Giữ vững lằn ranh quyền con người nơi giam giữ

Bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội luôn là lĩnh vực nhạy cảm và nhiều áp lực trong hoạt động tố tụng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, VKSND khu vực 10 đã thực hiện kiểm sát chặt chẽ đối với 116 người bị tạm giữ, trong đó có 35 trường hợp khẩn cấp, 68 trường hợp phạm tội quả tang và 365 người bị tạm giam.

Không dừng lại ở việc kiểm tra hồ sơ trên giấy tờ, các Kiểm sát viên trực tiếp “vào tận buồng giam, soi từng hồ sơ” thông qua 2 cuộc trực tiếp kiểm sát và 1 cuộc kiểm sát đột xuất tại 2 Phân trại tạm giam thuộc Trại tạm giam Công an TP Đà Nẵng.

leftcenterrightdel
 Lãnh đạo VKSND khu vực 10 kiểm sát việc tổ chức bầu cử tại Phân trại tạm giam.

Từ thực tiễn kiểm sát, đơn vị đã kịp thời phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng như việc giam chung người chưa thành niên với người thành niên; hồ sơ tạm giam thiếu lý lịch bị can. Trên cơ sở đó, VKSND khu vực 10 ban hành 2 kiến nghị yêu cầu chấn chỉnh và được các đơn vị tiếp thu 100%.

Việc xử lý kịp thời đã góp phần ngăn chặn nguy cơ phát sinh bức cung, nhục hình, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực về tâm lý đối với người dưới 18 tuổi đang bị tạm giam.

Tinh thần thượng tôn Hiến pháp còn được thể hiện rõ trong ngày bầu cử 15/3. Các Kiểm sát viên đã trực tiếp kiểm sát việc tổ chức bầu cử tại Phân trại tạm giam Điện Bàn và Duy Xuyên, giám sát từ khâu niêm yết danh sách ứng cử viên đến việc đưa hòm phiếu phụ niêm phong vào tận buồng giam.

Nhờ đó, 133 cử tri đang bị tạm giữ, tạm giam đã thực hiện đầy đủ quyền công dân, trực tiếp bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp theo đúng quy định pháp luật.

Kiểm sát sâu sát, nhân văn và đẩy mạnh chuyển đổi số

Công tác kiểm sát người chấp hành án tại cộng đồng luôn tiềm ẩn nhiều khó khăn, nhất là trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính tại cơ sở. Trong 6 tháng đầu năm 2026, VKSND khu vực 10 quản lý tổng cộng 279 bị án, gồm 201 trường hợp án treo và 78 trường hợp cải tạo không giam giữ.

leftcenterrightdel
 VKSND khu vực 10 kiểm tra công tác thi hành án hình sự tại phường Điện Bàn.

Thông qua 13 cuộc trực tiếp kiểm sát tại 13 UBND xã, phường, đơn vị đã phát hiện nhiều tồn tại đáng chú ý như thiếu quyết định phân công lại cán bộ quản lý bị án sau sáp nhập; thiếu bản nhận xét quá trình chấp hành án; hồ sơ lưu chỉ là bản photo không có xác nhận hợp lệ.

Trên cơ sở đó, VKSND khu vực 10 đã ban hành 13 kết luận kèm kiến nghị nhằm khắc phục những “khoảng trống” trong quản lý người chấp hành án tại cộng đồng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở đối với từng hồ sơ bị án.

Sự sâu sát trong kiểm sát không chỉ nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn hướng đến mục tiêu nhân văn, tạo điều kiện để người chấp hành án tái hòa nhập cộng đồng an toàn, bền vững.

Tinh thần nhân văn ấy còn được thể hiện rõ khi đơn vị chủ động đề nghị TAND xem xét rút ngắn thời gian thử thách cho 39 bị án án treo và 6 bị án cải tạo không giam giữ có quá trình cải tạo tốt. Tất cả các đề nghị đều được Tòa án chấp nhận.

Để kiểm soát hiệu quả hàng trăm hồ sơ trong điều kiện lực lượng mỏng, địa bàn rộng, VKSND khu vực 10 đã đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác chuyên môn.

Đơn vị xác định dữ liệu là “mạch máu” của hoạt động quản lý án, từ đó triển khai thực chất Nền tảng Quản lý án hình sự, bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - liên kết”. 100% tin báo, vụ án được số hóa, quản lý thời hạn bằng phần mềm và sổ điện tử, góp phần chấm dứt nguy cơ quá hạn tạm giữ, tạm giam.

leftcenterrightdel
 Hội nghị rút kinh nghiệm, nâng cao ứng dụng nền tảng quản lý án hình sự.

Việc ứng dụng sơ đồ tư duy trong báo cáo án, sử dụng phòng họp không giấy và trình chiếu tài liệu điện tử đã giúp nâng cao chất lượng công tác quản lý, giảm áp lực cho Kiểm sát viên và tăng độ chính xác trong quá trình ra quyết định tố tụng.

Hoạt động kiểm sát tại VKSND khu vực 10 không chỉ là việc áp dụng các quy định pháp luật một cách cứng nhắc mà đang từng bước “thổi hồn” vào pháp luật bằng tư duy nhân văn và trách nhiệm nghề nghiệp.

Sự kết hợp giữa bản lĩnh pháp lý, tinh thần thượng tôn pháp luật và chuyển đổi số hiện đại đang góp phần giúp đơn vị hoàn thành hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

Nguyễn Văn Toàn - Xuân Nha