Qua phản ánh của từ người dân địa phương, tại bãi tập kết rác thải ở khu dân cư Trụ Hạ, phường Lê Đại Hành, TP Hải Phòng (trước đây là phường Đồng Lạc, TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương) gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân xung quanh.

Bãi rác này đã tồn tại nhiều năm, xung quanh có nhiều hộ dân sinh sống. Đây không đơn thuần là nơi tập kết rác sinh hoạt, mà là một “hỗn hợp” các loại rác thải không được phân loại, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường sinh thái, đời sống và sức khỏe của người dân trong khu vực.

leftcenterrightdel
Bãi rác tại khu dân cư Trụ Hạ, phường Lê Đại Hành, TP Hải Phòng.

Sau khi tiếp nhận thông tin, Đoàn kiểm sát VKSND khu vực 9 đã xuống địa bàn tiến hành trực tiếp kiểm tra, xác minh hiện trạng tại khu vực bãi rác.

Qua kiểm tra cho thấy, bãi rác nằm tại khu vực cánh đồng, gần các tổ dân phố với diện tích khoảng 9.700m2. Tại thời điểm xác minh, khu vực này tồn đọng một lượng lớn chất thải chưa được phân loại. Bãi tập kết rác nằm ngay cạnh đường bê tông liên tổ dân phố, tại đây hằng ngày có nhiều người dân và phương tiện giao thông đi lại nên việc không xử lý rác thải đúng quy định dẫn đến bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng đến những phương tiện giao thông đi trên con đường này.

leftcenterrightdel
 Lãnh đạo UBND phường Lê Đại Hành báo cáo và tiếp thu ý kiến của VKSND khu vực 9.

Báo cáo của UBND phường xác định, UBND Lê Đại Hành ký hợp đồng với Công ty Cổ phần giao thông, môi trường và đô thị Chí Linh để thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải bằng hình thức chôn lấp tại địa điểm nêu trên. Tuy nhiên, khối lượng rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, điều kiện hạ tầng xử lý rác còn hạn chế, việc phân loại rác chưa đảm bảo, xử lý còn chưa được kịp thời, thời điểm nắng nóng hoặc giao mùa rác thải tại đây gây ùn ứ, bốc mùi hôi thối gây ô nhiễm môi trường xung quanh, ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân.

leftcenterrightdel
 Đoàn kiểm sát ghi nhận ý kiến của các hộ dân xung quanh.

Theo đánh giá của VKSND Khu vực 9, việc tồn tại bãi rác tự phát quy mô lớn gần khu dân cư không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân. Đây là một hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến lợi ích công cộng - đối tượng mà Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội đặt làm trọng tâm bảo vệ.

Từ kết quả kiểm tra hiện trường, xác minh các hộ dân sống xung quanh khu vực tập kết rác thải và làm việc với UBND phường Lê Đại Hành, VKSND Khu vực 9 đã ban hành kiến nghị yêu cầu UBND phường khắc phục tình trạng vi phạm, bảo đảm việc thu gom, tập kết và xử lý rác thải đúng quy định của pháp luật, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường trên phương tiện thông tin đại chúng, trong đó chú trọng tuyên truyền các hành vi vi phạm pháp luật và chế tài xử lý hiệu quả.

leftcenterrightdel
Sau khi làm việc với VKSND khu vực 9, UBND phường đã chỉ đạo xử lý ngay số lượng rác thải đã tập kết.

Thông qua các hoạt động nêu trên của Viện kiểm sát thể hiện vai trò chủ động trong việc bảo vệ lợi ích công cộng, đặc biệt là quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân - một trong những nội dung quan trọng đang được triển khai theo cơ chế thí điểm của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Có thể thấy, sự vào cuộc kịp thời, quyết liệt của VKSND khu vực 9 không chỉ giải quyết dứt điểm vụ việc tại một địa bàn cụ thể mà còn tạo hiệu ứng phòng ngừa chung, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường tại các địa phương lân cận, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân; tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn. 

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Thanh Thiện - Vũ Lệ