Bài 4: Khi truyền thống được viết tiếp bằng những việc hôm nay

* Từ câu hỏi của người dân

Một buổi sáng ở VKSND Khu vực 3 - TP Đà Nẵng, Nguyễn Đức Lam Phương bắt đầu ngày làm việc bằng hồ sơ. Là nữ Kiểm sát viên trẻ, chị tập trung nghiên cứu những vụ việc được phân công, chuẩn bị nội dung nghiệp vụ; xen giữa những khoảng thời gian ấy là tiếp công dân, hướng dẫn người dân về thủ tục. Cuối ngày, khi công việc chuyên môn tạm lắng, Phương lại trở về với vai trò Bí thư Chi đoàn: trao đổi với đoàn viên, lên kế hoạch cho một chuyến tình nguyện, chuẩn bị nội dung tuyên truyền pháp luật hoặc tính toán một hoạt động mới…

KSV Nguyễn Đức Lam Phương - Bí thư Chi đoàn VKSND Khu vực 3 - Đà Nẵng trong chương trình “Đông ấm biên cương”.

Nhìn Phương hôm nay, ít ai nghĩ rằng thời gian đầu làm công tác Đoàn, chị không có nhiều kinh nghiệm tổ chức. Chính công việc tiếp dân lại mở ra cho chị và các đảng viên trẻ một hướng đi khác. Thực tiễn cho thấy, nhiều người dân đến khi muốn đề đạt, kiến nghị quyền lợi không biết đơn phải gửi đến cơ quan nào, có người chưa biết chuẩn bị chứng cứ ra sao, có người đi lại nhiều lần chỉ vì ngay từ đầu xác định chưa đúng yêu cầu... Lam Phương gặp những trường hợp ấy ngày càng nhiều và bắt đầu nghĩ: nếu cứ ngồi chờ người dân đến hỏi thì chưa đủ, phải làm sao có thể đưa kiến thức pháp luật đến gần họ hơn.

Năm 2024, từ chính thực tế ấy, Lam Phương đề xuất, báo cáo Chi bộ, lãnh đạo VKSND khu vực 3 mô hình “Hướng dẫn giải đáp pháp luật”. Mô hình được tổ chức tại Thanh Khê, An Khê, Cẩm Lệ và được lồng ghép vào các chương trình tình nguyện. Sau hơn hai năm, đã có khoảng gần 20 buổi hướng dẫn, giải đáp, thu hút hàng trăm lượt người dân tham gia, hỏi về đất đai, hôn nhân và gia đình, thừa kế, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm...

Các đảng viên trẻ tìm hiểu truyền thống tại nhà Lưu niệm Bác Hồ của CCB Võ Như Thông.

Theo đánh giá của đơn vị, số đơn thư gửi sai thẩm quyền, khiếu nại vượt cấp tại những địa bàn triển khai giảm đáng kể; nhiều trường hợp được hướng dẫn ngay tại chỗ, không phải đi lại nhiều lần. Điều đáng nói là mô hình ấy không được nghĩ ra trong một cuộc họp để có thêm một hoạt động của Chi đoàn. Nó xuất phát từ một vấn đề mà chính Phương gặp mỗi ngày. Công việc chuyên môn vì thế trở thành chất liệu cho công tác Đoàn, còn hoạt động Đoàn lại quay trở lại phục vụ nhiệm vụ chuyên môn.

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Chi đoàn VKSND Khu vực 3 phối hợp với Ban Thanh niên Công an TP Đà Nẵng tổ chức chương trình “Đông ấm áp - Xuân yêu thương” tại xã biên giới Tây Giang. Đoàn trao 3 công trình “Nước ấm vùng cao”, 2 công trình “Tủ sách thiếu nhi”, 100 suất quà cho hộ khó khăn và 208 suất quà cho học sinh, tổng kinh phí hơn 150 triệu đồng. Trong những món quà ấy có cả những thứ rất thiết thực đối với vùng cao: nước ấm, sách và những phần hỗ trợ cho các gia đình còn khó khăn.

VKSND khu vực 3 - TP Đà Nẵng tặng quà các em nhỏ.

Chuyến đi chỉ dừng ở việc trao quà, ở Tây Giang, các đoàn viên kết hợp tuyên truyền pháp luật cho bà con. Ở những chương trình khác, nội dung tuyên truyền được thay đổi theo đối tượng. Với học sinh, thanh niên, các phiên tòa giả định được sử dụng để nói về trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, an toàn giao thông...

