Từ truy dấu đến buộc tội: Hành trình bảo vệ công lý

Manh mối từ chiếc căn cước

Ngày 8/7/2025, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Sơn La tiếp nhận tố giác về việc cháu gái sinh năm 2016 bị một đối tượng lạ mặt vào nhà xâm hại tình dục. Ngay lập tức, chuyên án "0807H" được xác lập.

Cuộc truy tìm đối tượng bắt đầu từ những dữ liệu ít ỏi, mơ hồ. Không tên tuổi, không biển số xe, không địa chỉ, chỉ có lời kể của cháu bé và vài hình ảnh camera ghi lại người đàn ông điều khiển chiếc xe mô tô Kawasaki Max 50cc cũ - đây là loại xe hiếm, đã ngừng sản xuất từ lâu, qua đánh giá loại xe này hiện chỉ còn sử dụng ở một số tỉnh miền Trung.

Từ những dữ liệu tưởng chừng rời rạc, Điều tra viên và Kiểm sát viên VKSND tỉnh Sơn La đã cùng rà soát hàng trăm giờ camera, dựng lại toàn bộ hành trình di chuyển của nghi phạm.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Hùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Sơn La chỉ đạo cuộc họp giải quyết án.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Hùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Sơn La cho biết, ngay sau khi nắm được thông tin, lãnh đạo VKSND tỉnh đã yêu cầu phòng nghiệp vụ, Kiểm sát viên được phân công bám sát quá trình giải quyết, kiểm sát chặt chẽ việc xác minh, thu thập, đánh giá chứng cứ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện và đúng pháp luật.

Hình ảnh rà soát cho thấy đối tượng xuất phát từ Điện Biên, theo Quốc lộ 6 đến Sơn La, nghỉ qua đêm, sáng ngày 8/7/2025, đối tượng xuất hiện tại khu vực chợ bản Dửn, xã Chiềng Ngần (nay là phường Chiềng Sinh, tỉnh Sơn La).

Chiều cùng ngày, đối tượng vào nhà bà Nguyễn Thị T., lợi dụng bị hại còn nhỏ, thiếu hiểu biết và đang ở nhà một mình, đối tượng nói dối về việc quen biết gia đình trước đó đã từng chữa bệnh cho bị hại và cần phải khám lại, qua đó thực hiện hành vi giao cấu. Chỉ trong vòng 20’, đối tượng rời khỏi hiện trường.

Từng mắt xích truy vết được siết lại khẩn trương, chiều tối cùng ngày, đối tượng bị ghi nhận xuất hiện tại ngã tư Yên Châu; sau đó tiếp tục lộ diện ở ngã ba Tà Làng. Nhưng khi bước vào địa bàn Mộc Châu, trong màn đêm dày đặc và địa hình hiểm trở, đối tượng bất ngờ “biến mất” khỏi tầm kiểm soát của hệ thống camera.

Đó là thời điểm căng thẳng nhất của chuyên án. Dấu vết dần nhạt nhòa, trong khi đối tượng vẫn đang trên hành trình bỏ trốn. Không để đứt gãy mạch điều tra, Kiểm sát viên tiếp tục bám sát, cùng Điều tra viên phân tích lại toàn bộ dữ liệu, đánh giá lại những dấu vết ban đầu, lần ngược về nơi đối tượng gây án.

 “Có những thời điểm, dấu vết về đối tượng gần như bị gián đoạn. Nhưng chính sự phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát đã giúp chúng tôi không bỏ sót bất kỳ thông tin nào. Mỗi dấu vết thu thập được đều được hai bên cùng nghiên cứu, đánh giá để xác định hướng truy tìm tiếp theo”, Đại tá Nguyễn Trường Giang, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Sơn La chia sẻ.

Camera ghi lại hình ảnh đối tượng Lê Văn Thiệu xuất hiện tại một quán ăn.

Một quy luật di chuyển dần được hé lộ, đối tượng thường xuất hiện vào buổi trưa hoặc chiều, di chuyển theo các tuyến đường có khả năng thông sang tỉnh khác, nghỉ qua đêm, rồi tiếp tục hành trình vào ngày hôm sau, và có một điều đặc biệt lực lượng chức năng đánh giá đây là một đối tượng "trộm lưu động" nên sẽ không ngủ lại qua đêm ở tỉnh gây án.

Ngay lập tức, lực lượng chức năng quyết định “lùi thời gian” trích xuất camera khoảng 12h trước đó, 2 phương án được lập ra, 1 tổ công tác sẽ lập các chốt chặn truy vết ở các tuyến đường có liên thông sang tỉnh khác, 1 tổ tiến hành truy vết theo các hình ảnh camera thu được.

Chính quyết định mang tính bước ngoặt này đã mở ra hướng đi mới, dấu vết đối tượng được phát hiện từ TP Sơn La (cũ), di chuyển lên Điện Biên rồi sang Lai Châu. Ngày 14/7/2025, một chi tiết tưởng chừng nhỏ nhưng mang tính quyết định xuất hiện tại một nhà nghỉ trên địa bàn tỉnh Lai Châu - nơi đối tượng để quên căn cước công dân. Từ đây, danh tính nghi phạm được xác định là Lê Văn Thiệu (SN 1983), trú tại xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An.

