đại Đình:

Chỉ đạo thực hiện việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải tại bãi tập kết rác thuộc thôn Bồ Ngoài nói riêng và trên địa bàn xã Đại Đình nói chung theo đúng quy định để bảo đảm vệ sinh môi trường.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn; kịp thời và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường trên đài phát thanh của xã, trong đó chú trọng tuyên truyền việc chấp hành nộp phí thu gom, xử lý rác thải theo đúng quy định.

UBND xã Đại Đình tiếp thu kiến nghị

leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên Phòng 9, VKSND tỉnh Phú Thọ tiến hành xác minh tại hiện trường.

Thực hiện văn bản số 37/KN-VKS-P9 ngày 6/5/2026 của VKSND tỉnh Phú Thọ về việc khắc phục, phòng ngừa vi phạm trong công tác xử lý rác thải sinh hoạt, UBND xã Đại Đình đã có báo cáo số 202 ngày 21/5/2026 về việc thực hiện như sau:

UBND xã đã đi kiểm tra, xác minh đồng thời chỉ đạo Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công tổ chức triển khai phương án thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt đảm bảo vệ sinh môi trường với khối lượng rác tồn đọng ước khoảng 1.000 tấn.

Ngày 5/5/2026, Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công đã ký hợp đồng với Công ty TNHH FTA Việt Nam, vận chuyển rác đến Công ty cổ phần xử lý chất thải Phú Thọ để xử lý; khối lượng rác thải sinh hoạt đã được vận chuyển đem đi xử lý là 592 tấn; số rác thải sinh hoạt của 12 thôn thuộc xã Bồ Lý (cũ) đã được Hợp tác xã dịch vụ môi trường Bồ Lý xử lý bằng hình thức chôn lấp tại chỗ bãi rác thôn Bồ Ngoài, xã Đại Đình có diện tích trên 500m2. Đến nay UBND xã cơ bản đã xử lý xong khối lượng rác tồn động tại bãi rác thôn Bồ Ngoài.

UBND xã đã chỉ đạo Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc xử lý chôn lấp rác thải sinh hoạt theo đúng quy định; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp có hành vi đổ trộm chất thải công nghiệp, đổ rác thải không đúng nơi quy định hoặc đốt rác thải không đúng quy định.

Phân công 1 Phó giám đốc; 1 cán bộ phụ trách theo dõi công tác môi trường; xây trụ cổng lắp Barie, Camera giám sát việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt của 12 thôn thuộc xã Bồ Lý (cũ) vào khu bãi rác tạm thôn Bồ Ngoài, xã Đại Đình; định kỳ hàng tháng khoảng 15-20 ngày Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công tổ chức thực hiện công tác vận chuyển số rác thải trên đem đi xử lý theo đúng quy định; không để xảy ra tình trạng ùn ứ chất thải rắn sinh hoạt, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của Nhân dân.

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường; vận động nhân dân tự giác thực hiện nếp sống văn minh, không xả rác bừa bãi và để rác đúng nơi quy định; hướng dẫn phân loại rác thải tại nguồn và việc chấp hành nộp phí vệ sinh môi trường trên hệ thống truyền thanh của xã, thôn; trang thông tin điện tử xã; các nhóm zalo; các hội nghị giao ban, sinh hoạt thường kỳ của các hội, đoàn thể đến toàn thể cán bộ, đoàn viên, hội viên và nhân dân trên địa bàn xã.

leftcenterrightdel
Tổ chức triển khai phương án thu gom, vận chuyển, xử lý rác sau kiến nghị của Viện kiểm sát.

Ngoài ra, để tăng cường công tác thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn, UBND xã Đại Đình cũng đề nghị UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và môi trường hỗ trợ kinh phí thu gom, vận chuyển rác thải, đồng thời đầu tư bổ sung nguồn kinh phí để nâng cao năng lực xử lý rác thải trên địa bàn xã, góp phần cải thiện hiệu quả xử lý rác và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Chỉ đạo và hỗ trợ xã đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt để giải quyết tình trạng rác thải tồn đọng và xử lý xử lý rác thải đảm bảo quy chuẩn vệ sinh môi trường.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Phan Hải