Gần đây nhất (tháng 6/2026), Chi đoàn phối hợp với Đoàn cơ sở Công an phường Thanh Khê và Chi đoàn Trung tâm Huấn luyện vận động viên trẻ Quốc gia tổ chức chương trình “Tuổi trẻ Trung tâm Huấn luyện vận động viên trẻ Quốc gia nói không với ma túy”. Ngoài tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy, chương trình tổ chức xét nghiệm nhanh ngẫu nhiên cho 50 huấn luyện viên, vận động viên. Kết quả cả 50 trường hợp đều âm tính.

Thượng úy Phạm Tấn Phong - Bí thư Đoàn cơ sở Phòng CSHS và đồng chí Nguyễn Đức Lam Phương - Bí thư Chi đoàn VKSND khu vực 3 ký kết Chương trình kết nghĩa.

* Buổi tuyên truyền pháp luật và tờ giấy khai sinh cho cháu bé

Nếu Lam Phương chọn cách đưa pháp luật đến gần cộng đồng thì nữ Kiểm sát viên, đảng viên Ngô Thị Thanh Thuận lại có một câu chuyện khác, nhẹ hơn nhưng khiến người ta nhớ lâu. Trong một buổi tuyên truyền về Nghị quyết 205 tại Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Trường Đại học Đà Nẵng, một nữ sinh viên đã chăm chú nghe và đặt nhiều câu hỏi, trong đó có câu chuyện liên quan thủ tục đăng ký khai sinh. Điều bất ngờ là sau khi có kiến thức tiếp nhận từ buổi tuyên truyền của VKSND khu vực 3, nữ sinh này đã làm một việc tốt, rất ý nghĩa.

Trước đó, cô nữ sinh tình cờ quen biết một người nữ công nhân ở cùng khu thuê trọ tên Trần Thị H. H. là mẹ đơn thân đang nuôi một đứa trẻ sinh năm 2023 và chưa đăng ký khai sinh cho con do vướng mắc thủ tục. Nhớ những nội dung đã nghe, cô nữ sinh này đã hướng dẫn chị H. liên hệ VKSND Khu vực 3. Thanh Thuận và đồng nghiệp tìm hiểu hoàn cảnh, hướng dẫn để cháu bé được đăng ký khai sinh theo quy định.

Đồng chí Ngô Thị Thanh Thuận trao giấy khai sinh cho cháu T.L.G.H.

Thanh Thuận kể rằng trước đó chị từng nghĩ một buổi tuyên truyền thành công là khi người nghe hiểu được quy định pháp luật nhưng từ câu chuyện của người phụ nữ tìm đến Viện kiểm sát để cho con được đăng ký khai sinh cho con, việc hiểu trang bị kiến thức pháp luật cho người dân là hết sức quan trọng.

“Nhìn ánh mắt của cháu bé và giọt nước mắt của người mẹ em vô cùng xúc động. Từ nay em sẽ được đến trường, được học tập, được vui chơi và lớn lên như bao đứa trẻ khác. Một tờ giấy khai sinh có thể rất bình thường đối với nhiều người, nhưng với một gia đình, đôi khi nó là điểm bắt đầu của rất nhiều quyền khác” – Thanh Thuận xúc động chia sẻ.

Tặng quà các em nhỏ.

* Giao việc để rèn người

Những người trẻ ở VKSND Khu vực 3 cũng đang được rèn theo cách như vậy: giao việc trước, rồi qua công việc mà nhìn thấy năng lực. Phạm Hồng Hiếu Nhi là một ví dụ. Khi được giao làm video bằng AI phục vụ chuyên đề “Bác Hồ – Một tình yêu bao la”, Nhi gần như chưa có kinh nghiệm với các công cụ dựng hình, lồng tiếng hay tạo video bằng AI. Ban ngày làm chuyên môn, buổi tối chăm con nhỏ, cô tranh thủ thời gian để tự học, thử từng công cụ, làm đi làm lại sản phẩm. Những chỗ chưa biết, chị được Võ Thị Trúc Lâm hướng dẫn, góp ý. Cuối cùng video hoàn thành đúng yêu cầu. Quan trọng hơn, sau nhiệm vụ ấy, Nhi biết mình có thể đảm nhận những việc trước đó chưa từng làm.

VKSND khu vực 3 TP Đà Nẵng đã triển khai lắp đặt bảng thông tin tuyên truyền tại 15 cơ quan liên ngành trên địa bàn.

