Cuộc thi Cuộc thi Thiết kế sản phẩm gốm của người Chăm năm 2026, do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức, được triển khai trong khuôn khổ thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” và Đề án Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” giai đoạn 2025 - 2028 và những năm tiếp theo.
Kết nối truyền thống với tư duy thiết kế hiện đại
Cuộc thi hướng đến tìm kiếm những ý tưởng, mẫu thiết kế sáng tạo và sản phẩm gốm mới, có giá trị thẩm mỹ, tính ứng dụng và khả năng thương mại hóa, nhưng vẫn thể hiện rõ bản sắc văn hóa Chăm và kỹ thuật chế tác truyền thống của nghề Gốm Chăm Bàu Trúc.
Các tác giả được khuyến khích khai thác những giá trị văn hóa Chăm, hoa văn, họa tiết truyền thống, tri thức dân gian và các yếu tố đặc trưng của làng nghề để sáng tạo những sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiêu dùng, quà tặng, trang trí, văn hóa, du lịch và xuất khẩu.
Sản phẩm dự thi thuộc các nhóm: quà tặng lưu niệm; gia dụng, đồ dùng sinh hoạt; trang trí nội thất, ngoại thất; mỹ thuật, nghệ thuật; sản phẩm phục vụ hoạt động văn hóa, du lịch và các sản phẩm gốm ứng dụng khác.
Cuộc thi được tổ chức qua 2 vòng sơ khảo và chung khảo.
    |
 |
| Gốm Chăm Bàu Trúc Khánh Hòa mang sắc màu thô mộc đặc trưng. Ảnh: Gốm Chăm Đàng Xem. |
Tại vòng sơ khảo, Ban Giám khảo đánh giá hồ sơ trên cơ sở bản vẽ, mô hình và bản thuyết minh ý tưởng để lựa chọn những tác phẩm có chất lượng vào vòng chung khảo.
Tại vòng chung khảo, các tác phẩm được lựa chọn sẽ được hoàn thiện thành sản phẩm thực tế. Đối với tác giả ở ngoài tỉnh Khánh Hòa và ở nước ngoài, sản phẩm được khuyến khích thể hiện theo mô hình 1:1 đối với tác phẩm có kích thước nhỏ hoặc tỷ lệ rút gọn phù hợp đối với ý tưởng có kích thước lớn.
Đối với tác giả trên địa bàn tỉnh, Ban Tổ chức khuyến khích sử dụng nguyên liệu và kỹ thuật chế tác truyền thống của nghề Gốm Chăm Bàu Trúc.
Các tác phẩm được đánh giá theo thang điểm 100, tập trung vào bốn nhóm tiêu chí: tính sáng tạo và giá trị thẩm mỹ; tính ứng dụng và khả năng thương mại hóa; giá trị văn hóa, tính kế thừa và phát huy bản sắc nghề Gốm Chăm Bàu Trúc; tính khả thi trong sản xuất và chất lượng thuyết minh ý tưởng.
Mở rộng không gian sáng tạo, kết nối với làng nghề!
Cuộc thi dành cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có năng lực, kinh nghiệm hoặc quan tâm đến thiết kế, sáng tạo sản phẩm gốm và phát triển nghề thủ công truyền thống.
Đối tượng tham gia gồm nghệ nhân, thợ thủ công, họa sĩ, nhà điêu khắc, nhà thiết kế, kiến trúc sư, giảng viên, sinh viên; doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh gốm; các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, công nghiệp văn hóa, thủ công mỹ nghệ và các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo mong muốn đóng góp cho việc bảo tồn, phát huy nghề Gốm Chăm Bàu Trúc.
|
 |
| Sản phẩm gốm Chăm khá đa dạng mẫu mã. Ảnh: Gốm Chăm Đàng Xem. |
Điểm đáng chú ý của Cuộc thi là không bắt buộc tác giả phải chế tác sản phẩm bằng nguyên liệu và kỹ thuật truyền thống của làng nghề ngay từ vòng sơ khảo. Tác giả có thể tham gia bằng bản vẽ, mô hình thiết kế hoặc sản phẩm mẫu, kèm theo thuyết minh về ý tưởng, giá trị văn hóa, công năng, vật liệu, khả năng sản xuất và thương mại hóa.
Đối với các tác phẩm được lựa chọn vào vòng chung khảo, Ban Tổ chức sẽ tạo điều kiện kết nối tác giả với nghệ nhân, hợp tác xã và cơ sở sản xuất Gốm Chăm Bàu Trúc để hoàn thiện sản phẩm theo ý tưởng thiết kế. Đây là cơ hội để đưa những ý tưởng sáng tạo từ bản vẽ trở thành sản phẩm thực tế, đồng thời tăng cường sự giao lưu, hợp tác giữa đội ngũ sáng tạo với cộng đồng làng nghề.
Gìn giữ di sản từ cộng đồng, thúc đẩy sáng tạo và phát triển
Thông qua Cuộc thi, Khánh Hòa mong muốn tạo thêm một không gian để nghệ nhân, cộng đồng làng nghề và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo cùng gặp gỡ, trao đổi và hợp tác, qua đó góp phần làm phong phú sản phẩm Gốm Chăm Bàu Trúc trên cơ sở giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Việc lựa chọn, hoàn thiện và quảng bá các thiết kế có giá trị được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị thương hiệu Gốm Chăm Bàu Trúc, mở rộng khả năng ứng dụng sản phẩm trong đời sống, văn hóa, du lịch và thị trường, đồng thời tạo thêm động lực cho việc bảo tồn và phát huy giá trị Nghệ thuật làm gốm của người Chăm trong đời sống đương đại.
Theo Kế hoạch, Lễ tổng kết, công bố kết quả và trao giải Cuộc thi dự kiến tổ chức ngày 10/10/2026, gắn với các hoạt động Lễ hội Katê của đồng bào Chăm.
|
 |
| Với kỹ thuật chế tác truyền thống độc đáo, trong đó bệ nặn cố định, nghệ nhân chạy quanh bệ nặn, nghề sản xuất gốm Chăm ở Khánh Hòa thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế. Ảnh: NH. |
Cơ cấu giải thưởng, Ban Tổ chức dự kiến trao 16 giải thưởng, gồm 1 Giải Nhất, 2 Giải Nhì, 3 Giải Ba và 10 Giải Khuyến khích.
Các tác phẩm đạt giải được trao Giấy chứng nhận và tiền thưởng theo dự toán kinh phí được cấp có thẩm quyền phê duyệt và quy định hiện hành.
Các tác phẩm đạt giải sẽ được giới thiệu, quảng bá, trưng bày và kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp để nghiên cứu hoàn thiện, sản xuất và phát triển sản phẩm trên cơ sở phù hợp với quy định của pháp luật. Qua đó, Cuộc thi hướng tới việc lựa chọn những mẫu thiết kế có tiềm năng để tiếp tục ứng dụng vào sản xuất, phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế làng nghề.
Thời gian và địa điểm tiếp nhận hồ sơ:
Ban Tổ chức tiếp nhận hồ sơ, tác phẩm dự thi đến hết ngày 25/9. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính đến: Trung tâm Văn hóa tỉnh Khánh Hòa, số 5 đường 2/4, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Email: trungtamvanhoatinhkhanhhoa@gmail.com.