leftcenterrightdel
Lễ dâng hương lên các bậc tiên thánh tiên hiền.

Sự kiện hướng tới kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời tôn vinh truyền thống hiếu học, khoa bảng của dòng họ Nguyễn Thực – một trong những dòng họ tiêu biểu của vùng văn hóa Kinh Bắc.

Làng Vân Điềm, Du Lâm từ lâu nổi tiếng với truyền thống học hành, đỗ đạt. Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực, còn gọi là Nguyễn đại tôn, có nhiều thế hệ khoa bảng, làm quan xuyên suốt từ thời Lê Trung Hưng đến triều Nguyễn.

leftcenterrightdel
 
leftcenterrightdel
Trưng bày các tư liệu, tài liệu, bản dập, hình ảnh, được sưu tầm, phục chế từ châu bản, mộc bản, ảnh chụp thác bản.

Tiêu biểu là Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực đỗ đại khoa năm 1595. Tiếp nối truyền thống ấy là các vị tiến sĩ: Nguyễn Nghi, Nguyễn Khuê, Nguyễn Sỹ, Nguyễn Thẩm, Nguyễn Thưởng, Nguyễn Kham; cùng Hoàng giáp Nguyễn Tư Giản. Các vị đại khoa của dòng họ đã để lại nhiều dấu ấn trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, văn hóa, lịch sử, ngoại giao và giáo dục, trong đó có nhiều đóng góp đối với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và nền giáo dục nước nhà.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, ông Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh, từ thời Lê Trung Hưng đến triều Nguyễn, các vị khoa bảng của họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực không chỉ đóng góp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, ngoại giao, văn hóa mà còn để lại nhiều dấu ấn trong giáo dục – đào tạo.

leftcenterrightdel
TS. Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu Quốc Tử Giám trao tặng món quà Khuê Văn Các- biểu tượng Thủ đô Hà Nội cho nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Đình Tư.

Đáng chú ý, dòng họ có hai người từng giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám – vị trí tương đương hiệu trưởng ngày nay. Đặc biệt, sáu trong số tám vị tiến sĩ của họ Nguyễn được lưu danh trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Xuân Đính – Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam, bên cạnh những đóng góp to lớn cho đất nước, sự thành đạt của dòng họ Nguyễn Thực còn để lại nhiều bài học quý giá cho công tác giáo dục và đào tạo nhân tài hiện nay, đặc biệt là ý chí học tập, nghị lực vượt khó và truyền thống khuyến học của cha ông.

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Cường – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, đồng thời là hậu duệ của dòng họ – đề xuất cần tiếp tục phát huy truyền thống dòng họ Nguyễn Thực trong bối cảnh hiện đại thông qua các hoạt động như sưu tầm, số hóa tư liệu; dịch nghĩa văn bia và tài liệu Hán Nôm; giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử làng và dòng họ; đẩy mạnh khuyến học; kết nối di tích Vân Điềm với Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

leftcenterrightdel
Sự kiện góp phần làm sáng tỏ những đóng góp của một dòng họ khoa bảng tiêu biểu đối với lịch sử dân tộc và nền giáo dục nước nhà.

Tại hội thảo, 29 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện viện nghiên cứu, trường đại học và hậu duệ dòng họ đã tập trung làm rõ thân thế, sự nghiệp của các danh nhân khoa bảng; phân tích vai trò, đóng góp của các vị đại khoa đối với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và nền giáo dục nước nhà; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa liên quan đến dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực.

Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra hoạt động trưng bày tư liệu, tài liệu, bản dập, hình ảnh được sưu tầm, phục chế từ châu bản, mộc bản và các nguồn tư liệu lưu trữ, nghiên cứu thời gian qua.

Hội thảo không chỉ là dịp tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng nhân tài của cha ông mà còn góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa, giáo dục đặc sắc của dân tộc tới thế hệ hôm nay. Qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của Văn Miếu-Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục Việt Nam, đồng thời khơi dậy ý thức gìn giữ và phát huy các di sản văn hóa quý báu của đất nước.

Duy Minh