Xem xét, thẩm định tại chỗ là biện pháp trong quá trình tố tụng để thu thập tài liệu chứng cứ của Tòa án, chứng minh cho quyền khởi kiện của nguyên đơn. Đây là một biện pháp thu thập chứng cứ quan trọng, là căn cứ để giải quyết vụ việc dân sự một cách chính xác, đúng pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên đương sự, đặc biệt là đối với các vụ án dân sự liên quan đến tranh chấp đất đai.
Những năm gần đây, số lượng án tranh chấp đất đai tại địa phương không ngừng tăng, việc tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ trong các vụ án về tranh chấp đất đai được thực hiện thường xuyên để đảm bảo công tác giải quyết án được kịp thời, đúng quy định.
    |
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 3, tỉnh Phú Thọ phối hợp cùng Tòa án nhân dân khu vực 3 tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ vụ án tranh chấp đất đai. |
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành, không quy định Viện kiểm sát là thành phần bắt buộc tham gia xem xét thẩm định tại chỗ đối với các vụ án tranh chấp đất đai, trong khi đối với loại tranh chấp này thì Viện kiểm sát phải tham gia phiên tòa xét xử.
Thực tế có nhiều vụ án do Tòa án xem xét thẩm định tại chỗ, khi xác định hiện trạng đất, loại đất, tài sản trên đất chỉ thể hiện trên biên bản hoặc kết quả thẩm định tại chỗ chưa phản ánh đúng hiện trạng sử dụng đất hoặc việc xác định đất và tài sản gắn liền với đất còn thiếu rõ ràng, do đó, khi Kiểm sát viên nghiên cứu hồ sơ chỉ được tiếp cận thông qua biên bản thẩm định thì không thể thấy hết thực tế thửa đất và tài sản trên đất, dẫn đến khó khăn trong quá trình nghiên cứu và đề xuất vụ án.
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, VKSND khu vực 3 đã chủ động phối hợp với Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Phú Thọ cùng tham gia hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ đối với các vụ án tranh chấp liên quan đến đất đai và tài sản trên đất. Việc phối hợp này nhằm bảo đảm thu thập chứng cứ một cách khách quan, toàn diện, đầy đủ, làm căn cứ giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật.
Cụ thể, ngày 20/5/2026, Thẩm phán Tòa án nhân dân và Kiểm sát viên VKSND khu vực 3, tỉnh Phú Thọ, cùng với đại diện các phòng, ban của UBND xã Đông Thành với sự chứng kiến của các đương sự, đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đối với thửa đất và tài sản gắn liền với đất tại khu 10 Khải Xuân, xã Đông Thành, tỉnh Phú Thọ.
|
 |
| Việc tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ đã giúp Kiểm sát viên trực tiếp kiểm tra, xác định rõ nguồn gốc thửa đất tranh chấp. |
Trong quá trình thẩm định tại chỗ, bên cạnh việc trực tiếp chứng kiến Thẩm phán tiến hành xem xét, thẩm định thông qua hoạt động đo đạc của cơ quan chuyên môn, Kiểm sát viên còn trực tiếp lắng nghe các đương sự trình bày về nguồn gốc hình thành thửa đất cũng như hiện trạng và quá trình sử dụng đất.
Việc tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ đã giúp Kiểm sát viên trực tiếp kiểm tra, xác định rõ nguồn gốc thửa đất tranh chấp, vị trí, ranh giới, diện tích thực tế, hiện trạng sử dụng đất cũng như các tài sản gắn liền với đất. Thông qua đó, Kiểm sát viên có điều kiện đối chiếu tài liệu, chứng cứ đã thu thập trong hồ sơ vụ án với thực tế khách quan, kịp thời phát hiện những nội dung còn mâu thuẫn hoặc chưa được làm rõ, từ đó làm cơ sở quan trọng để giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, nhất là các vụ án tranh chấp đất đai có tính chất phức tạp.
Qua thực tiễn cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND và Tòa án nhân dân trong hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm tính khách quan, toàn diện, công bằng và hiệu quả trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự.