Hủy hai bản án để làm rõ ngày, tháng, năm sinh
Vừa qua, tại Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Thái Nguyên, TAND tỉnh Thái Nguyên tổ chức phiên tòa lưu động xét xử sơ thẩm bị cáo Tráng A Của (SN 1994, trú tại xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ; nay là xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La) về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Kết thúc phiên tòa, HĐXX tuyên phạt Tráng A Của mức án tử hình.
Trước đó, tháng 9/2020, vụ án Mua bán trái phép chất ma túy này đã được TAND tỉnh Thái Nguyên đưa ra xét xử và tuyên phạt Tráng A Của mức án tử hình. Tại Bản án hình sự phúc thẩm ngày 22/10/2021, TAND cấp cao tại Hà Nội xác định Tráng A Của sinh ngày 9/9/1989 và giữ nguyên bản án sơ thẩm về tội danh, hình phạt đối với bị cáo.
Tuy nhiên, tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm ngày 6/12/2024, Chánh án TAND tối cao kháng nghị đối với Bản án hình sự phúc thẩm ngày 22/10/2021 của TAND cấp cao tại Hà Nội; đề nghị Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, hủy Bản án hình sự phúc thẩm ngày 22/10/2021 của TAND cấp cao tại Hà Nội và Bản án hình sự sơ thẩm ngày 8/9/2020 của TAND tỉnh Thái Nguyên để điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật.
Ngày 15/8/2025, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ra Quyết định số 11/2025/HS-GĐT. Theo nhận định của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, về xác định tội danh, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm kết án Tráng A Của về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” là có căn cứ.
Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, Cơ quan điều tra chưa làm rõ ngày, tháng, năm sinh của Tráng A Của, dẫn đến việc Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định không thống nhất. Nhiều tài liệu, tình tiết còn mâu thuẫn, chưa được xác định, làm rõ để có cơ sở xác định chính xác ngày, tháng, năm sinh của Tráng A Của.
Tòa án cấp sơ thẩm xác định Tráng A Của sinh ngày 9/6/1994, trong khi Tòa án cấp phúc thẩm xác định bị cáo sinh ngày 9/9/1989. Theo Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, cả hai mốc thời gian này đều chưa có đủ căn cứ vững chắc.
Từ nhận định trên, TAND tối cao quyết định chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm ngày 6/12/2024 của Chánh án TAND tối cao; hủy Bản án hình sự phúc thẩm ngày 22/10/2021 của TAND cấp cao tại Hà Nội; hủy Bản án hình sự sơ thẩm ngày 8/9/2020 của TAND tỉnh Thái Nguyên; chuyển vụ án cho VKSND tối cao để điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật.
Thuê người vận chuyển 80 bánh heroin
Theo cáo trạng của VKSND tối cao, với mục đích mua bán trái phép chất ma túy để kiếm lời, ngày 10/9/2017, Tráng A Của đã thuê Hà Văn Định và Mùi Văn Thương, với tiền công 50 triệu đồng/người, vận chuyển 80 bánh heroin có tổng khối lượng hơn 27,7kg bằng xe ô tô từ tỉnh Sơn La đến huyện Đồng Hỷ (cũ), tỉnh Thái Nguyên, để giao cho người mua ma túy thì bị Công an tỉnh Thái Nguyên phát hiện, bắt giữ.
Khi biết Thương và Định bị bắt, Của trốn khỏi địa phương. Đến ngày 24/12/2019, Của bị Công an tỉnh Sơn La bắt theo lệnh truy nã.
    |
 |
| Các Kiểm sát viên đại diện VKSND tỉnh Thái Nguyên thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa. |
Tại Cơ quan điều tra, Tráng A Của khai nhận, khoảng tháng 8/2017, qua người quen là Sồng A Hua, Của được bảo đến khu vực thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ (cũ), tỉnh Thái Nguyên, gặp một người phụ nữ tên Thảo để nhận mặt, nhằm lần sau bán ma túy. Hua đồng thời cho Của số điện thoại của Thảo.
Khoảng 20h ngày 9/9/2017, Hua đi ô tô chở ma túy đến nhà Của và bảo Của chuyển số ma túy này đến thị trấn Chùa Hang để bán cho Thảo. Hua trả công cho Của 120 triệu đồng và cho Của 6 viên ma túy tổng hợp hồng phiến để sử dụng. Của đồng ý và thuê Thương, Định vận chuyển số ma túy nêu trên. Lời khai của Tráng A Của phù hợp với lời khai của Định và Thương.
Tuy nhiên, trong quá trình điều tra về sau, Của phản cung, không thừa nhận hành vi phạm tội. Bị cáo khai không quen biết Định, Thương; ngày 10/9/2017 không thuê Định và Thương vận chuyển ma túy từ Sơn La đến Thái Nguyên; không biết nguồn gốc số ma túy bị thu giữ, không biết Thảo cũng như không biết chiếc xe chở ma túy là của ai. Của cho rằng lời khai ban đầu tại Cơ quan điều tra là khai bừa, không đúng sự thật.
Làm rõ ngày sinh của bị cáo, củng cố chứng cứ buộc tội
Kết quả điều tra lại của Cơ quan CSĐT Bộ Công an (C04), căn cứ kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an, xác định Tráng A Của có độ tuổi từ 30 đến 35, tương ứng sinh trong khoảng từ năm 1990 đến năm 1995.
