Hai trẻ em được cấp Giấy khai sinh nhờ kiến nghị của Viện kiểm sát

Infographic được VKSND Khu vực 5 tỉnh Lâm Đồng phát hành đến các đơn vị địa phương.

Thông tin ban đầu, sau khi tìm hiểu Nghị quyết 205/2025/QH15, bà Điểu Thị Hai (SN 1982, trú tại thôn 6, xã Cát Tiên 3, tỉnh Lâm Đồng) đã trực tiếp đến VKSND Khu vực 5 phản ánh về việc hai con của bà là cháu Nguyễn Thị Thúy Hậu (SN 6/10/2019) và cháu Điểu Thị Nhớ (SN 27/11/2022) từ khi sinh ra đến nay vẫn chưa được đăng ký khai sinh. 

Qua nghiên cứu nội dung vụ việc, VKSND Khu vực 5 tỉnh Lâm Đồng nhận thấy đây là trường hợp trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương cần được quan tâm, bảo vệ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 205/2025/QH15. Ngay sau đó, đơn vị đã phối hợp với UBND xã Cát Tiên 3, Công an xã, trưởng thôn nơi các cháu cư trú tiến hành xác minh, làm rõ tình trạng nhân thân, hoàn cảnh gia đình và nguyên nhân dẫn đến việc chưa được đăng ký khai sinh cho các cháu. 

Kết quả xác minh cho thấy, bà Điểu Thị Hai hiện đang chung sống như vợ chồng với ông Nguyễn Quang Trung tại thôn Tân Xuân, xã Cát Tiên 3 nhưng chưa đăng ký kết hôn. Trong thời điểm sinh hai cháu, bà Hai vẫn chưa hoàn tất thủ tục ly hôn với ông Triệu Văn Phúc – người chồng hợp pháp trước đó. Chính vì vậy, dù đã nhiều lần đến Trung tâm phục vụ hành chính công của UBND xã để làm thủ tục đăng ký khai sinh cho con nhưng bà Hai vẫn gặp vướng mắc về hồ sơ pháp lý nên chưa thể thực hiện được. 

Đáng chú ý, việc chưa được cấp Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của hai cháu. Cháu Nguyễn Thị Thúy Hậu dù đã đến tuổi đi học nhưng hồ sơ học tập chưa đầy đủ theo quy định; trong khi cháu Điểu Thị Nhớ chưa thể tiếp cận các điều kiện cần thiết để tham gia học tập, chăm sóc y tế cũng như hưởng các chính sách an sinh xã hội dành cho trẻ em. Không chỉ ảnh hưởng đến quyền nhân thân của trẻ, tình trạng này còn gây khó khăn cho chính quyền địa phương trong công tác quản lý dân cư, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. 

VKSND Khu vực 5 đã ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKSKV5-DS gửi Chủ tịch UBND xã Cát Tiên 3 tỉnh Lâm Đồng.

Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, VKSND Khu vực 5 xác định cả hai cháu đều có đầy đủ điều kiện để được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật. Việc chậm đăng ký khai sinh không xuất phát từ lỗi của các cháu mà do những vướng mắc trong tình trạng hôn nhân của người mẹ. Từ đó, đơn vị đã ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKSKV5-DS gửi Chủ tịch UBND xã Cát Tiên 3 đề nghị chỉ đạo các bộ phận chuyên môn khẩn trương tiếp nhận, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và thực hiện việc đăng ký khai sinh cho hai cháu theo đúng quy định pháp luật. 

Trong kiến nghị, VKSND Khu vực 5 viện dẫn các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Trẻ em năm 2016, Luật Hộ tịch năm 2014 và Luật Căn cước năm 2023, nhấn mạnh quyền được khai sinh, có quốc tịch và được xác lập số định danh cá nhân là quyền cơ bản của mọi trẻ em. 

Đồng thời, VKSND Khu vực 5 tỉnh Lâm Đồng cũng đề nghị chính quyền địa phương rà soát, thống kê các trường hợp trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương chưa được đăng ký khai sinh trên địa bàn; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch, đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo ở vùng sâu, vùng xa. 

Trên cơ sở kiến nghị của VKSND Khu vực 5, UBND xã Cát Tiên 3 đã phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương triển khai thủ tục đăng ký khai sinh cho hai cháu theo quy định. 

VKSND Khu vực 5 phối hợp cùng UBND xã tổ chức trao Giấy khai sinh cho các cháu.

Ngày 19/5/2026, VKSND Khu vực 5 phối hợp cùng UBND xã tổ chức trao Giấy khai sinh cho các cháu trong sự xúc động của gia đình và chính quyền địa phương. 

Buổi trao Giấy khai sinh có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Xuân Tú – Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 5; đồng chí Trần Quang Trừng – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Cát Tiên 3 cùng đại diện cán bộ tư pháp – hộ tịch, Công an xã, gia đình các cháu và Kiểm sát viên thuộc tổ công tác. 

Tại buổi lễ cũng đã trao BHXH cho 2 cháu.

Cũng tại buổi lễ, VKSND Khu vực 5 đã liên hệ mạnh thường quân hỗ trợ kinh phí để cháu Hậu kịp thời hoàn tiện thủ liên quan để hưởng chính sách BHXH.

Một tờ Giấy khai sinh tuy nhỏ bé nhưng lại là cơ sở pháp lý đầu tiên xác lập quyền công dân của mỗi con người. Đối với hai cháu nhỏ trong vụ việc này, Giấy khai sinh không chỉ giúp các cháu được đi học, được chăm sóc y tế, tiếp cận các chính sách an sinh xã hội mà còn mở ra cơ hội để các cháu được bảo vệ đầy đủ hơn trong đời sống xã hội. 

Việc kịp thời phát hiện, xác minh và ban hành kiến nghị của VKSND Khu vực 5 không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm, tính nhân văn sâu sắc của ngành Kiểm sát mà còn cho thấy hiệu quả thiết thực của Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong thực tiễn. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của VKSND trong công tác bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và lợi ích công, đặc biệt đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội.