Truy tố loạt lãnh đạo doanh nghiệp
VKSND tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 47 bị can khác trong vụ án “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và các tỉnh, thành phố.
Trong số 47 bị can có 45 bị can bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, theo khoản 3, Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Còn lại 2 bị can bị truy tố theo khoản 2, Điều 222 Bộ luật Hình sự gồm Hoàng Tân Cương (cựu Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) và Nguyễn Ngọc Ánh (Giám đốc Công ty TNHH Đà Thành, trước đây là Công ty TNHH Cây xanh Công Minh Đà Nẵng).
Trong vụ án này, bị can Nguyễn Công Minh (1972, tại Hà Tĩnh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh) và dàn lãnh đạo của Công ty TNHH Cây xanh Công Minh bị truy tố theo khoản khoản 3, Điều 222 Bộ luật Hình sự gồm:
Lê Thị Hòa (SN 1983 tại Ninh Bình, Phó Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh; Giám đốc Công ty TNHH Cây xanh Công Minh);
Ngô Thị Ngọc Lý (SN 1984 tại Ninh Bình, Trưởng Ban Pháp lý Tổng Công ty Cây xanh Công Minh; nguyên Giám đốc Công ty TNHH Công Minh Cầy xanh);
Trần Văn Chiến (SN 1958 tại Hưng Yên, nguyên Phó Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh);
Thái Hữu Dũng (SN 1987 tại Hà Tĩnh, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Cây xanh Tây Nam Bộ);
Khúc Văn Hợi (SN 1982 tại Hải Phòng, nguyên Giám đốc khu vực Tây Nguyên Tổng Công ty Cây xanh Công Minh);
Lê Quang Tuynh (SN 1975 tại Hưng Yên, nguyên Giám đốc khu vực Miền Bắc Tổng Công ty Cây xanh Công Minh);
Trần Văn Chu (SN 1990 tại Gia Lai, nguyên Giám đốc khu vực trung miền trung Tổng Công ty Cây xanh Công Minh);
Lê Minh Hiếu (SN 1988 tại Thanh Hóa, nguyên giám đốc Công ty TNHH Cây xanh Tây Nguyên)… Nguyễn Hữu Sáng (SN 1982 tại Hà Tĩnh, Giám đốc Công ty TNHH Môi trường đô thị Hà Tĩnh).
Ngoài một loạt giám đốc công ty cây xanh bị truy tố còn có một số lãnh đạo cấp huyện (cũ) bị truy tố như Đặng Trọng Vân (SN 1968 tại Nghệ An, cựu Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị);
Võ Đắc Hóa (SN 1970 tại Thanh Hóa, cựu Chủ tịch UBND huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị);
Phan Văn Linh (SN 1972 tại Quảng Trị, cựu Chủ tịch UBND huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị).
    |
 |
| Bị can Nguyễn Công Minh. Ảnh: BCA |
Gây thiệt hại hơn 790 tỉ đồng
Cáo trạng của VKSND tối cao (Vụ 1) đã làm rõ các phương thức thủ đoạn phạm tội của các bị can trong vụ án, đặc biệt đối với bị can Nguyễn Công Minh (Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh) và đồng phạm.
Từ năm 2019 đến năm 2023, Nguyễn Công Minh là Chủ tịch HĐQT hệ thống Cây xanh Công Minh đã thành lập, điều hành 60 công ty trong hệ thống Cây xanh Công Minh, tiếp cận các cá nhân có thẩm quyền ở các địa phương tác động để được tạo điều kiện trúng thầu các dự án trồng, chăm sóc cây xanh trên địa bàn 38 tỉnh/thành phố (cũ).
