    |
 |
| Các đại biểu tham dự phiên tòa giả định. |
Phiên tòa giả định được xây dựng từ một tình huống liên quan đến hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Tình huống xoay quanh một người sử dụng mạng xã hội để tìm mua nhiều cá thể động vật rừng, sau đó đưa về nhà nuôi nhốt và đăng hình ảnh lên mạng nhằm tìm người mua lại.
Theo kịch bản, người này đã bán 3 cá thể khỉ đuôi dài. Quá trình điều tra, hành vi nuôi nhốt trái phép 6 cá thể cu li nhỏ và 1 cá thể kỳ đà vân được đưa ra xem xét tại phiên tòa giả định. Tình huống được xây dựng nhằm giúp người tham dự hình dung rõ hơn về quá trình cơ quan tiến hành tố tụng xem xét hành vi, chứng cứ và trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi xâm hại động vật hoang dã.
Tại phiên tòa, các trình tự cơ bản của một phiên xét xử được tái hiện, từ thủ tục bắt đầu phiên tòa, xét hỏi đến tranh luận và trình bày quan điểm của Kiểm sát viên, người bào chữa. Thông qua diễn biến phiên tòa, sinh viên có cơ hội tiếp cận trực quan hơn với cách thức đánh giá chứng cứ, xác định hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật và xem xét trách nhiệm của người thực hiện hành vi.
Đáng chú ý, hoạt động không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định pháp luật mà còn hướng đến nâng cao nhận thức về giá trị của động vật hoang dã và trách nhiệm của cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học.
|
 |
| 350 sinh viên theo dõi phiên tòa giả định. |
Đối với sinh viên Trường Đại học Lâm nghiệp, đây cũng là dịp để kết nối kiến thức được học về lâm nghiệp, tài nguyên rừng và đa dạng sinh học với những yêu cầu thực tiễn trong công tác đấu tranh, phòng ngừa các hành vi xâm hại động vật hoang dã.
Theo quy định của pháp luật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc diện quản lý đặc biệt; việc quản lý, bảo vệ, nuôi, vận chuyển, mua bán và sử dụng các loài này phải tuân thủ những điều kiện, trình tự theo quy định. Nghị định số 06/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và việc thực thi Công ước CITES; nghị định này sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 84/2021/NĐ-CP.
Từ tình huống giả định, thông điệp pháp luật được chuyển tải theo hướng gần gũi: động vật hoang dã không phải là những “món hàng” có thể tùy ý mua bán, nuôi nhốt hay trao đổi trên mạng xã hội. Việc một cá nhân đăng hình ảnh, tìm kiếm người mua hoặc thực hiện giao dịch đối với động vật hoang dã không chỉ đặt ra vấn đề về nguồn gốc của các cá thể mà còn có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý tùy thuộc vào loài, số lượng, nguồn gốc và hành vi cụ thể.
Trong hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật, Kiểm sát viên có vai trò xem xét, đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ; xác định đúng tính chất, mức độ hành vi và việc áp dụng pháp luật đối với từng trường hợp. Đây cũng là nội dung được thể hiện thông qua phần trình bày quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa giả định, qua đó giúp sinh viên hiểu rõ hơn về chức năng của Viện kiểm sát trong tố tụng hình sự.
Bộ luật Hình sự hiện hành có quy định về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” tại Điều 244. Việc xử lý hình sự không chỉ nhằm xử lý người có hành vi vi phạm mà còn góp phần răn đe, phòng ngừa chung, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo vệ các loài động vật thuộc diện được pháp luật bảo vệ.
|
 |
| Đồng chí Nguyễn Phạm Hùng, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 3, TP Đồng Nai phát biểu tại phiên tòa giả định. |
Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng trở thành phương tiện phổ biến để trao đổi, mua bán, việc lợi dụng không gian mạng để tìm kiếm, quảng bá hoặc trao đổi động vật hoang dã cũng đặt ra yêu cầu tăng cường tuyên truyền, nhận diện hành vi vi phạm và nâng cao trách nhiệm của người sử dụng mạng xã hội.
Thông qua phiên tòa giả định, các cơ quan phối hợp tổ chức đã lựa chọn hình thức tuyên truyền trực quan, lấy một tình huống pháp lý cụ thể làm trung tâm để chuyển tải các quy định của pháp luật. Cách làm này góp phần giúp sinh viên không chỉ “nghe” quy định pháp luật mà còn được quan sát cách quy định đó được vận dụng trong một tình huống xét xử cụ thể.
Thông điệp “Không săn bắt, không mua bán, không tiêu thụ động vật hoang dã trái pháp luật - Chung tay bảo vệ thiên nhiên và môi trường” được nhấn mạnh tại chương trình.
Từ giảng đường đến phiên tòa giả định, pháp luật được chuyển tải bằng những tình huống cụ thể, gần gũi với đời sống. Qua đó, mỗi sinh viên có thể trở thành một tuyên truyền viên, góp phần lan tỏa ý thức tôn trọng pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt, tiêu thụ trái phép động vật hoang dã; chung tay bảo vệ đa dạng sinh học và các giá trị của thiên nhiên.