VKSND TP Hồ Chí Minh rút kinh nghiệm án tạm đình chỉ và trả hồ sơ điều tra bổ sung

Đồng chí Lê Văn Đông - Đại biểu Quốc hội, Thành ủy viên, Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Sáng 14/9/2026, VKSND TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị rút kinh nghiệm công tác giải quyết các vụ án, vụ việc hình sự tạm đình chỉ; vụ án trả hồ sơ để điều tra bổ sung và các vụ án bị Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy, sửa có trách nhiệm của Viện kiểm sát.

Đồng chí Lê Văn Đông - Đại biểu Quốc hội, Thành ủy viên, Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh chủ trì Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở VKSND TP Hồ Chí Minh, đồng thời kết nối trực tuyến đến các điểm cầu Cơ sở 1, Cơ sở 2 và 19 VKSND khu vực trực thuộc.

Đại biểu tham dự hội nghị.

Nhìn thẳng vào tồn tại, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm

Tham dự tại điểm cầu chính có các đồng chí Phó Viện trưởng VKSND thành phố; lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức các Phòng 1, 2, 3, 7; đại diện Phòng Tổ chức cán bộ, Thanh tra, Văn phòng cùng Viện trưởng 19 VKSND khu vực. Tại các điểm cầu thành phần có lãnh đạo, Kiểm sát viên và công chức làm công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát giải quyết án hình sự.

Phát biểu khai mạc, lãnh đạo VKSND TP Hồ Chí Minh xác định đây là những nội dung quan trọng, liên quan trực tiếp đến chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và giải quyết án hình sự.

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn vẫn còn những hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận, như: vụ án bị hủy, sửa hoặc phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung; công tác quản lý, theo dõi các vụ việc, vụ án tạm đình chỉ có lúc chưa chặt chẽ, chưa kịp thời phục hồi giải quyết khi căn cứ tạm đình chỉ không còn.

Đồng chí Nguyễn Văn Trìu, Phó Viện trưởng VKSND thành phố phát biểu khai mạc hội nghị.

Hội nghị tập trung đánh giá công tác quản lý, giải quyết các vụ án, vụ việc hình sự tạm đình chỉ; việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và những vụ án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy, sửa có trách nhiệm của Viện kiểm sát.

Qua đó, các đơn vị tập trung làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của người đứng đầu, lãnh đạo phụ trách, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên; đồng thời đánh giá chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Đối với án tạm đình chỉ, Hội nghị chú trọng tính có căn cứ, hợp pháp của quyết định tạm đình chỉ; công tác lập hồ sơ theo dõi, quản lý căn cứ phục hồi, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; việc xác minh, truy tìm bị can, thu thập chứng cứ và phối hợp giải quyết.

Đồng chí Võ Quang Huy, Phó Viện trưởng VKSND thành phố phát biểu tại hội nghị.

Những trường hợp tạm đình chỉ kéo dài, chậm phục hồi hoặc chưa phát hiện kịp thời căn cứ phục hồi được phân tích nhằm xác định nguyên nhân, trách nhiệm và đề ra biện pháp khắc phục. Yêu cầu đặt ra là tiếp tục quản lý chặt từng hồ sơ, thường xuyên rà soát và kịp thời phục hồi giải quyết khi lý do tạm đình chỉ không còn.

Đối với việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, Hội nghị tập trung phân tích căn cứ, sự cần thiết của từng trường hợp; chất lượng yêu cầu điều tra và việc kiểm sát thực hiện yêu cầu điều tra.

Qua thực tiễn cho thấy, vẫn còn trường hợp chất lượng thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ; yêu cầu điều tra chưa cụ thể hoặc chưa được thực hiện đầy đủ, trong khi việc kiểm sát, đôn đốc có lúc chưa kịp thời. Một số vấn đề đáng lẽ có thể được phát hiện, khắc phục sớm nhưng chỉ được làm rõ khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn truy tố hoặc xét xử.

Đồng chí Ngô Phạm Việt, Phó Viện trưởng VKSND thành phố phát biểu tại hội nghị.

Do đó, Hội nghị đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tố ngay từ đầu, gắn công tố với hoạt động điều tra; Kiểm sát viên phải bám sát tiến độ, kịp thời phát hiện những vấn đề còn thiếu, mâu thuẫn và đề ra yêu cầu điều tra có trọng tâm, trọng điểm.

Đối với những vụ án bị cấp phúc thẩm hủy, sửa có trách nhiệm của Viện kiểm sát, việc rút kinh nghiệm được đặt trong toàn bộ quá trình từ nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, xác định tội danh, áp dụng pháp luật đến xây dựng cáo trạng, luận tội, tranh tụng và công tác kiểm tra, duyệt án.

Tại phần tham luận, các đơn vị tập trung phân tích khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân dẫn đến án tạm đình chỉ kéo dài, trả hồ sơ điều tra bổ sung hoặc án bị hủy, sửa; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp để áp dụng thống nhất trong VKSND hai cấp thành phố.

Toàn cảnh hội nghị.

Hạn chế án hủy, sửa từ trách nhiệm của Kiểm sát viên và người đứng đầu

Phát biểu chỉ đạo, kết luận hội nghị, đồng chí Lê Văn Đông ghi nhận tinh thần thẳng thắn, cầu thị của các đơn vị trong việc nhận diện tồn tại, hạn chế.

