Liên tiếp nhiều tàu trúng đạn!

Cơ quan An ninh hàng hải Anh (UKMTO) mới đây đã đưa ra khoảng 10 cảnh báo về các vụ tấn công nhằm vào các tàu thuyền trong khu vực eo biển Hormuz, tuy nhiên chỉ công bố rất ít thông tin chi tiết về các trường hợp cụ thể.

Trong khi hôm 6/3, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã liệt kê 9 vụ tấn công tàu thuyền khu vực eo biển Hormuz, kể từ ngày 28/2, khiến 7 người thiệt mạng, 1 người mất tích, 6 người khác bị thương.

Cụ thể, theo IMO, ngày 6/3, tàu Mussafah 2 bị trúng đạn cách bờ biển Oman 11km về phía bắc, khiến 4 thủy thủ thiệt mạng, 3 người khác bị thương.

Ngày 5/3, tàu Sonangol Namibe bị tấn công khi cách Mubarak Al Kabeer, Kuwait 55km về phía đông nam.

Ngày 4/3, tàu Safeen Prestige trúng đạn cách bờ biển Oman 3,7 km về phía bắc. Hậu quả làm hư hỏng thân tàu phía trên mớn nước.

Trong ngày 3/3, có hai tàu Gold Oak (cách Fujairah, UAE 13km về phía đông) và Libra Trader (cách Fujairah, UAE 18,5km về phía đông) khiến 2 tàu hư hại.

leftcenterrightdel
 Eo biển Hormuz là cửa hẹp của Vịnh Ba Tư, nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới đi qua. Ảnh: GM.

Riêng ngày 1/3, có 4 tàu bị tấn công, gồm: tàu Stena Imperative (tại bến cảng Bahrain), tàu Hercules Star (cách Mina Saqr, UAE 31,5km về phía tây bắc), tàu MKD Vyom (cách Muscat, Oman 96km về phía Tây Bắc) và tàu Skylight (cách Khasab, Oman 9,2km về phía Bắc).

Bốn vụ tấn công khiến 3 người thiệt mạng, gồm: 1 công nhân đóng tàu, 2 thủy thủ; ngoài ra khiến 1 thủy thủ mất tích, 6 người bị thương, gồm 2 công nhân đóng tàu, 4 thủy thủ. Hai tàu Skylight và Hercules Star bị hỏa hoạn sau tấn công.

Hôm 8/3, Indonesia thông báo 1 tàu có đặc điểm và vị trí cuối cùng được biết đến trùng khớp với tàu Mussafah 2 đã bị chìm 2 ngày trước đó, nhưng mâu thuẫn về số người thương vong.

Jakarta báo cáo có 3 thành viên thủy thủ đoàn người Indonesia mất tích, 1 người Indonesia khác bị thương và 4 người sống sót thuộc các quốc tịch khác.

Gián đoạn thương mại toàn cầu!

Eo biển Hormuz là nơi lưu thông khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Theo Công ty Kpler, đơn vị vận hành nền tảng MarineTraffic, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển này đã giảm 90% trong một tuần.

Dữ liệu của MarineTraffic hôm 6/3 cho biết, chỉ có 9 tàu thương mại, bao gồm tàu chở dầu, tàu chở hàng và tàu container, được ghi nhận đi qua eo biển Hormuz kể từ ngày 2/3.

Trong khi đó, Công ty An ninh hàng hải Vanguard cho biết, tàu Mussafah 2 đã bị trúng 2 tên lửa khi đang cố gắng hỗ trợ tàu container Safeen Prestige, vốn đã bị trúng tên lửa 2 ngày trước đó.

“Các báo cáo sự cố gần đây cho thấy, các tàu cung cấp hỗ trợ hoặc thực hiện các hoạt động cứu hộ cho các tàu đã bị nhắm mục tiêu trước đó, cũng có thể phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công.”, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC), do liên minh Hải quân phương Tây điều hành, cảnh báo trong một thông báo hôm 8/3.

