Với mục tiêu tạo diễn đàn để các chuyên gia đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan nghiên cứu chuyên ngành, hiệp hội lữ hành, cũng như từ các trường đại học và chuyên gia quốc tế hiến kế, đưa ra các giải pháp để phát triển du lịch Khánh Hòa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực thúc đẩy các trụ cột kinh tế khác cùng phát triển, UBND tỉnh Khánh Hòa và Báo Tiền Phong đã phối hợp tổ chức hội thảo “Du lịch Khánh Hòa - Cực tăng trưởng thúc đẩy các trụ cột kinh tế”.

Hội thảo tập trung bàn thảo, rút ra kết luận từ các vấn đề bao gồm thực trạng và giải pháp phát triển du lịch Khánh Hòa trong giai đoạn 2025 - 2030 và tầm nhìn 2045; Chiến lược phát triển du lịch theo hướng đa dạng hóa, đưa du lịch thành cực tăng trưởng mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng của Khánh Hòa;

 Xây dựng các thương hiệu du lịch liên kết vùng: Từ du lịch biển đảo đến du lịch sinh thái, văn hóa; phát huy giá trị tổng thể, tiềm năng du lịch Khánh Hòa sau hợp nhất; phát huy lợi thế, đưa Khánh Hòa thành điểm đến hàng đầu Đông Nam Á, thành trung tâm du lịch biển đảo quốc tế;

Tìm giải pháp thúc đẩy các mô hình du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững; chuyển đổi số trong du lịch, tạo nền tảng bứt phát trong thu hút du khách…

leftcenterrightdel
 Hội thảo “Du lịch Khánh Hòa - Cực tăng trưởng thúc đẩy các trụ cột kinh tế”, Nha Trang ngày 19/12.

Khánh Hòa được Bộ Chính trị xác định là một trong ba vùng động lực phát triển của cả nước, với những nhiệm vụ và mục tiêu theo Nghị quyết 09-NQ/TW, du lịch xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, là trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế và là cực tăng trưởng mới của tỉnh trong giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn 2045.                

Theo tinh thần Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 14/7/2025 của Tỉnh ủy Khánh Hòa về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030; du lịch, dịch vụ được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, là một trong 4 trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế của tỉnh; tạo động lực thúc đẩy các trụ cột kinh tế khác cùng phát triển. Đến năm 2030, tỉnh Khánh Hòa đón khoảng 31,6 triệu lượt khách, trong đó có 10,5 triệu lượt khách quốc tế.

Du lịch, dịch vụ được kỳ vọng sẽ đóng góp 15% vào GRDP, đồng thời tạo việc làm cho hơn 300.000 lao động trực tiếp và gián tiếp trong ngành du lịch; xây dựng Khánh Hòa trở thành điểm đến hàng đầu Đông Nam Á, là trung tâm du lịch biển đảo quốc tế;                                    

Sau hợp nhất với tỉnh Ninh Thuận, các lợi thế về tiềm năng du lịch của tỉnh Khánh Hòa mới được bổ sung, không gian cảnh quan- văn hóa được mở rộng.

leftcenterrightdel
 Giới thiệu một số sản phẩm đặc trưng của Khánh Hòa trong khuôn khổ hội thảo.

Tham luận của đại diện Sở VHTT&DL tỉnh Khánh Hòa chỉ ra, ngành du lịch địa phương vẫn đối mặt với sản phẩm du lịch còn trùng lặp; hoạt động quảng bá quốc tế còn phân tán; nguồn nhân lực thiếu về chất và lượng; áp lực môi trường và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng lớn; cạnh tranh gay gắt từ các điểm đến trong khu vực. Từ đó cho thấy cần xây dựng chiến lược đa dạng hóa sản phẩm, thị trường và mô hình quản trị là yêu cầu then chốt.  

Tham luận cho rằng, phát triển du lịch là phát triển chuỗi giá trị toàn diện, do vậy phải gắn với tầm nhìn dài hạn, phát triển theo 4 trụ cột biển đảo - văn hóa - sinh thái - đô thị thông minh; định vị Khánh Hòa là điểm đến du lịch chất lượng cao, thân thiện môi trường; hài hòa giữa bảo tồn và khai thác.   

