Bước chuyển quan trọng trong quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan

Một trong những điểm mới của Thông tư số 83/2026/TT-BTC đó chuyển mô hình quản lý từ điều kiện sang tiêu chuẩn. Ảnh minh họa: HQ

Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 83/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan. Thay vì quản lý theo điều kiện kinh doanh như trước đây, cơ quan quản lý chuyển sang mô hình quản lý dựa trên tiêu chuẩn, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư là ban hành bộ tiêu chuẩn đối với đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan, thay thế các quy định về điều kiện hoạt động trước đây đã được bãi bỏ theo chủ trương cải cách thủ tục hành chính.

Theo đó, doanh nghiệp muốn hoạt động đại lý hải quan cần đáp ứng các tiêu chuẩn về tư cách pháp lý, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ khai hải quan điện tử, có nhân viên đạt tiêu chuẩn theo quy định và không thuộc diện bị dừng hoạt động do vi phạm. Đối với nhân viên đại lý, Thông tư quy định rõ các tiêu chuẩn về trình độ, chứng chỉ nghiệp vụ, cập nhật kiến thức định kỳ, được cấp mã số nhân viên và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.

Thông tư 83/2026/TT-BTC cũng thay đổi phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan. Theo đó, lĩnh vực này không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và doanh nghiệp không phải xin cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện trước khi hoạt động.

Thay vào đó, doanh nghiệp chủ động tự đánh giá việc đáp ứng các tiêu chuẩn, thực hiện thông báo với Cục Hải quan trước khi cung cấp dịch vụ và tự chịu trách nhiệm trong quá trình hoạt động. Cơ quan hải quan sẽ thực hiện hậu kiểm để giám sát việc duy trì các tiêu chuẩn. Trường hợp doanh nghiệp không còn đáp ứng yêu cầu, quyền hoạt động đại lý hải quan sẽ bị dừng trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Theo đánh giá của Cục Hải quan, cách tiếp cận mới giúp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, đồng thời nâng cao trách nhiệm tự quản của doanh nghiệp.

Thông tư cũng có nhiều đổi mới trong công tác tổ chức thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan. Theo đó, thí sinh thực hiện đăng ký dự thi trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của Cục Hải quan, thay cho hình thức nộp hồ sơ giấy như trước đây, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí cho người tham gia.

Bên cạnh đó, kỳ thi tiếp tục được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm trên máy tính nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan và hiệu quả. Đồng thời, Thông tư bãi bỏ các quy định về phúc khảo kết quả thi, miễn thi một số môn và bảo lưu kết quả thi theo các quy định trước đây.

Đặc biệt, để nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan, Thông tư bổ sung quy định về việc hủy bỏ chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan đối với các trường hợp vi phạm quy chế thi hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng trong quá trình hành nghề.