Theo JMIC, cách thức tấn công nhắm vào các tàu neo đậu và tàu hỗ trợ được quan sát cho thấy, đây là một chiến dịch tập trung vào việc tạo ra sự bất ổn trong lưu thông hàng hải và ngăn chặn hoạt động thương mại bình thường, hơn là một nỗ lực có chủ đích nhằm đánh chìm tàu.

Ngày 5/3, UKMTO cho biết, số lượng tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh từ 50 chiếc vào ngày 28/2 (ngày bùng nổ chiến tranh Iran) xuống còn 3 chiếc vào các ngày 1/3 và 2/3 và không có bất kỳ một chiếc nào đi qua vào  3/3.

leftcenterrightdel
 Tàu dầu Skylight mang cờ Palau đã bị tấn công hôm 1/3, cách cảng Khasab của Oman khoảng hơn 9km về phía Bắc. Nguồn: Cartoonistrrs.

Số lượng tàu hàng (không phải tàu chở dầu) đi qua eo biển cũng giảm mạnh, từ 98 chiếc vào ngày 28/2, xuống còn 18 tàu, 7 tàu và 1 tàu lần lượt vào 3 ngày đầu tiên của tháng Ba, so với con số bình thường khoảng 138 chiếc mỗi ngày, theo JMIC.

Theo dữ liệu theo dõi vị trí tàu do hãng tin Bloomberg (Mỹ) tổng hợp, tính đến ngày 5/3, khối lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz đã giảm  hơn 95% so với ngay trước khi nổ ra chiến tranh. 

Theo dữ liệu theo dõi vị trí tàu của Vortexa và Kpler, tính đến ngày 5/3, có khoảng 300 tàu chở dầu không thể đi qua và đang phải neo lại bên trong eo biển Hormuz. 

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) có trụ sở tại Paris (Pháp) cho biết tính đến năm 2025, lượng dầu đi qua eo biển Hormuz đạt khoảng 15 triệu thùng mỗi ngày. Khối lượng vận chuyển các sản phẩm khác như khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày. 

Điểm đến chủ yếu của các chuyến hàng này là các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc,..

Theo Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez, khoảng 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư, bên trong eo biển, trên các tàu thuyền trong điều kiện rủi ro cao và áp lực tinh thần đáng kể. 

leftcenterrightdel
 Giao thông qua eo biển Hormuz tê liệt khiến hàng trăm tàu dầu ùn ứ. Ảnh: Osinttechnical.

Ngoài sự gián đoạn đối với thương mại toàn cầu, IMO nhấn mạnh, mối quan tâm hàng đầu của cơ quan này vẫn là những tác động về mặt nhân đạo và an toàn đối với các thủy thủ trên các tàu hoạt động trong khu vực.

Ngày 28/2, ngay sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố đóng cửa đối với eo biển Hosmuz.

“Không một tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran.”, tuyên bố của IRGC nói.

Theo Trung tâm an ninh hàng hải Oman, nhưng ngày qua, một số tàu dầu lưu thông qua eo biển Hormuz đã bị trúng đạn, bốc cháy mà không rõ bên nào là thủ phạm.

Trước đó, vào giữa tháng Hai, Iran đã tạm thời đóng cửa một phần eo biển với lý do để đảm bảo an toàn cho một cuộc tập trận quân sự. Ngay sau đó, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 6%.

Ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Hải quân nước này sẽ hộ tống các tàu chở dầu thương mại qua eo biển Hormuz nếu cần thiết, để bảo đảm duy trì hoạt động vận chuyển hàng hóa ở vùng Vịnh trong bối cảnh rủi ro gia tăng do xung đột.

Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói, ông đang tìm cách xây dựng một liên minh để bảo đảm an ninh cho các tuyến đường biển thiết yếu đối với nền kinh tế toàn cầu trong khu vực.

Nhắc lại tuyên bố của ông Trump, ngày 6/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết, nước này sẽ hộ tống các tàu hàng đi qua eo biển Hormuz ngay khi điều đó cho phép.

Vân Phong