    |
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành nội dung thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội). |
Ngày 10/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).
Hòa giải trực tuyến không nên được hiểu là mô hình bắt buộc
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) tán thành việc xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng số về hòa giải ở cơ sở thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Đây là hướng đi cần thiết để phục vụ quản lý, thống kê, chia sẻ dữ liệu và từng bước đổi mới phương thức quản lý.
|
 |
| Đại biểu Nguyễn Đặng Ân phát biểu thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội). |
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, chuyển đổi số trong lĩnh vực này cần đặc biệt tránh phát sinh thêm nhiều việc cho cán bộ cơ sở và hòa giải viên, khiến họ dành nhiều thời gian nhập dữ liệu, hoàn thiện biểu mẫu hoặc xử lý những yêu cầu kỹ thuật không cần thiết.
Đặc biệt, hòa giải trực tuyến không nên được hiểu là mô hình bắt buộc và triển khai đồng loạt tại những địa bàn chưa đủ điều kiện. Đây là phương thức hữu ích, nhưng ở vùng sâu, vùng xa, nơi hạ tầng thiết bị và kỹ năng số còn hạn chế, hòa giải trực tiếp vẫn phải là phương thức thuận lợi, bình đẳng và đầy đủ về giá trị pháp lý, trừ trường hợp các bên ở quá xa nhau về mặt địa lý.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội). |
Do đó, đại biểu đề nghị, khi quy định chi tiết cần đạt ba yêu cầu: một nền tảng dùng chung; dữ liệu tối thiểu thực sự cần thiết; và lộ trình áp dụng phù hợp với điều kiện từng địa bàn, để người dân tiếp cận hòa giải dễ hơn, hòa giải viên làm việc thuận lợi hơn và mâu thuẫn được giải quyết sớm hơn từ cộng đồng.
Nên ưu tiên gặp trực tiếp để các bên trao đổi, tháo gỡ mâu thuẫn
Cũng cho rằng việc hòa giải trực tuyến có những khó khăn nhất định, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, hiện nay, cơ sở vật chất ở thôn, bản còn hạn chế nên khó khăn trong bảo đảm điều kiện kỹ thuật để tổ chức hòa giải trực tuyến tại địa điểm của người dân.
|
 |
| Đại biểu Phạm Văn Hòa phát biểu thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội). |
Đại biểu cho rằng, hòa giải nên ưu tiên gặp trực tiếp để các bên trao đổi, nói chuyện và tháo gỡ mâu thuẫn với nhau. Vì thế, ông đề nghị Ban soạn thảo xem xét lại quy định về hòa giải trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế.
Cần ghi ngay trong luật một số nguyên tắc cụ thể
Phát biểu thảo luận, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng, quy định Điều 25 cho phép hòa giải bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp là phù hợp với thực tiễn hiện nay. Tuy nhiên, hình thức này cũng đặt ra những vấn đề cần được pháp luật kiểm soát.
|
 |
| Đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm phát biểu thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội). |
Đại biểu đặt vấn đề, giả sử trong cuộc hòa giải trực tuyến, một bên âm thầm dùng thiết bị khác để ghi âm, ghi hình rồi đưa một đoạn phát biểu lên mạng xã hội hoặc gửi vào nhóm dân cư. Hoặc phía sau màn hình có người thứ ba đang nghe toàn bộ câu chuyện mà bên còn lại không hề biết. Hình ảnh, giọng nói, thông tin về tài sản gia đình hoặc nguyên nhân tranh chấp có thể bị lưu lại và chuyển cho người khác. Khi đó, một cuộc hòa giải vốn được tổ chức để hàn gắn quan hệ lại có thể trở thành nguyên nhân của mâu thuẫn mới.
Do đó, đại biểu đề nghị Điều 25 không nên chỉ quy định về hình thức hòa giải rồi giao toàn bộ cho Chính phủ hướng dẫn, mà cần ghi ngay trong luật một số nguyên tắc cụ thể.
Theo đó, hòa giải trực tuyến phải có sự đồng thuận của các bên; phải bảo đảm xác định đúng người tham gia và kiểm soát người được phép có mặt trong phiên hòa giải.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội). |
Việc ghi âm, ghi hình, sao chép, lưu trữ hoặc cung cấp nội dung phiên hòa giải cho người khác phải có sự đồng ý của các bên, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; đồng thời phải tuân thủ yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.
Theo đại biểu, luật chỉ cần quy định nguyên tắc như vậy là đủ. Còn việc sử dụng nền tảng nào, phương thức xác thực ra sao, tiêu chuẩn kỹ thuật và biện pháp bảo mật như thế nào thì giao Chính phủ quy định chi tiết.
Sẽ quy định rõ hơn một số nguyên tắc đối với hòa giải trực tuyến
Thay mặt cho cơ quan chủ trì soạn thảo, phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, đối với các nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin và hòa giải trực tuyến, Bộ Tư pháp thống nhất với ý kiến của các đại biểu: Hòa giải trực tuyến không phải là hình thức bắt buộc, áp dụng cứng nhắc trong mọi trường hợp. Đối với vùng sâu, vùng xa hoặc những khu vực chưa đáp ứng điều kiện về hạ tầng công nghệ, cần có cách tiếp cận linh hoạt.
|
 |
| Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu (Ảnh: Media Quốc hội). |
“Dự thảo luật cũng đã thể hiện tinh thần này khi không quy định một lộ trình cứng về thời điểm áp dụng mà yêu cầu việc ứng dụng phải phù hợp với điều kiện thực tiễn. Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu để quy định rõ hơn một số nguyên tắc đối với hòa giải trực tuyến, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện”, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định.
Đối với các ý kiến của đại biểu quan tâm đến việc bảo đảm nguồn lực cho công tác hòa giải ở những khu vực còn nhiều khó khăn, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo luật lần này đã có nhiều điểm mới, bổ sung nhiều quy định so với luật hiện hành để phù hợp hơn với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có những quy định liên quan đến ngôn ngữ, người phiên dịch, người có uy tín và các điều kiện bảo đảm hoạt động hòa giải. Đối với vấn đề kinh phí, cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, các cơ quan liên quan để tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) trước khi trình Quốc hội xem xét.