Theo tham luận, phát triển du lịch theo hướng đa dạng hóa là xu hướng, yêu cầu quan trọng hiện nay, ba gồm đa dạng hóa về sản phẩm, thị trường khách, mô hình đầu tư và nguồn lực, cũng như đa dạng hóa các vùng không gian du lịch gắn với quy hoạch tỉnh.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và không gian du lịch biển đẳng cấp quốc tế, bao gồm nâng cấp và mở rộng cảng hàng không, tăng số đường bay quốc tế thẳng đến các thị trường trọng điểm; hiện đại hóa hệ thống cảng biển du lịch đạt chuẩn đón tàu biển quốc tế lớn; xây dựng các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí - thương mại ven biển; hình thành trung tâm mua sắm miễn thuế, công viên chuyên đề; phát triển giao thông kết nối thông suốt tuyến đường ven biển trên địa bàn tỉnh.

leftcenterrightdel
 Du lịch biển đảo là thế mạnh và thương hiệu được biết đến trong và ngoài nước của tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: NH.

Ngoài ra, cùng với tăng cường quảng bá, liên kết vùng, trong phát triển nguồn nhân lực cần huẩn hóa đào tạo nhân lực theo tiêu chuẩn ASEAN; liên kết doanh nghiệp - trường đại học - cơ quan quản lý; phát triển lực lượng hướng dẫn viên chất lượng cao, đa ngôn ngữ, am hiểu văn hóa của địa phương, có kỹ năng và mang tính chuyên nghiệp.     

Đồng tình với quan điểm trên, Cục Du lịch (Bộ VHTT&DL) cho rằng, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quảng bá, ứng dụng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tiếp tục ban hành cơ chế chính sách đột phá, vượt trội để thu hút đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch;

Ưu tiên tập trung đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất kỹ thuật cho du lịch nhằm nâng cấp hạ tầng kết nối quốc tế; ban hành chính sách ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư để hoàn thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù chuyên biệt của Khánh Hòa đáp ứng nhu cầu thị trường mới; thu hút đầu tư, phát triển đồng bộ hệ sinh thái du lịch nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển..

Xây dựng và ban hành các cơ chế, chính sách để phát triển sản phẩm du lịch đêm, các tuyến cảnh quan ven biển và ven sông, đầu tư mạnh vào các sản phẩm du lịch có tính trải nghiệm sáng tạo. ...

leftcenterrightdel
 Tháp Bà Ponagar Nha Trang, di sản ngàn tuổi, điểm đến thu hút du khách của tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: NH.

Ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng, quá trình phát triển du lịch của tỉnh Khánh Hòa theo các chính sách đặc thù, cũng bộc lộ nhiều điểm nghẽn về thể chế và chính sách. Khung pháp lý hiện hành chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt trong các lĩnh vực mới nổi như du lịch biển đảo, du lịch sức khỏe, du lịch đêm và các dịch vụ trải nghiệm chất lượng cao, do trong nhiều nội dung luật chuyên ngành chưa có quy định hoặc thiếu hướng dẫn (như Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo, Luật Đất đai, Luật Đầu tư).

Công tác quản lý tài nguyên du lịch vẫn còn bất cập, nhất là trong quản lý, cấp phép và sử dụng mặt bằng biển, không gian vịnh hay khai thác tài nguyên biển đảo – những yếu tố cốt lõi đối với điểm đến Khánh Hòa.

Bên cạnh đó, dù Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 92/2015/NQ-CP về một số giải pháp phát triển du lịch trong tình hình mới và sau đó Chính phủ tiếp tục có các đề án hỗ trợ (như thành lập Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch theo Luật Du lịch 2017), nhưng vẫn thiếu các cơ chế mang tính đột phá để thu hút các dự án chiến lược về nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch MICE hay du lịch y tế.

Việc phân cấp và uỷ quyền trong quản lý du lịch còn hạn chế, chưa tạo điều kiện để địa phương chủ động xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

leftcenterrightdel
 Biểu diễn nặn gốm Chăm, trong đó cách nặn gốm vẫn tuân thủ các kỹ thuật truyền thống cổ xưa. Ảnh: NH.

Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi- chuyên gia trong lĩnh vực biển đảo, môi trường, nghề cá, nhấn mạnh, trong điều kiện tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, thiên tai đang hiện hữu, ngày càng khốc liệt, cực đoan, khó lường, khó đoán định, thì những cơn bão biển, mưa to, lũ lụt gây thiệt hại chưa từng có năm 2025 này chính là bài học thực chứng để tỉnh cân nhắc kỹ cách thức đầu tư phát triển du lịch biển, đảo đến năm 2030. Khánh Hòa đang vẽ lại bản đồ du lịch địa phương, nhấn mạnh đến du lịch biển, đảo dựa trên định hướng phát triển mới của tỉnh, hướng tới một đô thị trực thuộc TW vào năm 2030, nhưng cần phải thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu. 

Tham luận từ Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam lưu ý việc phát triển du lịch Khánh Hòa, trên cơ sở nền tảng giá trị văn hóa -hướng tới tăng trưởng bền vững và bản sắc địa phương.

Theo đó, du lịch cần phát triển dựa trên cơ sở tôn trọng các phong tục, tập quán, và cộng đồng địa phương, tránh tình trạng thương mại hóa làm mai một bản sắc văn hóa; phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh: Hướng tới xây dựng các loại hình du lịch, sản phẩm du lịch thân thiện với môi trường, sử dụng bộ tiêu chuẩn du lịch xanh đã được tỉnh công bố để cụ thể hóa mục tiêu phát triển bền vững. 

leftcenterrightdel
 Du lịch dã ngoại đang là một xu thế của du khách trong và ngoài nước. Ảnh: NH.

Mặt khác, tăng cường sự tham gia của cộng đồng: Khuyến khích người dân địa phương tham gia vào các hoạt động du lịch, từ cung cấp dịch vụ đến bảo tồn các giá trị văn hóa, đảm bảo lợi ích kinh tế được chia sẻ công bằng. 

Tiến sĩ Cao Trí Dũng- Chủ tịch Liên chi hội Lữ hành Việt Nam, đưa ra xu hướng thị trường khách du lịch nội địa và quốc tế, bao gồm xu hướng du lịch “chữa lành”, du lịch trải nghiệm địa phương.. từ đó cho rằng cần phải phát triển các sản phẩm, dịch vụ du lịch tương ứng để đáp ứng nhu cầu.

Tham luận của Sở Nông nghiệp và môi trường Khánh Hòa đặt vấn đề việc khai thác thế mạnh của hơn 600 sản phẩm OCOP được công nhận đạt từ 3 sao trở lên, từ đó xây dựng các sản phẩm, dịch vụ du lịch đặc trưng của tỉnh, nâng cao chất lượng các sản phẩm hiện có; phát huy hiệu quả các làng nghề truyền thống trong việc sản xuất các mặt hàng lưu niệm phục vụ khách du lịch. 

Trong khi Sở VHTT&DL tỉnh Lâm Đồng cho rằng, cả hai tỉnh đều đối mặt thách thức bảo vệ môi trường khi du lịch phát triển mạnh, từ đó có thể cùng xây dựng tiêu chuẩn chung về du lịch bền vững, triển khai chương trình bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa,... Lâm Đồng cam kết 100% khách sạn 3 sao trở lên đạt chứng nhận xanh vào 2028 và mong được chia sẻ kinh nghiệm với Khánh Hòa để lan tỏa thông điệp “Mỗi du khách - Một hành động xanh”.

leftcenterrightdel
 Du lịch trải nghiệm tại khu du lịch sinh thái Nhân Tâm, Khánh Hòa. Ảnh: NH.

Cùng với nhu cầu liên kết vùng, Sở VHTT&DL Lâm Đồng cũng đặt vấn đề về kết nối nguồn nhân lực; cho biết, Khánh Hòa có nhiều kinh nghiệm quản lý điểm đến, phát triển du lịch hội nghị - sự kiện và đón tiếp khách quốc tế. Việc tổ chức chương trình trao đổi, đào tạo nguồn nhân lực giữa hai tỉnh sẽ giúp Lâm Đồng nâng cao năng lực quản lý, trong khi Khánh Hòa tham khảo mô hình du lịch nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng từ Lâm Đồng - một sự trao đổi hai chiều, cùng có lợi.

Sở VHTT&DL tỉnh Đắl Lắk đề cập mô hình liên kết cụ thể theo vệt, từ đại ngàn đến biển xanh, từ đó phát triển các dòng sản phẩm gắn với xây dựng các tour liên tỉnh kết nối các điểm đến cảnh quan-văn hóa- di sản.

Trong tham luận có tiêu đề “Thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại Khánh Hòa thông qua các Tiêu chuẩn ESG”, Tiến sĩ Alex H. Kaufman, chuyên gia tư vấn quốc tế về tích hợp ESG, lưu ý, Khánh Hòa luôn đặt ra các chỉ tiêu tăng trường du lịch hàng năm, từ đó đặt câu hỏi, liệu sự tăng trưởng liên tục của những con số này có bền vững không.

Tiến sĩ Kaufman cho rằng, tăng trưởng trong tương lai của Khánh Hòa phụ thuộc cốt yếu vào việc quản lý các rủi ro về môi trường và xã hội. Theo ông, khung pháp lý tại Việt Nam về bảo vệ môi trường, kiểm soát ô nhiễm, tiêu chuẩn quản lý chất thải, bảo vệ đa dạng sinh học.. cần phải được phổ biến rộng rãi, giám sát chặt chẽ và thực thi nghiêm túc.

leftcenterrightdel
 Du khách nước ngoài thích thú trải nghiệm công việc cấy lúa của nhà nông. Ảnh: NTH.

Mặt khác cần khuyến khích sự thay đổi, có các động lực rõ ràng cho ngành công nghiệp cũng như du lịch, trong đó du lịch bền vững sẽ thu hút phân khúc du khách mới có ý thức trách nhiệm.

Các chuyên gia đến từ Trường đại học Thái Bình Dương đưa ra một số bài học kinh nghiệm trên thế giới về phát triển du lịch xanh, cho biết, một khảo sát tại Mỹ trong lĩnh vực nhà hàng cho thấy, khách hàng muốn sử dụng dịch vụ trong các cơ sở xanh vì họ nghĩ như vậy sẽ tốt hơn cho môi trường. Ngoài ra, khách sẵn sàng chi trả thêm một khoản nhỏ để sử dụng dịch vụ trong các nhà hàng xanh.

Quan trọng nhất, trong nghiên cứu này cho thấy các hành vi thân thiện với môi trường từ phía nhân viên được đánh giá cao nhất và có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định chi trả thêm này. Yếu tố này được so sánh cùng thực phẩm xanh và các chiến dịch từ thiện xanh.

Một nghiên cứu tại Pháp cho thấy, các hành động xanh ngày nay không còn được coi là yếu tố vượt trội mà là điều bắt buộc phải có trong dịch vụ. Điều này có nghĩa các chương trình này nếu không có thì sẽ làm giảm ngay mức độ hài lòng của du khách. Do đó, nhân viên khách sạn và các không gian dịch vụ tiếp xúc trực tiếp với khách phải liên tục thể hiện được các chương trình xanh này để giữ vững được mức độ hài lòng của du khách.

Nghiên cứu khác được tiến hành tại hai điểm Slovenia và Áo đã tổng hợp các 4 nhóm hành vi xanh từ dịch vụ nhân viên sẽ được khách quan tâm nhất bao gồm: Thái độ của nhân viên trong các hành động xanh, trang thiết bị thân thiện với môi trường, sử dụng điện nước hiệu quả, thức ăn thân thiện với môi trường. Trong đó, nhóm hành vi của nhân viên được đánh giá cao nhất.

Dữ liệu lớn từ trang đánh giá TripAdvisor sau khi được phân tích cũng chỉ ra những khác biệt văn hóa trong việc đánh giá dịch vụ xanh. Điểm chung lớn nhất là các khách hàng đều chú trọng đánh giá dịch vụ xanh qua 3 yếu tố: tối ưu hóa năng lượng, đồ ăn bền vững, và nhân viên thân thiện với môi trường.

N.H