Sáng ngày 15/7/2025, Điều tra viên, cán bộ trinh sát có mặt tại xã Hải Châu, khi đối tượng vừa rời khỏi nhà, cuộc bắt giữ diễn ra nhanh gọn, chính xác, kết thúc 7 ngày truy vết căng thẳng.

Theo đồng chí Đặng Ngọc Tuấn, Trưởng phòng 2, VKSND tỉnh Sơn La, khó khăn lớn nhất trong quá trình truy vết là đối tượng sau khi gây án bỏ trốn, trong khi các thông tin ban đầu còn rất hạn chế, đối tượng liên tục di chuyển qua các tỉnh, thành khác nhau. Trong suốt 7 ngày truy vết, Kiểm sát viên và Điều tra viên thường xuyên trao đổi, thống nhất phương hướng xác minh, kịp thời đề ra những yêu cầu cần làm rõ, bảo đảm việc truy tìm đối tượng không chỉ nhanh mà còn phải chính xác, đúng pháp luật.

Cuộc đấu trí và bản lĩnh của Kiểm sát viên

Tại Cơ quan điều tra, cuộc đấu trí thực sự bắt đầu. Trong những buổi hỏi cung đầu tiên, bị can tỏ ra lỳ lợm, khai báo nhát gừng mặc dù có thừa nhận hành vi phạm tội. Do đó, Kiểm sát viên đã kịp thời yêu cầu Điều tra viên tổ chức lấy lời khai ghi hình có âm thanh để đảm bảo tính khách quan, tránh tình trạng đối tượng phản cung.

Đúng như dự đoán chỉ ít ngày sau, bị can đã thay đổi toàn bộ lời khai, phủ nhận hành vi và tố cáo bị ép cung, nhục hình. Tình huống này đặt ra yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt, vừa kiên quyết không để lọt tội phạm, vừa tuyệt đối không làm oan người vô tội.

Điều tra viên Công an tỉnh Sơn La lấy lời khai đối tượng thời điểm bị bắt giữ.

Đồng chí Đặng Ngọc Tuấn cho biết, với bản lĩnh, Kiểm sát viên tiếp túc kiểm sát chặt chẽ quá trình điều tra, trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, tham gia hỏi cung, yêu cầu làm rõ các mâu thuẫn trong lời khai và rà soát lại toàn bộ chứng cứ. Dữ liệu ghi âm, ghi hình các buổi hỏi cung xác định mọi hoạt động tố tụng đều được thực hiện đúng quy định pháp luật, không có dấu hiệu bức cung, nhục hình đồng thời, Kiểm sát viên yêu cầu Điều tra viên khẩn trương thu thập các chứng cứ vật chứng đặc biệt là kết quả giám định ADN được thu thập trên người bị hại.

"Xác định kết luận giám định ADN trở thành chứng cứ mang tính quyết định buộc bị can phạm tội. Mẫu vật thu được tại hiện trường và trên cơ thể bị hại trùng khớp với ADN của bị can với xác suất lên tới 99,9999%. Cùng với dữ liệu camera, lời khai của bị hại và các chứng cứ khác, toàn bộ tài liệu trong hồ sơ đã tạo thành chuỗi chứng cứ thống nhất, đủ căn cứ bác bỏ hoàn toàn lời chối tội của bị can", đồng chí Đặng Ngọc Tuấn cho biết thêm.

Trên cơ sở đó, VKSND tỉnh Sơn La đã ban hành cáo trạng truy tố bị can trước TAND tỉnh về tội “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi” quy định tại khoản 3 Điều 142 Bộ luật Hình sự.

Kiểm sát viên Phòng 2, VKSND tỉnh Sơn La phối hợp với Điều tra viên rà soát lại toàn bộ chứng cứ vụ án.

Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vừa qua, Kiểm sát viên phân tích toàn bộ hệ thống chứng cứ, chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo và bác bỏ quan điểm kêu oan không có căn cứ.

Sau khi xem xét toàn bộ chứng cứ, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Sơn La tuyên phạt bị cáo Lê Văn Thiệu 20 năm tù tội “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi”.

Bảy ngày truy vết khép lại nhưng hành trình bảo vệ công lý vẫn tiếp diễn. Thành công của chuyên án không chỉ nằm ở việc bắt giữ đúng người phạm tội mà còn ở việc làm sáng tỏ sự thật trên nền tảng chứng cứ khách quan, hợp pháp. Đằng sau kết quả ấy là sự phối hợp chặt chẽ giữa Điều tra viên và Kiểm sát viên, là những ngày đêm bền bỉ lần theo từng dấu vết, kiểm chứng từng chứng cứ với quyết tâm không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.

Vụ án là minh chứng cho vai trò, trách nhiệm của Kiểm sát viên trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; không chỉ bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật mà còn góp phần bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền được bảo vệ của trẻ em - đối tượng yếu thế trong xã hội.