Tiến hành xác minh về ngày, tháng, năm sinh của Tráng A Của, cơ quan chức năng xác định tại sổ đăng ký hộ khẩu lưu giữ tại Công an xã Vân Hồ thể hiện Tráng A Của sinh ngày 9/6/1994. Đồng thời, tra cứu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tính đến ngày 11/4/2025, ngày, tháng, năm sinh của Tráng A Của được xác định là 9/6/1994.
Trong khi đó, tại sổ đăng ký khai sinh lưu giữ tại UBND xã Vân Hồ thể hiện Tráng A Của sinh ngày 9/9/1989. Người đi đăng ký khai sinh là ông Tráng A Cải, bố đẻ của Của, đăng ký khai sinh ngày 5/12/2011. Ông Cải đã chết ngày 12/4/2020.
Theo kết quả xác minh, việc cấp giấy khai sinh cho Tráng A Của với ngày sinh 9/9/1989 được thực hiện theo đề nghị của ông Tráng A Cải, do ông Cải cung cấp thông tin; ngoài ra không có giấy tờ, tài liệu nào để đối chiếu.
Sổ hộ khẩu cũ của gia đình ông Tráng A Cải do Công an xã Lóng Luông cũ (nay là xã Vân Hồ) cấp ngày 9/12/2011, tức sau ngày ông Cải đăng ký khai sinh cho Của 4 ngày, được lưu tại tàng thư hộ khẩu Công an xã Vân Hồ cũng thể hiện Tráng A Của sinh ngày 9/9/1989.
|
 |
| Bị cáo Tráng A Của tại phiên xét xử. |
Về tội danh, các cấp xét xử xác định Tráng A Của phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” là có căn cứ. Kháng nghị giám đốc thẩm không yêu cầu xác định lại tội danh; kết quả điều tra lại không có gì thay đổi so với kết quả điều tra trước đây. Do đó, việc xác định Tráng A Của phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.
Giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị tử hình
Luận tội tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát khẳng định, mặc dù bị cáo Tráng A Của không thừa nhận hành vi phạm tội, nhưng căn cứ các tài liệu, chứng cứ đã thu thập, có đủ cơ sở xác định bị cáo phạm tội.
Đáng chú ý, lời khai ban đầu của Tráng A Của phù hợp với lời khai của Hà Văn Định, Mùi Văn Thương về diễn biến hành vi phạm tội. Đặc biệt, lời khai gần đây nhất của Mùi Văn Thương ngày 26/1/2026 xác định Của là người thuê Định và Thương vận chuyển trái phép chất ma túy.
Theo đại diện Viện kiểm sát, những lời khai này khách quan, phù hợp với các chứng cứ khác đã được thu thập trong hồ sơ vụ án như: Biên bản sự việc do Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Nguyên lập ngày 11/9/2017; vật chứng thu giữ là 80 bánh heroin có tổng khối lượng hơn 27,7kg; biên bản nhận dạng qua ảnh của Hà Văn Định đối với Tráng A Của; biên bản nhận dạng qua ảnh của Mùi Văn Thương đối với Tráng A Của và Kết luận giám định độ tuổi của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an đối với Tráng A Của.
Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, quá trình điều tra về sau và cho đến nay, Tráng A Của phản cung, không thừa nhận hành vi phạm tội. Tuy nhiên, việc thay đổi lời khai của bị cáo là không có căn cứ và nhằm mục đích chối tội.
Các cấp xét xử trước đây đã xác định Tráng A Của phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” là có căn cứ. Kháng nghị giám đốc thẩm không yêu cầu xác định lại tội danh, kết quả điều tra lại cũng không làm thay đổi kết quả điều tra trước đây về tội danh. Vì vậy, việc xác định Tráng A Của phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2025) là có căn cứ, đúng pháp luật.\
“Tổng hợp các tình tiết, chứng cứ thu thập được cho thấy cáo trạng của VKSND tối cao truy tố Tráng A Của, sinh ngày 9/6/1994, về tội ‘Mua bán trái phép chất ma túy’ theo điểm b khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2025) là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật”, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh.
“Vì vậy, tại phiên tòa hôm nay, Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm đã truy tố đối với bị cáo Tráng A Của như bản cáo trạng đã công bố mà không có thay đổi, bổ sung gì về tội danh”, đại diện Viện kiểm sát nêu quan điểm.
Trong vụ án này, Tráng A Của đã có hành vi mua bán trái phép 80 bánh heroin, có tổng khối lượng đặc biệt lớn, hơn 27,7kg, với mục đích kiếm lời. Áp dụng điểm b khoản 5 Điều 251, điểm s khoản 1 Điều 51, Điều 40 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Viện kiểm sát đề nghị HĐXX xử phạt Tráng A Của mức án tử hình.
Bản luận tội còn nêu rõ, đối với hình phạt bổ sung và xử lý vật chứng, các nội dung này đã được giải quyết theo Bản án hình sự phúc thẩm số 483/2021/HS-PT ngày 22/10/2021 của TAND cấp cao tại Hà Nội.
Sau khi xem xét toàn diện nội dung vụ án, HĐXX TAND tỉnh Thái Nguyên tuyên phạt Tráng A Của mức án tử hình về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, theo đúng tội danh mà cáo trạng của VKSND tối cao truy tố.