leftcenterrightdel
 VKSND Khu vực 8 phối hợp Công an xã Tân An Hội, TP Hồ Chí Minh thực hiện các thủ tục cấp Căn cước công dân cho trẻ khuyết tật tại tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi.

Từ việc nắm bắt thông tin thực tiễn, xác minh cụ thể từng trường hợp, đến kiến nghị giải pháp phù hợp với điều kiện của nhóm đối tượng đặc thù, vụ việc tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi là minh chứng rõ nét cho cách Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công đang từng bước được “đưa vào đời sống”, bằng những hành động cụ thể, thiết thực.

Khi quyền dân sự bị “mắc kẹt” bởi rào cản thủ tục

Qua công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và theo dõi tình hình triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15 trên địa bàn, VKSND Khu vực 8 ghi nhận thực tế tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi còn tồn tại nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thủ tục hành chính của các em học sinh.

Theo kết quả xác minh, trong tổng số 171 trẻ em khuyết tật đang học tập tại trường, có 21 trường hợp chưa được cấp Căn cước công dân. Đây đều là những em có hoàn cảnh đặc biệt, mắc bệnh hiểm nghèo, khả năng vận động hạn chế, không thể tự di chuyển đến trụ sở cơ quan Công an để thực hiện các bước thu nhận thông tin sinh trắc học theo quy trình thông thường.

Việc chưa được cấp Căn cước công dân không chỉ khiến các em gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện các quyền dân sự, tiếp cận chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục theo quy định của pháp luật. Trên thực tế, nguyện vọng của các em và gia đình là rất rõ ràng: được hoàn tất thủ tục pháp lý cơ bản để có thể “đứng tên” trong các quan hệ dân sự, được pháp luật ghi nhận đầy đủ tư cách chủ thể.

Nhận thấy đây là nhóm đối tượng đặc biệt yếu thế, thuộc phạm vi bảo vệ trọng tâm theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15, ngày 30/1/2026, VKSND Khu vực 8 đã ban hành Kiến nghị số 95/KN-VKSKV8 gửi Ban Chỉ huy Công an xã Tân An Hội, TP Hồ Chí Minh, đề nghị phối hợp triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm quyền dân sự cho các em.

Nội dung kiến nghị tập trung vào ba nhóm giải pháp chính: rà soát, hoàn thiện hồ sơ cư trú và giấy tờ liên quan; tổ chức cấp Căn cước công dân lưu động tại nơi ở hoặc nơi chăm sóc các em; đồng thời mở rộng rà soát trên địa bàn để kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp trẻ em khuyết tật, người yếu thế khác chưa được cấp Căn cước công dân.

Việc kiến nghị được xây dựng trên cơ sở pháp lý rõ ràng, bám sát điều kiện thực tế của đối tượng thụ hưởng, thể hiện rõ vai trò chủ động, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền con người, quyền trẻ em - đúng với tinh thần mà Nghị quyết 205/2025/QH15 hướng tới.

leftcenterrightdel
 VKSND Khu vực 8 kết hợp thăm hỏi và tặng quà cho 171 em nhỏ đang học tập tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang cận kề.

Kiến nghị được tiếp thu, quyền dân sự được khơi thông

Tiếp thu kiến nghị của VKSND Khu vực 8, sáng ngày 6/2/2026, Công an xã Tân An Hội đã phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành rà soát thông tin cư trú, thu thập hồ sơ, tổ chức thu nhận đặc điểm nhận dạng và sinh trắc học cho 21 trường hợp trẻ em khuyết tật đang học tập tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi.

Việc cấp Căn cước công dân được thực hiện theo hình thức phù hợp với điều kiện sức khỏe, khả năng vận động của từng em, bảo đảm quy trình pháp lý nhưng vẫn linh hoạt, nhân văn, tạo điều kiện tối đa để các em được thực hiện đầy đủ quyền nhân thân, quyền dân sự theo quy định.

Không dừng lại ở việc “xử lý xong một danh sách”, kiến nghị của VKSND Khu vực 8 còn góp phần thúc đẩy nhận thức của chính quyền và cơ quan chức năng địa phương trong việc chủ động rà soát, hỗ trợ các trường hợp tương tự, tránh để quyền lợi của nhóm yếu thế bị bỏ sót chỉ vì rào cản thủ tục.

Song song với việc phối hợp thực hiện kiến nghị, lãnh đạo và công chức VKSND Khu vực 8 đã trực tiếp đến thăm hỏi, động viên và trao tặng quà cho 171 em nhỏ đang học tập tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi. Những phần quà tuy không lớn về giá trị vật chất nhưng mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, thể hiện sự quan tâm, sẻ chia của ngành Kiểm sát đối với các em có hoàn cảnh kém may mắn, nhất là trong thời điểm Tết đến, Xuân về.

Vụ việc tại Trường Nuôi dạy trẻ em khuyết tật huyện Củ Chi có thể không phải là một câu chuyện lớn, cũng không khép lại bằng những hình ảnh long trọng. Nhưng với các em nhỏ nơi đây, việc được hoàn tất thủ tục pháp lý để có Căn cước công dân lại mang ý nghĩa rất cụ thể và gần gũi: từ nay, các em có thể thuận lợi hơn khi đi khám bệnh, tiếp cận chính sách hỗ trợ, hay đơn giản là có tên trong những hồ sơ cần thiết của cuộc sống hằng ngày.

Ở một góc nhìn khác, kiến nghị của VKSND Khu vực 8 cho thấy Nghị quyết 205/2025/QH15 đang được triển khai theo cách lặng lẽ nhưng bền bỉ, bắt đầu từ những nhu cầu rất nhỏ của người yếu thế. Không phải lúc nào cũng là những vụ việc phức tạp hay những tranh chấp lớn, đôi khi chỉ là tháo gỡ một thủ tục hành chính còn “kẹt lại” để quyền lợi của một đứa trẻ không bị bỏ quên.

Trong những bước đi ấy, Viện kiểm sát không đứng ở vị trí xa xôi của cơ quan tố tụng, mà hiện diện như một điểm tựa pháp lý, sẵn sàng lắng nghe và kết nối các cơ quan chức năng để pháp luật đến gần hơn với những mảnh đời cần được chở che. Và chính từ những việc làm tưởng chừng rất bình dị đó, tinh thần nhân văn của Nghị quyết 205/2025/QH15 dần được bồi đắp, không bằng khẩu hiệu, mà bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân.

Trân Định - Việt An - Cẩm Vân