Thông tin về định hướng phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, ông Vũ Văn Vịnh, Phó Trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đang triển khai đồng bộ các dự án, hướng đến mục tiêu hoàn thiện hệ thống metro theo quy hoạch.
Theo ông Vịnh, thực hiện Nghị quyết 09 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới, cùng kết luận của Ban Chỉ đạo phát triển mạng lưới đường sắt đô thị thành phố, địa phương xác định mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 255km metro.
    |
 |
| Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, dài khoảng 20km, đã hoàn thành và đưa vào vận hành cuối năm 2024. |
Trong đó, tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, dài khoảng 20km, đã hoàn thành và đưa vào vận hành cuối năm 2024. Thành phố hiện tập trung đầu tư 8 tuyến còn lại với tổng chiều dài khoảng 235km, tổng mức vốn dự kiến khoảng 674.000 tỉ đồng.
Về tiến độ triển khai, đầu năm 2026, TP Hồ Chí Minh đã khởi công 3 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 70km, gồm metro số 2 Bến Thành - Tham Lương, tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến Bến Thành - Cần Giờ.
Đối với 5 tuyến còn lại, thành phố đang tập trung hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư, dự kiến khởi công vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Đây được xem là bước triển khai quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị trong giai đoạn tới.
Metro giữ vai trò xương sống của giao thông công cộng
Theo quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt, phát triển hạ tầng giao thông công cộng là một trong những định hướng trọng tâm. Trong đó, hệ thống metro được xác định giữ vai trò xương sống, góp phần tổ chức lại mạng lưới giao thông đô thị, giảm áp lực cho đường bộ và tăng khả năng kết nối giữa các khu vực.
Mạng lưới đường sắt đô thị được định hướng phát triển theo mô hình hướng tâm, xuyên tâm và vành đai. Cách tổ chức này nhằm kết nối khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, đầu mối giao thông quan trọng và những vùng phát triển mới, đồng thời mở rộng liên kết giữa TP Hồ Chí Minh với các địa phương trong vùng.
    |
 |
| Hệ thống metro được xác định giữ vai trò xương sống, góp phần tổ chức lại mạng lưới giao thông đô thị. |
Trong cấu trúc mạng lưới, tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã hoàn thành, tạo trục kết nối từ lõi trung tâm thành phố đến khu vực Suối Tiên. Tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương tiếp tục đảm nhận vai trò kết nối khu vực trung tâm với các khu vực phía Tây Bắc.
Đáng chú ý, các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm và Thủ Thiêm - Long Thành được định hướng tạo hành lang kết nối khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh với sân bay quốc tế Long Thành. Khi hình thành đồng bộ, các tuyến này sẽ góp phần tăng cường khả năng kết nối giữa trung tâm đô thị, khu đô thị mới Thủ Thiêm và đầu mối hàng không quốc tế của vùng.
Bên cạnh các tuyến đang triển khai, thành phố còn nghiên cứu, định hướng kéo dài một số tuyến metro nhằm mở rộng phạm vi phục vụ và tăng cường liên kết giữa các khu vực đô thị lân cận.
Cụ thể, tuyến số 2 dự kiến được kéo dài từ Suối Tiên đến đô thị mới Bình Dương, tạo kết nối giữa khu vực TP Hồ Chí Minh trước đây với Bình Dương. Một tuyến từ Thủ Dầu Một đến trung tâm thành phố, kết nối với metro số 2 tại Công viên Tao Đàn, cũng được định hướng nhằm tăng cường liên kết giữa các vùng đô thị.
Ngoài ra, phương án kéo dài tuyến số 2 đến khu đô thị phía Bắc Củ Chi được đặt ra, hướng đến kết nối hai khu vực phát triển lớn là Thủ Thiêm ở phía Đông và đô thị Tây Bắc Củ Chi. Định hướng này góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo thêm các hành lang giao thông công cộng có năng lực vận chuyển lớn.
    |
 |
| Tuyến metro số 6 được xác định có vai trò quan trọng trong việc kết nối các trục giao thông chiến lược. |
Tăng cường kết nối các sân bay và đầu mối giao thông
Trong định hướng phát triển mạng lưới, tuyến metro số 6 cũng được xác định có vai trò quan trọng trong việc kết nối các trục giao thông chiến lược. Giai đoạn 1 của tuyến dài khoảng 24km, được định hướng phát triển theo trục vành đai, kết nối tuyến số 2 với nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành và sân bay quốc tế Long Thành.
Việc hình thành các tuyến kết nối này không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các đầu mối giao thông lớn, thúc đẩy liên kết vùng và khai thác hiệu quả các không gian phát triển đô thị mới.
Với mục tiêu hoàn thành 255km đường sắt đô thị vào năm 2030, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, huy động nguồn lực và tổ chức triển khai đồng bộ các dự án. Khi các tuyến metro được kết nối thành mạng lưới hoàn chỉnh, hệ thống giao thông công cộng sẽ có điều kiện phát huy hiệu quả, góp phần giảm ùn tắc, hạn chế phương tiện cá nhân và nâng cao chất lượng phát triển đô thị.