Qua công tác kiểm sát việc thụ lý, giải quyết vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn cụ Nguyễn Thị T. (SN 1936) và bị đơn là ông Tô Văn K. (SN 1956), ở thôn Đoàn Kết, xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ do TAND khu vực 11, tỉnh Phú Thọ thụ lý giải quyết Thông báo thụ lý số 18 ngày 22/1/2025, VKSND khu vực 11 nhận thấy, UBND xã Yên Thạch (cũ), nay là xã Sông Lô có vi phạm trong hoạt động hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương, cụ thể:
Tại biên bản hòa giải tranh chấp đất đai do UBND xã Yên Thạch (cũ), nay là xã Sông Lô, tiến hành hòa giải ngày 27/9/2023, thành phần tham gia tiến hành hòa giải không nêu rõ ai là Chủ tịch Hội đồng hòa giải, người sinh sống lâu năm biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất các đương sự đang tranh chấp.
Việc làm nêu trên vi phạm điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 88 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013, tương ứng hiện nay là điểm b khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai năm 2024 và điểm c khoản 1 điều 105 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ.
    |
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 11 tham gia kiểm sát tại phiên tòa dân sự (Ảnh minh hoạ) |
Cũng tại các biên bản hòa giải tranh chấp đất đai, nội dung hòa giải của biên bản không ghi rõ nội dung tranh chấp, không thể hiện tranh chấp thửa đất nào, địa chỉ thửa đất ở đâu, nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất đang tranh chấp, nguyên nhân phát sinh tranh chấp (theo kết quả xác minh, tìm hiểu). Biên bản chỉ ghi chung chung ý kiến của các bên tham gia hòa giải.
Việc làm nêu trên là vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 88 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ qui định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, tương ứng hiện nay là khoản 2 Điều 105 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ.
Việc hòa giải của UBND xã Yên Thạch (cũ) với các vi phạm như trên chưa đảm bảo về nội dung, thành phần tham gia hòa giải nên khi Tòa án tiếp nhận hồ sơ để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự, phải tiếp tục xác minh, bổ sung các tài liệu chứng cứ, kéo dài việc giải quyết vụ án dẫn đến người dân gửi đơn thư khiếu nại nhiều lần và vượt cấp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, chính trị tại địa phương, ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan hành chính nhà nước.
Để đảm bảo việc giải quyết các vụ án tranh chấp đất đai đúng quy định, phòng ngừa vi phạm pháp luật trong hoạt động hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, VKSND khu vực 11 kiến nghị Chủ tịch UBND xã Sông Lô chỉ đạo rà soát, khắc phục và phòng ngừa vi phạm nêu trên và thực hiện nội dung sau đây:
Chỉ đạo các cán bộ công chức là thành viên của Hội đồng hòa giải hiện đang tham gia các buổi hòa giải tại địa phương rà soát lại toàn bộ nội dung biên bản hòa giải, tránh vi phạm tương tự xảy ra trong thời gian tới.
Tổ chức học tập, nghiên cứu, tập huấn các quy định mới của Luật đất đai năm 2024 về công tác hòa giải tại cơ sở, Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai về trình tự, thủ tục, trách nhiệm và công việc của UBND cấp xã trong việc hòa giải tranh chấp đất đai.
Sau khi nhận được kiến nghị của Viện kiểm sát, Chủ tịch UBND xã Sông Lô đã có văn bản tiếp thu, thực hiện.