TP Đồng Nai cần hơn 173.000 lao động, sân bay Long Thành "khát" nhân lực

Theo Sở Nội vụ TP Đồng Nai, để đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và mục tiêu đến năm 2030 có 2,6 triệu lao động có việc làm trong nền kinh tế, TP Đồng Nai phấn đấu tạo việc làm, cung ứng và giới thiệu việc làm cho khoảng 40.000-42.000 lao động mỗi năm. Giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu hỗ trợ việc làm cho khoảng 160.000-168.000 lượt lao động.

Sân bay Long Thành cần 14.000 lao động

Tại tọa đàm “Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ sinh thái Sân bay quốc tế Long Thành”, PGS-TS Cổ Tấn Anh Vũ, Phó Giám đốc Học viện Hàng không Việt Nam, cho biết sân bay Long Thành dự kiến cần khoảng 13.800-14.000 lao động trực tiếp và gián tiếp ở hơn 100 vị trí chuyên môn.

Nhu cầu nhân lực trải rộng từ quản lý bay, kỹ thuật tàu bay, an ninh hàng không, quản lý cảng, logistics đến các dịch vụ mặt đất và thương mại.

Nhân lực cho các lĩnh vực như: công nghệ cao, bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, tài chính số và kinh tế hàng không vẫn thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng.

Theo PGS-TS Cổ Tấn Anh Vũ, nhân lực hàng không không chỉ cần bằng cấp chuyên môn mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn, chứng chỉ theo quy định, có ngoại ngữ, khả năng vận hành công nghệ cao và thích ứng với môi trường áp lực.

PGS-TS Cổ Tấn Anh Vũ cho rằng để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho hệ sinh thái sân bay Long Thành cần sự liên kết chặt chẽ giữa “3 nhà”: nhà trường, cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Từ “đông lao động” sang “lao động chất lượng cao”

Theo PGS-TS Bùi Văn Hưng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, TP Đồng Nai có không gian phát triển mới với hệ thống khu, cụm công nghiệp, đô thị, logistics và hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay mới đáp ứng tương đối tốt các ngành sản xuất công nghiệp truyền thống, cơ khí, điện - điện tử, chế biến, chế tạo và dịch vụ cơ bản. Trong khi đó, nhân lực cho các lĩnh vực như công nghệ cao, bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, tài chính số và kinh tế hàng không vẫn thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng.

PGS-TS Bùi Văn Hưng nhận định, đầu tư cho con người hôm nay chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh và sự thịnh vượng lâu dài của TP Đồng Nai trong tương lai.

Chuyên gia Mai Tiến Nam nhận định, Đồng Nai có lợi thế về lực lượng lao động dồi dào và kinh nghiệm sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, để thu hút các ngành công nghệ cao, địa phương cần bổ sung nhân lực có chuyên môn sâu, ngoại ngữ, kỹ năng số, quản lý và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Theo ông Nam, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp FDI đang tập trung vào kỹ sư tự động hóa, cơ điện, công nghệ thông tin, bán dẫn, quản lý chuỗi cung ứng, logistics, vận hành kho thông minh, phân tích dữ liệu và quản lý sản xuất.

“Điểm nghẽn lớn hiện nay là sự kết nối giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ”, ông Nam nhận định.

Ths. Nguyễn Tuấn Anh, Chương trình Thạc sĩ Chính sách công, Trường Fulbright, đề xuất TP Đồng Nai phối hợp với doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng chương trình đào tạo về logistics, vận hành sân bay, hải quan, ngoại ngữ, dữ liệu, tự động hóa, bảo dưỡng kỹ thuật và quản trị chuỗi cung ứng.

Nếu nguồn nhân lực tại chỗ không đáp ứng, theo ông Tuấn Anh, các vị trí việc làm có thu nhập cao sẽ phải tuyển người từ địa phương khác, trong khi lao động tại chỗ chỉ tiếp cận được những công việc giản đơn.

Ths. Nguyễn Tuấn Anh, Chương trình Thạc sĩ Chính sách công, Trường Fulbright.

Xây dựng thành phố đáng sống để giữ chân nhân tài

Các chuyên gia cho rằng Đồng Nai cần chuyển từ tư duy “thu hút lao động” sang “thu hút nhân tài”, đồng thời xây dựng hệ sinh thái đủ sức giữ chân chuyên gia, kỹ sư và lao động trình độ cao.

Bên cạnh chính sách về thu nhập, địa phương cần phát triển nhà ở, giáo dục, y tế, giao thông công cộng, không gian xanh, văn hóa - thể thao và các dịch vụ đô thị chất lượng cao. Đây là những yếu tố quan trọng để người lao động và gia đình họ lựa chọn gắn bó lâu dài.

Ông Mai Tiến Nam nhận định: "Thu hút nhân tài không chỉ là câu chuyện về chính sách tiền lương, mà là xây dựng một hệ sinh thái để chuyên gia và gia đình họ muốn đến sinh sống, làm việc và phát triển lâu dài".

TP Đồng Nai cũng được khuyến nghị xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực đến năm 2045; hình thành trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực; tăng liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”; ưu tiên đào tạo AI, bán dẫn, robot, logistics, hàng không, trung tâm dữ liệu và công nghệ xanh; đồng thời có cơ chế thu hút chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư trong nước và quốc tế.

Với lợi thế về công nghiệp, logistics, cảng biển, giao thông kết nối vùng và đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành, Đồng Nai đang đứng trước cơ hội hình thành mô hình “thành phố sân bay - công nghiệp công nghệ cao - logistics quốc tế - đổi mới sáng tạo”.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa lợi thế này, các chuyên gia cho rằng nguồn nhân lực chất lượng cao phải được xác định là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững của TP Đồng Nai trong giai đoạn mới.