Từ mốc son chói lọi đến khát vọng vươn mình
Mùa Thu năm 1945 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân ta đã nhất tề đứng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền, đập tan ách thống trị của thực dân, phát xít và chế độ phong kiến, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
    |
 |
| Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đoàn kết một lòng, phát huy cao nhất sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại, nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước. |
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết quả của lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do của cả dân tộc; là thành quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, chủ động, sáng tạo dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là sự hội tụ của ý Đảng với lòng dân, của sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại và nghệ thuật nắm bắt thời cơ cách mạng. Những bài học đó không chỉ làm nên thắng lợi của mùa Thu năm 1945 mà còn trở thành những giá trị có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Từ mùa Thu độc lập, dân tộc ta tiếp tục trải qua những năm tháng chiến đấu vô cùng gian khổ nhưng đầy vinh quang. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, với đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính, quân và dân ta đã làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, buộc thực dân Pháp phải chấm dứt chiến tranh xâm lược, mở ra thời kỳ sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi thế giới.
Tiếp đó, đại thắng mùa Xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên hòa bình, độc lập, thống nhất và cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Sau ngày đất nước thống nhất, sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc tiếp tục đặt ra những nhiệm vụ hết sức nặng nề. Quân và dân ta đã kiên cường chiến đấu bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ, biên giới quốc gia; bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc; đồng thời làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả. Trong những năm tháng khó khăn đó, tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được phát huy, tạo nền tảng để đất nước vượt qua khủng hoảng, tiến hành công cuộc đổi mới và từng bước phát triển.
Bốn thập kỷ đổi mới đã tạo nên những thành tựu có ý nghĩa lịch sử. Việt Nam từ một đất nước nghèo, bị chiến tranh tàn phá, đã vươn lên mạnh mẽ; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển; đời sống Nhân dân được cải thiện; quốc phòng, an ninh được củng cố; đối ngoại được mở rộng; vị thế và uy tín quốc tế của đất nước ngày càng được nâng cao. Những thành tựu đó là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự đồng lòng, sáng tạo của Nhân dân và sự cống hiến của cả hệ thống chính trị.
Nhìn lại chặng đường ấy, càng thấm thía rằng mỗi tấc đất, mỗi thành quả của đất nước hôm nay đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và máu xương của biết bao thế hệ. Hàng triệu người con ưu tú đã ngã xuống; hàng triệu thương binh, bệnh binh mang trên mình thương tích chiến tranh; biết bao người mẹ, người vợ, người cha đã âm thầm chịu đựng mất mát; biết bao gia đình đã hiến dâng những người thân yêu nhất cho Tổ quốc.
Vì vậy, trong những ngày tháng Tám lịch sử, chúng ta càng thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới; tri ân các thế hệ tiền bối cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng. Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” không chỉ là truyền thống tốt đẹp mà còn là trách nhiệm chính trị, đạo lý và tình cảm của toàn xã hội. Tri ân quá khứ phải được thể hiện bằng những chính sách thiết thực, chăm lo tốt hơn đời sống người có công, đồng thời bằng quyết tâm xây dựng một đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc - để những hy sinh của các thế hệ cha anh được tiếp nối bằng những thành quả của hôm nay và tương lai.
Bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới
Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước đang đứng trước những thời cơ lớn nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức chưa từng có. Tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; xung đột, điểm nóng an ninh xuất hiện ở nhiều nơi. Các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, tác động trực tiếp đến môi trường phát triển của mỗi quốc gia. Không gian mạng, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và tội phạm xuyên quốc gia đang tạo ra những phương thức, hình thái tác động mới.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ Tổ quốc phải được nhận thức toàn diện hơn. Bảo vệ Tổ quốc không chỉ là bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ mà còn là bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ; bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ không gian phát triển, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và các lợi ích chính đáng của đất nước. Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phải luôn là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ hữu cơ, tác động qua lại và hỗ trợ lẫn nhau. Phát triển đất nước nhanh, bền vững tạo nền tảng vật chất và sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển.
Từ yêu cầu đó, trước hết phải tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ. Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Vì vậy, phải không ngừng củng cố niềm tin của Nhân dân, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, thực hiện tốt phương châm lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển.
Cùng với đó, phải phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Trong mọi thời kỳ, lòng dân là nguồn sức mạnh đặc biệt của quốc gia. Một đất nước có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh nhưng nếu không có sự đồng thuận xã hội, niềm tin của Nhân dân và sự gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân thì sức mạnh bảo vệ Tổ quốc sẽ không bền vững. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận.
Đồng thời, cần tiếp tục xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân vững mạnh; xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc; kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại. Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; có năng lực làm chủ khoa học, công nghệ và đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ. Nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo chiến lược, chủ động phòng ngừa nguy cơ, xử lý hiệu quả các tình huống, kiên quyết không để bị động, bất ngờ.
    |
 |
| Trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp. Ảnh minh họa |
Hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển và bảo vệ Tổ quốc
Một nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng là tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Quốc hội cần tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại; nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật; bảo đảm pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và những vấn đề mới nảy sinh. Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực cho quốc phòng, an ninh; phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng; tăng cường pháp luật về an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ lợi ích quốc gia trên không gian mạng.
Trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp; bảo đảm sự đồng bộ giữa pháp luật hình sự, tố tụng hình sự, dân sự, hành chính và các lĩnh vực pháp luật có liên quan; khắc phục những khoảng trống, chồng chéo, mâu thuẫn của pháp luật; đồng thời nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật. Pháp luật phải vừa nghiêm minh để bảo vệ lợi ích quốc gia, trật tự, kỷ cương xã hội, vừa nhân văn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, cần đẩy mạnh xây dựng nền tư pháp số, tăng cường số hóa hồ sơ, dữ liệu tư pháp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới nhưng phải đặt dưới khuôn khổ pháp luật chặt chẽ, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư. Công nghệ phải trở thành công cụ nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động tư pháp, chứ không thể thay thế trách nhiệm pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và phán đoán của con người.
Bảo vệ pháp luật suy cho cùng là bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, bảo vệ sự nghiêm minh của Nhà nước và giữ vững kỷ cương xã hội. Khi pháp luật được thực thi công bằng, minh bạch; khi người dân tin rằng quyền lợi chính đáng của mình được pháp luật bảo vệ; khi cán bộ, công chức và mọi chủ thể trong xã hội đều bình đẳng trước pháp luật, thì đó chính là một thành tố quan trọng làm nên “thế trận lòng dân” vững chắc - nền tảng của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Phát huy truyền thống vẻ vang của Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9; quán triệt yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình mới mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã chỉ ra. Các cơ quan tư pháp, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, cần tiếp tục thực hiện nghiêm nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được phát hiện, xử lý kịp thời, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, nhưng đồng thời phải kiên quyết phòng ngừa oan, sai, bỏ lọt tội phạm và không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự, hành chính khi chưa đủ căn cứ pháp luật. Mỗi quyết định tố tụng, mỗi bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền không chỉ giải quyết một vụ việc cụ thể mà còn tác động trực tiếp đến niềm tin của người dân, doanh nghiệp và xã hội đối với pháp luật và Nhà nước.
Trong điều kiện các loại tội phạm ngày càng tinh vi, xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao và lợi dụng không gian mạng, nhiệm vụ bảo vệ pháp luật cũng phải chuyển mạnh từ tư duy xử lý sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và đấu tranh hiệu quả. Các cơ quan tiến hành tố tụng cần nâng cao năng lực điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đối với tội phạm công nghệ cao, tội phạm có tổ chức, tham nhũng, kinh tế, ma túy, rửa tiền, tội phạm xuyên quốc gia và các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia; đồng thời tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp.
Một yêu cầu đặc biệt quan trọng là phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, công bằng trong hoạt động tư pháp, gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Quyền lực tư pháp phải được thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục và chịu sự kiểm soát theo Hiến pháp, pháp luật. Cùng với việc nâng cao trách nhiệm của người tiến hành tố tụng, cần xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tinh thần thượng tôn pháp luật, chuyên môn nghiệp vụ cao và khả năng làm chủ công nghệ mới đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước ta trong Kỷ nguyên mới, Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Phát huy hào khí Cách mạng Tháng Tám, với bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng Việt Nam, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đoàn kết một lòng, phát huy cao nhất sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại, nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước. Đó chính là cách thiết thực nhất để chúng ta tiếp nối sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ tiền bối; để những hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và hàng triệu người con đất Việt mãi mãi được ghi nhớ bằng chính sự trường tồn, phát triển và hùng cường của Tổ quốc Việt Nam.