Nguyễn Công Minh trực tiếp và chỉ đạo các Giám đốc khu vực, Giám đốc chi nhánh móc nối, câu kết với chủ đầu tư trước và trong quá trình đấu thầu dự án để can thiệp từ quá trình lập kế. hoạch đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, cụ thể: Phối hợp với các đối tượng thực hiện gói thầu tư vấn thiết kế, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật (KTKT) để nâng khống giá vật liệu đưa vào dự toán;
Móc nối với chủ đầu tư đưa các tiêu chí, điều kiện hạn chế đối thủ cạnh tranh vào hồ sơ mời thầu; tiếp nhận thông tin về giá gói thầu, hồ sơ mời thầu trước thời điểm phát hành để lựa chọn các công ty trong hệ thống có đủ tiêu chí, năng lực về nhân sự, dự án tương tự theo yêu cầu của Chủ đầu tư;
Sau khi trúng thầu, công ty và nhân sự theo hồ sơ dự thầu đều không thực hiện việc thi công dự án, mà Nguyễn Công Minh chỉ đạo giao cho Giám đốc chi nhánh tại địa bàn có dự án trực tiếp tổ chức thi công hoặc thuê nhân sự khác thi công; chỉ đạo lựa chọn các công ty khác làm “quân xanh” tham gia dự thầu, giúp cho các công ty trong hệ thống của Nguyễn Công Minh trúng thầu 1.214 dự án trên địa bàn 38 tỉnh/thành phố.
Cáo trạng xác định, hành vi trực tiếp hoặc thông qua thành viên HĐQT, Giám đốc khu vực chỉ đạo nhân viên trong hệ thống Công ty Cây xanh Công Minh tiếp nhận thông tin, tài liệu về dự án, móc nối với đơn vị tư vấn nâng giá cây xanh, cọc chống, phân bón để đưa vào báo cáo KTKT, lựa chọn công ty, nhân sự đáp ứng năng lực vào hồ sơ dự thầu nhưng không trực tiếp thi công, lựa chọn công ty làm “quân xanh” để đảm bảo một công ty trúng thầu của Nguyễn Công Minh là thông thầu, gian lận trong đấu thầu, tiếp nhận những thông tin, tài liệu về quá trình lựa chọn nhà thầu, vi phạm Luật Đấu thầu.
Kết quả định giá tài sản của 1.214 dự án thi công tại 38 tỉnh/thành phố, xác định các đối tượng trong hệ thống Công ty Cây xanh Công Minh đã nâng khống giá nguyên vật liệu, gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền hơn 790,6 tỉ đồng.
Riêng bị can Nguyễn Công Minh được xác định hưởng lợi cá nhân số tiền hơn 264,8 tỉ đồng.
    |
 |
| Một dự án trồng và chăm sóc cây xanh tại huyện Gio Linh (cũ) do Công ty của Nguyễn Công Minh trúng thầu. Ảnh: Minh Tân |
Thủ đoạn thông thầu, loại đối thủ cạnh tranh
Điển hình tại địa bàn huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, từ năm 2019 - 2023, huyện Cam Lộ được UBND tỉnh cấp vốn để thực hiện 5 dự án về chỉnh trang cây xanh với tổng mức đầu tư là hơn 11,5 tỉ đồng.
Để thực hiện các dự án này, UBND huyện Cam Lộ giao Phòng Kinh tế hạ tầng làm Chủ đầu tư, tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, ký hợp đồng với đơn vị trúng thầu và triển khai thực hiện các hợp đồng.
Các cá nhân đại diện Chủ đầu tư qua các thời kỳ gồm: Trần Hoài Linh - Trưởng phòng (dự án năm 2020); Trần Kiêm Tiến - Phó Trưởng phòng phụ trách (dự án năm 2021, 2022) và Hoàng Tân Cương - Trưởng phòng (dự án năm 2023).
Trong quá trình triển khai thực hiện dự án, các cá nhân này được Phan Duy Châu (Giám đốc Công ty TNHH Môi trường xanh Quảng Trị) liên hệ, gặp gỡ nhờ tạo điều kiện tiếp cận các thông tin dự án, tham gia vào quá trình xây dựng giá gói thầu và xây dựng hồ sơ để các công ty trong hệ thống Cây xanh Công Minh trúng thầu.
Các cá nhân đại diện Chủ đầu tư kết nối Châu với các đơn vị tư vấn mà chủ đầu tư thuê để lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và hồ sơ mời thầu của dự án.
Sau khi được Chủ đầu tư kết nối, Châu đã phối hợp với đơn vị thiết kế đưa giá cây cao hơn thực tế vào dự toán và đưa vào hồ sơ phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật.
Trong giai đoạn thẩm tra, phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, Chủ đầu tư để cho Châu tham gia các cuộc họp do Chủ đầu tư tổ chức với tư cách đại diện đơn vị tư vấn thiết kế để thuyết minh giải trình về báo cáo kinh tế kỹ thuật, qua đó Châu bảo vệ được chủng loại cây, số lượng và đơn giá cây mà Châu đã phối hợp với các đơn vị tư vấn đưa vào dự toán trước đó.
