    |
 |
| Một vụ hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ được lực lượng chức năng phát hiện, xử lý. Ảnh: HQ |
Hơn 8.900 vụ vi phạm bị phát hiện, xử lý
Cục Hải quan cho biết từ ngày 15/4 -14/5/2026, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.902 vụ (tăng 655 vụ, tương đương 52,5% so với cùng kỳ năm 2025); trị giá hàng hoá vi phạm ước tính đạt 1.907,7 tỉ đồng; chuyển khởi tố 7 vụ. Số thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ xử phạt vi phạm hành chính là hơn 2.349 tỉ đồng.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 - 14/5/2026, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý: 8.931 vụ, trị giá hàng hoá vi phạm ước tính đạt hơn 8.394 tỉ đồng, trong đó có 40 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ (SHTT) và hàng giả, trị giá hàng hóa vi phạm gần 20 tỉ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 4 vụ và chuyển khởi tố 50 vụ. Số thu NSNN từ xử phạt Vvi phạm hành chính là hơn 2.627 tỉ đồng.
Theo đánh giá, tuyến biển vẫn chiếm tỉ trọng vi phạm lớn nhất với 1.130 vụ/1.902 vụ, chiếm 59,4% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý, tăng 444 vụ (tăng 64,7%) so với cùng kỳ năm 2025. Hàng hóa tập trung chủ yếu qua các cảng biển lớn Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng… Nổi lên hiện tượng vi phạm quy định về chính sách nhập khẩu như: có hành vi nhập khẩu hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành nhưng không có thông báo kết quả kiểm tra.
Trên tuyến đường bộ, lực lượng chức năng đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ: 572 vụ/1.902 vụ, tập trung tại các tuyến biên giới Việt - Trung, Việt - Lào, Việt - Campuchia. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu; chính sách ưu đãi cho cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép mặt hàng đường kính trắng, ma túy, vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn tiếp diễn ở địa bàn các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt - Lào...
Trước tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến phức tạp, Cục Hải quan đã ban hành 3 Kế hoạch, 16 văn bản cảnh báo đối với một số mặt hàng nổi cộm và tăng cường công tác kiểm soát chống buôn lậu.
Đặc biệt, nhận diện sớm tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành vấn nạn nhức nhối, ngày 10/03/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576 về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2026.
|
 |
| Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn vi phạm. Ảnh: HQ |
Ngay sau khi Chính phủ ban hành Công điện số 38, Cục Hải quan đã ban hành 3 văn bản chỉ đạo quán triệt tới toàn bộ các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và 20 Chi cục Hải quan khu vực; tổ chức hội nghị quán triệt trên phạm vi toàn quốc; đồng thời giao chỉ tiêu, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, thiết lập cơ chế báo cáo nhanh hằng ngày và phối hợp trực tiếp với các chủ thể quyền để nâng cao khả năng nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay từ khâu kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu, đặc biệt đối với hàng quá cảnh.
Kết quả, chỉ chưa đầy 1 tháng (từ ngày 7/5 đến hết ngày 30/5/2026), toàn ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, 2 vụ việc đã được chuyển cơ quan Công quan điều tra, khởi tố, xử lý theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, mặt hàng đường là một trong những mặt hàng tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới do đây là mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, chênh lệch giá giữa các thị trường và lợi nhuận thu được từ hoạt động buôn lậu tương đối cao.
Ông Đặng Thanh Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) cho biết, riêng 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 12 vụ vận chuyển trái phép mặt hàng đường, thu giữ 23.650kg đường các loại, trị giá gần 450 triệu đồng; xử phạt vi phạm hành chính 106,25 triệu đồng.
Tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao hiệu quả đấu tranh
Cũng theo ông Đặng Thanh Dũng, thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại, trong đó có mặt hàng đường, ngành Hải quan luôn xác định công tác phối hợp liên ngành là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát, phát hiện và xử lý vi phạm.
Công tác phối hợp giữa cơ quan Hải quan với Bộ đội Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường và các lực lượng chức năng khác trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và gian lận thương mại được thực hiện trên cơ sở các quy định của pháp luật và các quy chế phối hợp liên ngành.
Đối với mặt hàng đường, khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, hoạt động nhập khẩu hoặc các vụ việc thuộc địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan Hải quan kịp thời cung cấp, chia sẻ thông tin cho các lực lượng chức năng để phối hợp kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định. Tuy nhiên, đối với mặt hàng đường sau khi được đưa vào nội địa, các đối tượng thường có hành vi thay đổi, tháo gỡ hoặc thay thế bao bì, nhãn mác; chia nhỏ hàng hóa để tiêu thụ. Điều này gây nhiều khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc, xác định xuất xứ hàng hóa và chứng minh hành vi vi phạm của các đối tượng liên quan.
Thời gian tới, cơ quan Hải quan sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng có liên quan trong công tác trao đổi thông tin, kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.
Đồng thời, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong công tác phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không tham gia tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, không mua bán, tiêu thụ các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp; chủ động cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm.
Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế đầu ra của hàng hóa nhập lậu, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước.