Tăng cường phối hợp, đấu tranh hiệu quả tội phạm sử dụng công nghệ cao

Bóc gỡ ổ nhóm lừa đảo xuyên quốc gia

Ngày 15/7/2026, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lai Châu tiếp nhận tin báo của chị Hà Thị S. (SN 1985), trú tại thôn Hưng Long, xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên về việc: Ngày 9/7, khi chị đang đi chơi tại tỉnh Lai Châu thì nhận được cuộc gọi điện thoại xưng là Công an xã Đông Tiền Hải yêu cầu lên trụ sở để tích hợp hồ sơ điện tử cho con trai.

Do chị không đi được nên một số đối tượng gọi lại và tự xưng là nhân viên Bảo hiểm y tế, yêu cầu chị S. tích hợp các thông tin trên Vneid và liên kết với tài khoản ngân hàng.

Sau khi thực hiện theo hướng dẫn thì chị bị các đối tượng chuyển mất số tiền 45.050.380 đồng trong tài khoản. Trên cơ sở nội dung trình báo, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lai Châu đã tiến hành các hoạt động nghiệp vụ.

Đồng chí Nguyễn Xuân Hòa, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Lai Châu trực tiếp chỉ đạo phối hợp, phân loại đấu tranh các đối tượng liên quan trong vụ án.

Kết quả kiểm tra xác minh xác định: Vào khoảng tháng 4/2026, một nhóm đối tượng người nước ngoài cầm đầu, câu kết với nhiều công dân Việt Nam đã lợi dụng chính sách miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế đối với học sinh để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công dân Việt Nam trên không gian mạng.

Bước đầu xác định, tổ chức này gồm khoảng 40 công dân Việt Nam do các đối tượng người nước ngoài (hiện chưa xác định được nhân thân, lý lịch cụ thể) cầm đầu, được đặt tên mã nhân viên để liên lạc trong quá trình hoạt động phạm tội và phân công thành nhiều bộ phận, tạo thành quy trình khép kín nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phạm tội và đối phó với cơ quan chức năng.

Theo đó, bộ phận thứ nhất (còn gọi là Dây 1) được chia làm 3 tổ: Tổ thứ nhất (9 người do Lò Văn Hổng (SN 1999), trú tại bản Nà Khương, xã Mường Kim, tỉnh Lai Châu làm tổ trưởng; Tổ thứ hai (9 người) do Lê Thị Loan (SN 1992), trú tại thôn Ngọc Sơn, xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa làm tổ trưởng; Tổ thứ ba (gồm 8 người) do Nguyễn Chí Sáng (SN 1994), trú tại thôn An Hòa, xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh làm tổ trưởng và bộ phận thứ hai (còn gọi là Dây 2) có 14 người.

Đồng chí Nguyễn Xuân Hòa, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Lai Châu cho biết, các đối tượng đã lợi dụng chính sách An sinh xã hội của Nhà nước đối với trẻ em, học sinh để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dân thông qua các cuộc gọi giả danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, hướng dẫn thực hiện các thủ tục trên ứng dụng VNeID, từ đó chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của bị hại. Hoạt động phạm tội được tổ chức chặt chẽ, có sự phân công nhiệm vụ cụ thể giữa các đối tượng, sử dụng công nghệ cao cùng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu hành vi phạm tội, bước đầu xác định nhóm đối tượng đã lừa đảo của hàng nghìn bị hại với số tiền hàng tỉ đồng.

Vạch trần thủ đoạn lừa đảo tinh vi qua VNeID

Kiểm sát viên tham gia cùng Điều tra viên lấy lời khai đối tượng.

Điều tra ban đầu cho thấy, trên cơ sở dữ liệu Data do một đối tượng ngoại quốc cung cấp, các thành viên nhóm Dây 1 có nhiệm vụ gọi điện giả danh cán bộ Bảo hiểm xã hội, thông báo cho phụ huynh học sinh mang căn cước công dân và thẻ bảo hiểm y tế đến UBND cấp xã để cập nhật, đăng ký bảo hiểm y tế điện tử cho con.

Trong quá trình trao đổi, các đối tượng thông báo sẽ có "cán bộ bảo hiểm y tế" liên hệ để xác nhận lại thông tin, đồng thời yêu cầu phụ huynh chú ý nghe điện thoại nhằm tạo tâm lý tin tưởng và chờ cuộc gọi tiếp theo. 

Sau khi bộ phận thứ nhất (Dây 1) lừa thành công bị hại và chuyển thông tin lên bộ phận thứ hai (Dây 2) sẽ tiếp tục gọi điện giả danh cán bộ Bảo hiểm y tế để xác minh thông tin.