Đồng chí Viện trưởng VKSND thành phố nhấn mạnh, án bị hủy, sửa hay phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung không chỉ là vấn đề về chỉ tiêu nghiệp vụ mà phản ánh trực tiếp chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Vì vậy, từng vụ án có sai sót phải được xem xét cụ thể, xác định đúng nguyên nhân, đúng trách nhiệm, không coi đây đơn thuần là thiếu sót của một cá nhân.

Đại diện Phòng 7, VKSND thành phố phát biểu tại hội nghị.

Đối với án bị hủy, sửa, các đơn vị phải phân tích kỹ những trường hợp điều tra chưa đầy đủ, bỏ lọt tội phạm hoặc người phạm tội, vi phạm thủ tục tố tụng, đánh giá chứng cứ chưa toàn diện hoặc áp dụng pháp luật chưa chính xác.

Kiểm sát viên phải chủ động nghiên cứu toàn diện hồ sơ, đánh giá khách quan cả chứng cứ buộc tội và chứng cứ gỡ tội; kịp thời phát hiện những vấn đề còn mâu thuẫn, chưa được làm rõ để yêu cầu khắc phục ngay từ giai đoạn điều tra. Khi xét xử sơ thẩm, phải chuẩn bị kỹ nội dung xét hỏi, luận tội, tranh luận và dự kiến những tình huống có thể phát sinh tại phiên tòa.

Về trả hồ sơ để điều tra bổ sung, đồng chí Lê Văn Đông, Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh yêu cầu nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm và kiểm sát điều tra; gắn công tố với điều tra một cách thực chất.

Đại diện Phòng 1, VKSND thành phố phát biểu tại hội nghị.

Yêu cầu điều tra phải cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm. Việc trả hồ sơ chỉ thực hiện khi thật sự cần thiết, có căn cứ pháp luật và không thể khắc phục bằng các biện pháp phối hợp hoặc yêu cầu điều tra trong quá trình giải quyết vụ án.

Lãnh đạo các đơn vị phải nâng cao trách nhiệm kiểm tra, duyệt án. Với những vụ án phức tạp, có nhiều bị can, nhiều tội danh, chứng cứ mâu thuẫn, có quan điểm khác nhau hoặc nguy cơ phát sinh án hủy, sửa, trả hồ sơ điều tra bổ sung, lãnh đạo phải trực tiếp nghiên cứu, nghe báo cáo và cho ý kiến trước khi quyết định.

Đại diện VKSND khu vực 1 phát biểu tại hội nghị.

Đối với công tác quản lý án tạm đình chỉ, đồng chí Viện trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát toàn bộ vụ việc, vụ án thuộc trách nhiệm kiểm sát, phân loại cụ thể theo nguyên nhân, điều kiện và thời hạn tạm đình chỉ.

Từng hồ sơ phải được theo dõi để xác định căn cứ tạm đình chỉ còn hay không, nguyên nhân đã được khắc phục chưa và có phát sinh điều kiện phục hồi hay không. Không để xảy ra tình trạng tạm đình chỉ nhưng thiếu quản lý, thiếu theo dõi, dẫn đến vụ việc kéo dài dù căn cứ tạm đình chỉ đã không còn.

Đại diện VKSND khu vực 2 phát biểu tại hội nghị.

Đồng chí Lê Văn Đông cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu. Lãnh đạo cấp phòng, Viện trưởng VKSND khu vực phải trực tiếp tổ chức thực hiện các nội dung rút kinh nghiệm; những vi phạm đã được nhắc nhở nhưng tiếp tục tái diễn phải xem xét cả trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm quản lý, chỉ đạo của lãnh đạo đơn vị.

Các phòng nghiệp vụ cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, trả lời thỉnh thị, tổng hợp những dạng vi phạm phổ biến để thông báo, xây dựng chuyên đề rút kinh nghiệm, hạn chế lặp lại sai sót.

Trong quan hệ phối hợp, Viện kiểm sát phải chủ động trao đổi với Cơ quan điều tra, Tòa án đối với những vụ án phức tạp, chứng cứ chưa thống nhất hoặc có quan điểm pháp lý khác nhau. Tuy nhiên, việc phối hợp phải đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; Kiểm sát viên phải giữ vững tính độc lập, khách quan trong thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp.

Đại diện Phòng 2, VKSND thành phố phát biểu tại hội nghị.

Kết luận hội nghị, đồng chí Lê Văn Đông yêu cầu các đơn vị nghiêm túc tiếp thu, khẩn trương xây dựng biện pháp khắc phục cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và thường xuyên kiểm tra kết quả thực hiện.

Chất lượng giải quyết án, chất lượng công tác kiểm sát và việc hạn chế án bị hủy, sửa, trả hồ sơ để điều tra bổ sung phải được xem là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, trước hết là trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị.

Qua hội nghị, VKSND TP Hồ Chí Minh tiếp tục hướng tới nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp; phòng ngừa sai sót ngay từ đầu, hạn chế thấp nhất án bị hủy, sửa, trả hồ sơ điều tra bổ sung không cần thiết và nâng cao hiệu quả kiểm sát giải quyết các vụ việc, vụ án hình sự tạm đình chỉ.