Đó là cách Chi bộ 3 đang tạo nguồn cán bộ trẻ: không chờ người trẻ đủ “chín” mới giao việc, cũng không giao việc để rồi mặc họ tự xoay xở. Một người có năng lực chuyên môn được giao nhiệm vụ khó hơn; người chưa nhiều kinh nghiệm được đứng cạnh người đi trước; người có năng khiếu tổ chức được thử sức trong công tác Đoàn; người có khả năng công nghệ được giao sản phẩm số. Trong cách làm ấy, Nguyễn Đức Lam Phương là một trường hợp khá rõ. Nữ Kiểm sát viên, đảng viên trẻ đã lập nhiều thành tích xuất sắc, Chi đoàn VKSND Khu vực 3 cũng được Thành đoàn Đà Nẵng trao Bằng khen “Chi đoàn tiên tiến làm theo lời Bác” năm 2026, là đơn vị duy nhất thuộc Đoàn các cơ quan Đảng thành phố đạt danh hiệu này và nằm trong nhóm 20 cơ sở Đoàn tiêu biểu được tuyên dương.

Nhưng những tấm bằng khen ấy không phải điều đáng kể nhất trong câu chuyện. Đằng sau Phương là 15 đoàn viên cùng tham gia công việc. Người giỏi tổ chức, người chắc nghiệp vụ, người mạnh công nghệ, người có năng khiếu tuyên truyền. Có người đứng trước đám đông rất tự tin, có người lại phù hợp với công việc nghiên cứu hồ sơ. Chi bộ không tìm cách biến tất cả thành một kiểu cán bộ. Điều họ làm là nhận ra điểm mạnh của từng người rồi tìm cách đặt nó vào đúng chỗ.

Tổ chức phiên toà giả định tuyên truyền pháp luật.

Điều này giải thích vì sao Lam Phương được tín nhiệm làm Bí thư Chi đoàn. Không phải chỉ vì một chuyến đi tình nguyện, một sáng kiến hay một tấm bằng khen. Trước đó là cả một quá trình làm việc: tiếp dân nghiêm túc, sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới, biết tập hợp đoàn viên và quan trọng nhất là biến những điều mình học được thành việc có ích cho người khác.

Ở một góc khác, nữ đảng viên, Kiểm sát viên Ngô Thị Thanh Thuận lại cho thấy sự trưởng thành bằng chuyên môn. Chị chủ động chia sẻ kinh nghiệm nghiệp vụ cho đồng nghiệp trẻ, nghiên cứu kỹ những quy định mới và nhận những nhiệm vụ đòi hỏi phải nói về pháp luật theo cách người nghe có thể hiểu được. Hai người có thế mạnh khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: công việc được giao không chỉ để hoàn thành, mà còn là cơ hội tự rèn mình.

Công chức VKSND khu vực 3 - TP Đà Nẵng triển khai Chiến dịch thần tốc nhập dữ liệu Quản lý án hình sự.

CCB Võ Như Thông từng đi qua chiến tranh không để lại cho con một gia tài lớn. Ông để lại những trang thơ, một cách sống và lời nhắc phải biết ơn những người đã hy sinh. Người con của ông – nữ Kiểm sát viên Võ Thị Trúc Lâm mang những điều ấy vào nghề Kiểm sát, tự rèn mình qua những vụ án, những quyết định và những năm tháng làm nghề. Rồi từ một con người, những giá trị ấy được đặt vào một tập thể, nơi người đứng đầu biết dùng công việc để rèn cán bộ, biết đặt người trẻ bên cạnh người có kinh nghiệm và trao cho họ cơ hội trưởng thành. Hôm nay, Lam Phương, Thanh Thuận, Hiếu Nhi và những cán bộ trẻ khác đang viết tiếp câu chuyện ấy bằng chính công việc của mình. 

Bốn thế hệ - từ người lính năm xưa, đến người cán bộ trưởng thành trong những năm đất nước đổi mới, đến tập thể VKSND khu vực 3 – TP Đà Nẵng hôm nay và những người trẻ đang bước vào nghề - có thể khác nhau về tuổi tác, công việc và hoàn cảnh. Nhưng giữa họ có một sợi dây không nhìn thấy: sống có trách nhiệm, làm việc có nguyên tắc và biết đặt lợi ích của người khác, của tập thể lên trên mình… 

Giao lưu thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác.

Bí thư Nguyễn Đức Lam Phương nhận Bằng khen “Đạt danh hiệu Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác năm 2026”.

Đồng chí Phạm Hồng Hiếu Nhi nhận Bằng khen “Đã có thành tích xuất sắc trong công tác hiến máu tình nguyện năm 2026”

Bí thư Chi đoàn VKSND khu vực 3 - Đà Nẵng Nguyễn Đức Lam Phương trao tặng quà cho gia đình thương binh liệt sỹ, Mẹ Việt Nam Anh hùng.