Dấu ấn lịch sử qua những địa danh Hà Nội

Giữa nhịp sống đô thị không ngừng chuyển động, những công trình, góc phố ấy vẫn hiện diện thân thuộc, nơi dấu ấn lịch sử không chỉ lưu lại trong kiến trúc mà còn hòa vào dòng người, xe cộ và sinh hoạt thường nhật của người dân Thủ đô.

Cột cờ Hà Nội - dấu mốc của ngày trở về.

Đúng 15h ngày 10/10/1954, tại sân Cột Cờ, Ủy ban Quân chính Thành phố Hà Nội tổ chức lễ chào cờ lịch sử với sự tham gia của các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam tiếp quản Thủ đô. Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh Cột Cờ, đánh dấu thời khắc Hà Nội được giải phóng, khép lại những năm tháng đấu tranh, hy sinh gian khổ của quân và dân cả nước. Hơn bảy thập niên trôi qua, kỳ đài hơn 200 năm tuổi vẫn sừng sững giữa lòng Thủ đô, tiếp tục là chứng tích lịch sử, gợi nhắc niềm tự hào về ngày đoàn quân chiến thắng trở về.

Ga Hàng Cỏ (nay là ga Hà Nội) - đầu mối giao thông trong ngày tiếp quản.

Ngày 9/10/1954, lực lượng cách mạng tiến vào tiếp quản các cơ sở, công trình trọng yếu của Hà Nội, chuẩn bị cho ngày Thủ đô hoàn toàn giải phóng. Ga Hàng Cỏ (nay là ga Hà Nội), một đầu mối giao thông đường sắt quan trọng, gắn với quá trình tiếp quản và duy trì hoạt động giao thông của thành phố. Hơn bảy thập niên, nhà ga vẫn là điểm kết nối Hà Nội với nhiều địa phương, tiếp tục đón những chuyến tàu và dòng hành khách mỗi ngày.

Bắc Bộ phủ - dấu mốc chuyển giao quyền quản lý Thủ đô.

Trong những ngày đầu tháng 10/1954, các cơ quan, công sở và công trình trọng yếu tại Hà Nội lần lượt được bàn giao cho chính quyền cách mạng. Bắc Bộ phủ, công trình gắn với bộ máy chính quyền trong thời kỳ Pháp thuộc, là một địa điểm mang dấu ấn của giai đoạn chuyển giao lịch sử ấy. Ngày nay, công trình tại số 12 phố Ngô Quyền, gắn với Nhà khách Chính phủ, vẫn hiện diện giữa trung tâm Thủ đô, lưu giữ dấu tích của một thời kỳ lịch sử nhiều biến động.

Nhà hát Lớn Hà Nội - dấu ấn lịch sử giữa trung tâm Thủ đô.

Ngày 10/10/1954, Hà Nội tưng bừng trong không khí đón đoàn quân chiến thắng trở về. Cùng với những tuyến phố trung tâm, Nhà hát Lớn Hà Nội là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu chứng kiến sự chuyển mình của thành phố trong thời khắc lịch sử. Hơn bảy thập niên trôi qua, công trình vẫn là điểm nhấn kiến trúc giữa lòng Thủ đô, hiện diện trong đời sống văn hóa và sinh hoạt đô thị hôm nay.

Hồ Hoàn Kiếm - hòa cùng niềm vui ngày giải phóng.

Sáng 10/10/1954, hàng chục vạn người dân Hà Nội đổ ra các tuyến phố chính, mang cờ, hoa và ảnh, hân hoan chào đón đoàn quân giải phóng tiến vào thành phố. Khu vực trung tâm quanh hồ Hoàn Kiếm hòa chung không khí vui mừng của ngày Thủ đô được giải phóng. Hơn bảy thập niên sau, mặt hồ và Tháp Rùa vẫn là những hình ảnh thân thuộc của Hà Nội, lưu giữ ký ức về một dấu mốc trọng đại trong lịch sử thành phố.

Chợ Đồng Xuân - dấu chân đoàn quân giải phóng.

Sáng 10/10/1954, đội hình bộ binh, đoàn xe cơ giới và pháo binh thuộc Đại đoàn 308 lần lượt tiến qua khu vực Chợ Đồng Xuân trên hành trình tiếp quản trung tâm Hà Nội, giữa sự chào đón nồng nhiệt của người dân Thủ đô. Hơn bảy thập niên sau, khu chợ vẫn nhộn nhịp hoạt động mua bán, là một trong những đầu mối giao thương lâu đời của phố cổ, lưu giữ nhịp sống bền bỉ giữa lòng Thủ đô.

Ô Quan Chưởng - cửa ngõ đón đoàn quân tiếp quản Thủ đô.

Từ ngày 7 - 9/10/1954, các đơn vị bộ đội, trong đó có lực lượng thuộc Đại đoàn 308, lần lượt tiến qua Ô Quan Chưởng cùng bốn cửa ô khác để vào tiếp quản Hà Nội, chuẩn bị cho thời khắc Thủ đô hoàn toàn giải phóng. Hơn bảy thập niên sau, cửa ô cổ duy nhất còn lại của Thăng Long xưa vẫn hiện diện giữa phố phường đông đúc, lưu giữ dấu tích lịch sử của thành phố trong dòng chảy không ngừng của đời sống đô thị.

Di tích Cửa Bắc - chứng tích lịch sử của Thành cổ Hà Nội.

Ngày 9/10/1954, quân đội Pháp rút khỏi các vị trí tại Hà Nội, lực lượng cách mạng tiến vào tiếp quản những khu vực quân sự trọng yếu, trong đó có khu vực Thành Hà Nội. Di tích Cửa Bắc nằm trong quần thể thành cổ, lưu giữ những dấu tích của các cuộc giao tranh trong lịch sử, nổi bật là các vết đạn pháo trên tường thành từ trận đánh năm 1882. Ngày nay, di tích bên phố Phan Đình Phùng tiếp tục nhắc nhớ những thăng trầm của Thăng Long - Hà Nội qua các thời kỳ.

Cầu Long Biên - chứng nhân ngày quân Pháp rút khỏi Hà Nội.

Chiều 9/10/1954, những binh lính Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội qua cầu Long Biên, khép lại quá trình rút quân khỏi Thủ đô trước ngày 10/10 lịch sử. Hơn một thế kỷ kể từ khi được xây dựng, cây cầu thép bắc qua sông Hồng vẫn là một phần trong diện mạo đô thị Hà Nội. Những nhịp cầu in dấu thời gian tiếp tục chứng kiến sự đổi thay của thành phố, lưu giữ ký ức về một giai đoạn lịch sử đặc biệt.