Sau đó, kết quả này được phê duyệt đưa vào hồ sơ mời thầu. Ngoài ra, để đảm bảo công ty trong hệ thống Cây xanh Công Minh trúng thầu, Châu phối hợp với đơn vị tư vấn của Chủ đầu tư đưa các tiêu chí có lợi cho công ty trong hệ thống Công Minh trúng thầu, loại trừ các đối thủ cạnh tranh.
Do có sự tạo điều kiện của Chủ đầu tư, hệ thống Cây xanh Công Minh đã trúng thầu 5 dự án trên với kết quả định giá tài sản đến nay xác định 5 dự án gây thiệt hại hơn 6,2 tỉ đồng.
    |
 |
| Trụ sở Công ty Cây xanh Công Minh tại tỉnh Bình Phước. |
Chia chác tiền cảm ơn từ doanh nghiệp trúng thầu
Sau khi thực hiện xong dự án, vào dịp lễ, tết năm 2020, Trần Hoài Linh được Châu cảm ơn tổng số tiền 220 triệu đồng.
Linh đưa cho Ngô Thanh Hòa - chuyên viên Phòng kinh tế hạ tầng nhập quỹ công đoàn số tiền 40 triệu đồng; Nguyễn Thị Lan, Kế toán Phòng kinh tế hạ tầngh nhập quỹ phòng 60 triệu đồng; Hồ Văn Hùng - chuyên viên Phòng kinh tế hạ tầng số tiền 10 triệu đồng; Lê Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND huyện số tiền 50 triệu đồng, giữ lại 60 triệu đồng sử dụng cá nhân và được Trần Kiêm Tiến đưa 60 triệu đồng; Linh hưởng lợi số tiền 120 triệu đồng.
Sau khi thực hiện xong dự án, vào dịp lễ, tết năm 2021, 2022, Trần Kiêm Tiến được Châu cảm ơn tổng số tiền 360 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, Tiến đã đưa cho Trần Anh Tuấn, nguyên Chủ tịch UBND huyện 80 triệu đồng; Trần Hoài Linh, nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện 60 triệu đồng; Hồ Văn Hùng, chuyên viên Phòng kinh tế hạ tầng 20 triệu đồng; nhập quỹ công đoàn và cơ quan số tiền 70 triệu đồng; Trần Kiêm Tiến hưởng lợi 130 triệu đồng.
Trong thời gian năm 2023, Hoàng Tân Cương là Trưởng phòng kinh tế hạ tầng được lãnh đạo UBND huyện giao đại diện chủ đầu tư thực hiện dự án “Chỉnh trang cây xanh đô thị thị trấn Cam Lộ năm 2023.
Do đã có mối quan hệ với Phòng Kinh tế hạ tầng nên khi có thông tin dự án, Phan Duy Châu đến gặp, đặt vấn đề với Cương cho công ty trong hệ thống Cây xanh Công Minh được tham gia dự thầu, trúng thầu, Cương đồng ý.
Theo như các dự án trước đã triển khai, Cương đã tạo điều kiện cho Châu phối hợp với đơn vị tư vấn thiết kế đưa giá cây vào dự toán, tham gia thuyết trình trong cuộc họp đơn vị tư vấn báo cáo KTKT. Kết quả Công ty TNHH phát triển đô thị Nghệ An đã trúng thầu dự án, sau khi trúng thầu Châu là người trực tiếp quản lý, thi công dự án này.
Kết quả định giá dự án “Chỉnh trang cây xanh đô thị thị trấn Cam Lộ năm 2023; Hạng mục: Xây dựng công viên cây xanh Căn cứ kết quả định giá xác định dự án gây thiệt hại số tiền hơn 557 triệu đồng.
Sau khi thực hiện dự án, vào dịp tết âm lịch 2024, Hoàng Tân Cương được Phan Duy Châu cảm ơn số tiền 80 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, Cương đã đưa cho Trần Anh Tuấn (Chủ tịch UBND huyện) 20 triệu đồng và Ngô Thanh Hòa - Chuyên viên phòng kinh tế và hạ tầng 10 triệu đồng nhập quỹ công đoàn của phòng; Cương hưởng lợi 50 triệu đồng.