Đối tượng hướng dẫn bị hại kết bạn qua Zalo, sau đó gửi hình ảnh hoặc thông tin cá nhân của con bị hại. Các thông tin này cơ bản đều chính xác do đã được thu thập từ trước, tuy nhiên các đối tượng cố ý chỉnh sửa sai một hoặc một số chi tiết nhỏ để bị hại phát hiện và yêu cầu đính chính, qua đó củng cố niềm tin cho bị hại là đang làm việc trên hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Sau khi chỉnh sửa thông tin, các đối tượng giải thích rằng do con của bị hại chưa đủ 18 tuổi nên việc đăng ký bảo hiểm y tế điện tử và nhận các khoản hỗ trợ an sinh xã hội phải thực hiện thông qua tài khoản của bố, mẹ hoặc người giám hộ.

Tiếp đó, các đối tượng hỏi bị hại đã có tài khoản định danh điện tử mức 2 hay chưa. Nếu chưa có, các đối tượng hướng dẫn bị hại thực hiện các bước kê khai, đăng ký định danh điện tử theo đúng quy trình hành chính hiện hành.

Nếu đã có tài khoản định danh điện tử mức 2, các đối tượng yêu cầu bị hại đăng nhập ứng dụng VNeID, truy cập mục An sinh xã hội và hướng dẫn thực hiện các thao tác liên kết tài khoản ngân hàng với lý do để nhận tiền hỗ trợ, trợ cấp của Nhà nước dành cho con em dưới 18 tuổi.

Việc hướng dẫn thao tác trực tiếp trên ứng dụng VNeID nhằm tạo niềm tin, khiến bị hại tin rằng đây là thủ tục chính thống của cơ quan nhà nước.

Sau khi tạo được sự tin tưởng, các đối tượng yêu cầu bị hại mở ứng dụng ngân hàng với lý do kiểm tra thông tin cá nhân, xác minh số tài khoản và số dư để hoàn tất thủ tục nhận trợ cấp.

Kiểm sát viên nghiên cứu kỹ tài liệu, hồ sơ vụ án.

Trên cơ sở số dư tài khoản của bị hại, các đối tượng sử dụng phần mềm tạo mã QR tương ứng với số tiền trong tài khoản và hướng dẫn bị hại quét mã. Đồng thời, các đối tượng yêu cầu bị hại đặt căn cước công dân che lên màn hình điện thoại với lý do đọc dữ liệu từ chip hoặc kết nối NFC, khiến bị hại không thể quan sát nội dung thực tế của giao dịch chuyển tiền.

Sau đó các đối tượng dẫn dụ để bị hại trực tiếp thực hiện thao tác xác nhận sinh trắc học để chuyển hết tiền vào tài khoản ngân hàng của đối tượng cung cấp mà bị hại không biết.

Với thủ đoạn nêu trên, theo thống kê trên phần mềm kế toán do nhân viên Bàn Thị Sính (SN 1996), trú tại thôn Làng Lớn, xã Mậu A, tỉnh Lào Cai được phân công nhập và thống kê toàn bộ doanh thu là số tiền lừa đảo được của các bị hại xác định trong tháng 6/2026, tổ chức này đã lừa đảo chiếm đoạt được số tiền hơn 4,5 tỉ đồng, tháng 7/2026 (đến ngày 16/7/2026) chiếm đoạt được số tiền gần 3,9 tỉ đồng.

Tăng cường phối hợp, đấu tranh hiệu quả tội phạm sử dụng công nghệ cao

Theo đồng chí Nguyễn Xuân Hòa, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Lai Châu, ngay sau khi Cơ quan quan điều tra phối hợp với lực lượng chức năng Lào triệt phá và bắt giữ các đối tượng và di lý về đến tỉnh Lai Châu vào ngày 26/7/2026, lãnh đạo VKSND tỉnh đã trực tiếp chỉ đạo tham gia cùng với phòng nghiệp vụ phối hợp với Cơ quan điều tra tiến hành tiến hành đấu tranh, phân loại các đối tượng để xử lý theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình phối hợp, Kiểm sát viên đã trực tiếp cùng Điều tra viên nghiên cứu tài liệu, xác định các nội dung cần làm rõ, tham gia lấy lời khai các đối tượng, kiểm sát chặt chẽ trình tự, thủ tục xác minh, thu thập chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Đồng thời, thống nhất các biện pháp xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, bảo đảm việc giải quyết vụ việc được khách quan, toàn diện, đúng quy định của pháp luật.

Kiểm sát viên trực tiếp lấy lời khai các đối tượng.

“Việc VKSND tỉnh Lai Châu trực tiếp phối hợp cùng Cơ quan điều tra ngay từ giai đoạn đầu nhằm nâng cao chất lượng giải quyết nguồn tin về tội phạm, góp phần đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao. Trong thời gian tới, VKSND tỉnh Lai Châu sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với Cơ quan CSĐT Công an tỉnh trong công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và điều tra các vụ án, nhất là các vụ án sử dụng công nghệ cao, xuyên quốc gia, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân”, đồng chí Nguyễn Xuân Hòa nhấn mạnh.

Hiện, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lai Châu đã khởi tố 40 bị can về tội “Lừa đảo chiểm đoạt tài sản”, đồng thời tiếp tục điều tra mở rộng vụ án.